Leandros

Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ

2012-01-09T20:29:00.002+02:00

Τεκτονικοί διάλογοι υπό το πρίσμα της λογοθεραπείας

Όσοι είδαν πέρυσι το φιλμ «Ο Λόγος του Βασιλιά» («The King's Speech»), το οποίο τιμήθηκε με 7 βραβεία BAFTA και 4 βραβεία Oscar, έμαθαν ότι ο Lionel Logue (Λάιονελ Λογκ), τον οποίο στο έργο υποδύεται ο βραβευμένος ηθοποιός Geoffrey Rush, υπήρξε λογοθεραπευτής του Βασιλιά Γεωργίου VI (τον οποίο υποδύεται ο Colin Firth), βοηθώντας τον εξαιρετικά στο πρόβλημα του τραυλισμού το οποίο αντιμετώπιζε.

O αδελφός Lionel Logue γεννήθηκε στην Αδελαΐδα στις 26 Φεβρουαρίου του 1880 και φοίτησε στο Κολλέγιο «Prince Alfred» της πόλης, εργαζόμενος αρχικά ως δάσκαλος. Μετακόμισε εν συνεχεία στην πόλη Kalgoorlie για να εργαστεί στα ορυχεία χρυσού και μετά στο Πέρθ (Perth), όπου γνωρίστηκε με τη σύζυγό του Myrtle Gruener, την οποία νυμφεύθηκε στις 20 Μαρτίου του 1907.

Προσφάτως η «Επιτροπή Αρχείων» της Επαρχιακής Μεγάλης Στοάς της Δυτικής Αυστραλίας (Archives Committee of the District Grand Lodge of Western Australia) διεξήγαγε εκτεταμένες έρευνες για τον τεκτονικό βίο του Σεβασμίου αδελφού Logue. Πράγματι, ο Lionel George Logue υπήρξε μέλος της Στοάς «St George's» του Περθ. Σύμφωνα με τα οικεία τεκτονικά αρχεία μυήθηκε στον Τεκτονισμό σε ηλικία 28 ετών, στις 18 Σεπτεμβρίου 1908. Έλαβε τον βαθμό του Εταίρου στις 16 Οκτωβρίου και αυτόν του Διδασκάλου στις 20 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Υπηρέτησε τη μητρική του Στοά ως Β’ Διάκονος (1909 και 1914), A’ Διάκονος (1915), Β’ Επόπτης (1916), Α’ Επόπτης (1918), εγκαταστάθηκε δε στην Έδρα του Σολομώντα κατά την τεκτονική περίοδο 1919-1920. Κατά την παραμονή του στο Περθ ασχολήθηκε με τη διδασκαλία της τέχνης της ρητορικής, την παραγωγή κλασσικών (ιδίως Σαιξπηρικών) θεατρικών έργων και αργότερα με την παροχή θεραπείας σε βετεράνους του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου οι οποίοι αντιμετώπιζαν προβλήματα λόγου ως απόρροια ψυχολογικών προβλημάτων.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 μετακόμισε στο Λονδίνο και έκτοτε διατηρούσε γραφείο αποκατάστασης και θεραπείας προβλημάτων λόγου στην περίφημη Harley Street. Παρείχε τις θεραπευτικές του υπηρεσίες ήδη από το 1926 στον τότε Αλβέρτο Δούκα της Υόρκης (τον «Μπέρτυ» όπως χαρακτηριστικά αποκαλούσε) και αργότερα Βασιλιά Γεώργιο VI. Ο Logue στήριξε την θεραπευτική του αγωγή σε μία απλή και βασική αρχή: αντιμετώπισε τον διάσημο ασθενή του ως πρόσωπο, ως ολότητα και όχι ως «ένα ακόμα στόμα που κολλάει». Με τον πρωτότυπο –για την εποχή- αυτό τρόπο οριοθέτησε μία ισότιμη θεραπευτική σχέση και οδήγησε τον ασθενή να επενδύσει στη σχέση αυτή, απαλλασσόμενος από τα «βαρίδια» των προηγούμενων συμβατικών θεραπευτικών προσεγγίσεων που είχαν πολλαπλώς αποτύχει.

Η τεκτονική ιδιότητα των δύο ανδρών είναι ένα παραλειπόμενο της επίσημης ιστορίας, όχι όμως κάτι που μπορεί να αγνοηθεί ως αποδεικτικό του ιδιαίτερου δεσμού μεταξύ τους. Να σημειωθεί ότι ο Βασιλιάς Γεώργιος είχε μυηθεί τον Δεκέμβριο του έτους 1919 (ως τότε πρίγκιπας Αλβέρτος μετέπειτα Δούκας της Υόρκης) στην περίφημη Στοά του Ναυτικού (Navy Lodge 2612) στην οποία είχε μυηθεί και ο παππούς του Βασιλιάς Εδουάρδος VII. Διετέλεσε Σεβάσμιος της Στοάς το 1920, Α’ Μεγάλος Επόπτης της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας από το έτος 1923 και εν συνεχεία Μεγάλος Διδάσκαλος της Επαρχιακής Μεγάλης Στοάς του Middlesex από το έτος 1931. Το 1936 απεδέχθη την πρόταση των Σκώτων τεκτόνων και ανέλαβε το αξίωμα του Μεγάλου Διδασκάλου της Μεγάλης Στοάς της Σκωτίας. Η τεκτονική του δραστηριότητα ήταν έντονη καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου του.

Μεταξύ του Logue και του Βασιλιά Γεωργίου αναπτύχθηκε μια πραγματική φιλία απόρροια της ιδιάζουσας θεραπευτικής σχέσης, η οποία στηρίχθηκε εξ αρχής σε όρους ισοτιμίας, σταθερότητας, εμπιστοσύνης και αμοιβαιότητας. Οι σημαντικές αλλαγές στη ζωή του εστεμμένου ασθενή (ανάληψη εξουσίας, λήψη αποφάσεων, δημόσιος λόγος) αλλά και οι δεσμεύσεις που απαιτούνταν έκτοτε δεν απομάκρυναν τους δύο άνδρες, αλλά, αντιθέτως δημιούργησαν έναν ισχυρό δεσμό φιλίας και αδελφοσύνης.

Την ημέρα της Στέψης του Βασιλιά (12 Μαΐου 1937) ο Logue περικοσμήθηκε με το παράσημο του Ιππότη (Knight) του Τάγματος της Βασίλισσας Βικτωρίας (Royal Victorian Order), ενώ αργότερα έλαβε τον Ταξιάρχη (Commander) του ιδίου Τάγματος, αποτέλεσε δε ιδρυτικό μέλος της Βασιλικής Εταιρίας Λογοθεραπευτών (British Society of Speech Therapists). Η φιλία του Logue με τον αδελφό και Βασιλιά του διήρκεσε μέχρι τον θάνατό του δεύτερου το έτος 1952. Ο ίδιος μετέστη στην Αιώνια Ανατολή στις 12 Απριλίου του 1953, σε ηλικία 73 ετών.

Περί της κλειδός

2011-12-02T13:07:00.002+02:00

Οι Έλληνες απέδιδαν την εφεύρεση της κλειδός στον Θεόδωρο τον Σάμιο και η χρήση της συναντάται ήδη από τους Ομηρικούς χρόνους. Η κλεις ήταν γνωστή και στους Αιγυπτίους και για τον λόγο αυτό σε πλείστα μνημεία της αρχαίας Αιγύπτου ο Όσιρις και η Ίσις αναπαριστώνται κρατόντες την κλείδα ανά χείρας. Κοινή ήταν η χρήση της κλειδός και στους Ρωμαίους, των οποίων οι κλείδες σε τίποτε δεν διέφεραν από τις σημερινές. Οι ιστορικοί της εποχής μας πληροφορούν ότι οι κλείδες συνηθέστερα εκατασκευάζοντο από σίδηρο, δεν ήταν όμως σπάνιες οι περιπτώσεις στις οποίες εκατασκευάζοντο από πολύτιμα μέταλλα. Κοσμούνταν, δε, αναλόγως της χρήσης, τους με σύμβολα καθημερινά, νεκρικά ή και αποκρυφιστικά. Στο μουσείο του Λούβρου εκτίθενται κλείδες με λαβές παριστάνουσες σφίγγες, δράκοντες αλλά και ουροβόρους όφεις ή ακόμα κλείδες φέρουσες μυστηριακά ή και καββαλιστικά σύμβολα.

Aντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι πέρα από την πρακτική χρήση για την διαφύλαξη αγαθών τα οποία θεωρούνται πολύτιμα, η συμβολική χρήση της κλειδός δεν ήταν άγνωστη στο πέρασμα των αιώνων. Αυτή μεταφορικώς χρησιμοποιήθηκε ως έννοια δηλωτική της διαφυλάξεως πολύτιμων γνώσεων.

Η εσωτερική μορφή

Το σύμβολο της κλειδός, ως σύμβολο σιγής και περισκέψεως χρησιμοποιήθηκε τόσο στα Ελληνικά, όσο και στα Αιγυπτιακά και Ιουδαϊκά μυστήρια. Ο Καλλίμαχος στους ύμνους του προς τους Ολύμπιους θεούς αναφέρει ότι στην Ελευσίνα η ιέρεια της θεάς Δήμητρας έφερε κλείδα ως έμβλημα του μυστικού της υπουργήματος. Ο δε Σοφοκλής στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ» λέγει, διά του χορού, αναφερόμενος στους Ευμολπίδες «...ων και χρυσέα κλείς επί γλώσσα βέβακε», υπονοώντας ότι στους ιεροφάντες των Ελευσινίων μυστηρίων είχε τοποθετηθεί επί της γλώσσας τους κλείδα χρυσή για να μην αποκαλύψουν τα απόρρητα.

Στα μυστήρια της Ίσιδος, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος στο έργο του «Περί Ίσιδος και Οσίριδος» η κλεις ήταν η ιερογλυφική παράσταση του ανοίγματος της καρδίας και της συνειδήσεως «εν τω βασιλείω του Θανάτου προς δίκην και κρίσιν». Αναφέρεται, δε, ότι στα Ιουδαϊκά μυστήρια η κιβωτός της διαθήκης, όπου εφυλάσσοντο άπαντα τα ιερά μυστικά σύμβολα, εκλείετο με κλείδα χρυσή.

Ο Εliphas Levi στο έργο του το «Κλειδί των Μεγάλων Μυστηρίων» μας πληροφορεί ότι κατά την αποκρυφιστική παράδοση το ιερό και απόκρυφο αλφάβητο, το οποίο οι Εβραίοι αποδίδουν στον Ενώχ, αποτελείται από ιδέες προσκολλημένες σε σημεία και αριθμούς και υλοποιεί τις απόκρυφες πλευρές της γνώσης. Σύμφωνα με την ίδια παράδοση ο Σολομώντας είχε αναπαραστήσει αυτό το αλφάβητο με τριάντα έξη κλείδες, γνωστές και ως κλείδες του Σολομώντα. Αυτά τα κλειδιά έχουν περιγραφεί στο βιβλίο που το παραδοσιακό του δόγμα ανάγεται στον πατριάρχη Αβραάμ και ονομάζεται Σεφέρ - Γεζιράχ, και με το οποίο εισερχόμεθα στην κεκρυμμένη έννοια του Ζοχάρ του σπουδαιότερου βιβλίου της Καββαλά.

Κατά την αλχημιστική παράδοση η κλεις κατέχει θεμελιώδη θέση στην αναζήτηση της παγκόσμιας πνευματικής αναγέννησης. Αναφέρει, χαρακτηριστικά, ο Roger Bacon στο έργο του Opus Maius ότι η φιλοσοφική λίθος αποτελεί το κλειδί για τη μεταστοιχείωση της κοσμικής ύλης ο δε Elias Ashmole θεωρούσε την Αλχημεία την μυστική κλείδα για την εσωτερική μελέτη κάθε επιστήμης. Τέλος, ο περίφημος Raymond Lullus συνέταξε στο Παρίσι τον 13ο αιώνα την περίφημα Clavicula (κλείδα), της οποίας το περιεχόμενο βρίθει αλληγοριών. Στον πρόλογο έγραφε «κλείδα το σύγγραμμα τόδε ονόμασα διότι άνευ αυτής θα ήταν αδύνατον τις να κατανοήση τα βιβλία την απόκρυφη γνώση περικλείοντα. Σκοτεινοί γαρ οι ημέτεροι λόγοι τοις αμάθεσιν αείποτε φαίνονται».

Τεκτονική θεώρηση

Ο Oliver στο έργο του «Symbolism of the masonic degrees» χαρακτηρίζει την κλείδα ως ένα εκ τον σημαντικότερων τεκτονικών συμβόλων. «Καίτοι» γράφει «έχει την εμφάνιση ενός κοινού μεταλλικού εργαλείου, προορισμένου να επιτελεί μία καθ’ όλα απλή πράξη, διά τους αληθώς μυημένους τέκτονας αποτελεί το σύμβολο το διδάσκον εαυτούς να τηρούν την γλώσσαν τους και να απέχουν από τα ταπεινωτικά πάθη της συκοφαντίας και της δυσφημήσεως». Επίσης στα παλαιά τυπικά του Μαθητού του 17ου αιώνα γίνεται εκτεταμένη μνεία της κλειδός, με τη βοήθεια της οποίας είναι δυνατόν να αποκτηθούν τα μυστικά του Τάγματος. Σύμφωνα με τα σιγήσαντα αυτά τυπικά η κλεις αποτελούσε το νήμα της εισόδου της ζωής και συνδεόταν στενά με την καρδιά, διότι η γλώσσα «ουδέν έδει να προφέρει πλην των όσων υπαγορεύει η καρδία». Επίσης στο ίδιο τυπικό αναφερόταν ότι η κλεις δεν αποτελείτο εκ μετάλλου και συνεπώς έπρεπε να αφήνετε εκτός του Ναού, αλλά από «γλώσσα καλών λόγων». Εις, δε, το τυπικό του βαθμού του Διδασκάλου του Αδωνιραμικού Τεκτονικού Τύπου βρίσκεται η εξής κατήχηση:

Ερ. Τι κρύπτετε

Απ. Όλα τα μυστικά άτινα μου ενεπιστεύθησαν

Ερ. Που τα κρύπτετε

Απ. Εις την καρδίαν

Ερ. Έχετε κλείδα όπως εισέλθετε εις αυτήν

Απ. Μάλιστα Σεβ\Διδ\

Ερ. Που την φυλάττετε

Απ. Εις κοράλινον κιβώτιον, όπερ ανοίγει και κλείνει μόνον με ελεφαντίνους κλέιδας

Ερ. Εκ τίνος μετάλλου αποτελείται

Απ. Δεν αποτελείται εκ μετάλλου. Είναι γλώσσα υπακούουσα εις την λογικήν και γνωρίζουσα πως να ομιλή το καλόν διά τους περί ών ομιλεί, επί παρουσία ή εν τη απουσία των.

Η κλεις διατηρείται επίσης υπό την κεντρική συμβολική μορφή του κλειδόλιθου στον μύθο της Ιεράς Βασιλικής Αψίδος, το άλλο, δε, κεντρικό σύμβολο του βαθμού, το Τριπλό Τ, ομοιάζει παραστατικώς κατά τον Ragon (Orthodoxie Maconnique) με την ένωση τριών κλειδών.

Η κλεις στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο

Περί το τέλος της μυήσεως στον βαθμό του Μυστικού Διδασκάλου, ο Τρις Ισχυρός Διδάσκαλος λέγει στον μυούμενο: «σας εγχειρίζω την εξ ελεφαντοστού κλείδα, κόσμημα του βαθμού τούτου, το οποίον είναι ταυτοχρόνως και το έμβλημα της εχεμυθείας ... επ’ αυτής δε είναι κεχαραγμένον το στοιχείον Ζ, υπενθυμίζον το αρχικό γράμμα της εισιτηρίου λέξεως του βαθμού». Έτσι, η κλεις εγχειρίζεται στον μυούμενο αμέσως μετά την επίσημη δόση του νενομισμένου όρκου με τον οποίο αυτός δεσμεύθηκε να μην αποκαλύψει ποτέ τα μυστικά του βαθμού εις «οιονδήποτε μη δικαιούμενον να μάθη ταύτα».

Είναι γεγονός ότι υποσχέσεις σιγής δίδουμε και στους συμβολικού Τεκτονισμού βαθμούς, πλην όμως, εν προκειμένω, η σύσταση της οφειλόμενης σιγής είναι εντονότερη και εκφράζεται τόσο από το σύμβολο της κλειδός όσο και από το σημείο της σιγής. Αυτό υπονοεί την ύπαρξη μυστικών, τα οποία αναφέρονται σε γνώσεις μορφής εσωτερικής, και για τα οποία η επιβολή ορκοδοσίας κρίνεται επιβεβλημένη. Σε κάθε άλλη περίπτωση η απαιτούμενη σιγή θα ήταν ανεδαφική. Το ότι το είδος των φυλασσόμενων στον βαθμό αυτό είναι σπουδαίο υποδηλώνεται και από την πολύτιμη ύλη από την οποία η κλείδα είναι κατασκευασμένη. Το λευκό χρώμα της ύλης εικονίζει την αγνότητα, το δε πολύτιμο αυτής την αγνότητα η οποία είναι ανώτερης τάξεως και αποτελεί την προϋπόθεση για τον φωτισμό του μύστου από την υπέρτερη πνευματική γνώση. Επί της κλειδός χαραγμένο είναι το γράμμα Ζ, έβδομο γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου. Ας σημειωθεί ότι κατά την αριθμοσοφία ο αριθμός 7 αποτελεί το σύμβολο του ηλιακού φωτός και της εσώτερης πνευματικότητας. Άλλωστε η εισιτήριος λέξη του βαθμού σημαίνει «λάμψις, λαμπρότης» και το είδος των εσωτερικών γνώσεων είναι λαμπρό, φωτεινό.

Επομένως, συνειρμικά μπορούμε να πούμε ότι διά της αγνότητας κτάται η υπέρτερη, η λαμπρή πνευματική γνώση. Η αλήθεια αυτή έχει τονισθεί σε όλες τις εσωτερικές παραδόσεις.

Η κλεις, όμως, έχει διττή εσωτερική σημασία. Κατά τον Σπ. Νάγο «η κλεις εικονίζει το μέσο με το οποίο ο μυούμενος θα ανοίξη το θείο άντρο διά να εισέλθει εις την γνώσιν των αληθειών της φύσεως». Με λίγα λόγια πρόκειται για την κλείδα του κρυπτογραφικού κώδικα της επιστήμης των συμβόλων. Η κλεις αυτή, σύμφωνα με τον Νάγο, είναι μαγική, διότι μας βοηθάει να αναγνώσουμε τις εσωτερικές αλήθειες που κρύβονται πίσω από τους συμβολισμούς και μας επιτρέπει την αντικειμενική ερμηνεία αυτών. Σε παλαιό Γαλλικό τυπικό του βαθμού διαβάζουμε: «τη βοηθεία της κλειδός είναι δυνατόν να αποκτηθώσι τα μυστικά του Τάγματος». Υπό την ίδια έννοια και ο μύστης Ιησούς έλεγεν στον Πέτρο «...και δώσω σοι τας κλεις της βασιλείας των ουρανών».

Η εσωτερική μέθοδος ανευρέσεως της κλειδός

Όπως όλα τα αρχαία μυστήρια και αργότερα οι μυστηριακές οργανώσεις, έτσι και ο Τεκτονισμός, συμβολικός και φιλοσοφικός, διακρίνεται σε εσωτερικό και εξωτερικό. Εξωτερικός είναι εκείνος του οποίου κάθε μυημένος μπορεί να λάβει γνώση με την ανάγνωση των τεκτονικών τυπικών, των κατηχήσεων των βαθμών ή άλλων τεκτονικών συγγραμμάτων. Εσωτερικός, όμως, είναι εκείνος ο οποίος είναι γνωστός μόνο στους αληθινά μυημένους, αποκαλύπτεται, δε, σταδιακά με τις μυήσεις στους επιγενόμενους βαθμούς. Κατά τον Ανδριανόπουλο «κάθε τέκτων οφείλει μόνος του και υπό την ώθηση της ιδίας αυτοίς σκέψης και ψυχικής εμπνεύσεως να σχίσει τον πέπλο των αλληγορικών παραστάσεων τον περικαλύπτοντα την πίσω από τα σύμβολα και της αλληγορίες κρυπτομένη αλήθεια».

Κατά δε τον Whaite «το κλειδί της ουσιαστικής ζωής του Τάγματος δύναται να εξεύρη ο τέκτων μόνον εισχωρώντας πλήρως σ’ αυτήν». Τότε θα ανακαλύψει την εσωτερική έννοια του Τεκτονικού συμβολισμού και της Τεκτονικής φιλοσοφίας. Θα ανακαλύψει αυτό που κείται κάτω από την επιφάνεια των διαφόρων βαθμών και είναι αυτό που μόνο ανακαλύπτουν μόνο οι κατορθώσαντες να εμβαθύνουν στο πνεύμα του. Ο λόγος είναι ότι ο Τεκτονισμός αυτός είναι προσωπικός για τον καθένα, αν και στη ρίζα του είναι κοινός για όλους, μιας και αποτελεί την μεταφορική μέθοδο της προόδου της ψυχής προς το θεό Η κλείδα της μυστικής του διδασκαλίας δεν βρίσκεται πουθενά τυπωμένη, ούτε αναφέρεται στις εργασίες της Στ\, αλλά έγκειται στην αυτοσυγκέντρωση και στην κατάβαση στον ίδιον «εγώ».

Επιμύθιο

Κατά μια προτροπή του Corpus Hermeticum «αν δεν κάνεις τον εαυτό σου ίσο με το Θεό, δεν μπορείς να καταλάβεις το Θεό γιατί το όμοιο δεν είναι κατανοητό παρά μόνο στο όμοιο». Έτσι, και ο Τέκτονας καλείται να ανεύρει την κλείδα της κατανόησης των πάντων, όλων των τεχνών και των επιστημών της φύσης. Για να γίνει αντικαταστάτης αντάξιος του Μεγάλου Αρχιτέκτονα του Ναού Χ\Α\, καλείται να ανυψωθεί ψηλότερα από τα μεγαλύτερα ύψη, να χαμηλώσει βαθύτερα από τα μεγαλύτερα βάθη. Καλείται να θέσει εαυτόν στην αναζήτηση της ενσυνείδητης ενεργητικότητας, της θέλησης και της αφοσίωσης στο καθήκον. Καλείται να γίνει θεράπων της εσωτερικής σιγής και της εχεμυθείας. Καλείται, να ξαναγίνει μαθητής, μαθητής όμως φιλόσοφος. Διότι σύμφωνα με την κατήχηση στο βαθμό του αγνώστου και εξόχου μαθητού του Τάγματος του Ακτινοβόλου Αστέρα, ως απάντηση στην ερώτηση «τις η ηλικία ενός φιλοσόφου» απαντάται το εξής «ο Τέκτων από την στιγμή που ανευρίσκει την κλείδα των αναζητήσεων, μέχρι και την στιγμή των ανακαλύψεων δεν γηράσκη».

Τεκτονισμός και πνευματική ιεραρχία

2011-10-17T19:42:00.002+03:00

Ας ξεκινήσουμε εννοιολογικά από αυτό που ονομάζουμε μαγεία. Θα μας χρειαστεί για να αποσαφηνίσουμε τις έννοιες που θα ακολουθήσουν. Οφείλουμε εξ αρχής να διακρίνουμε τις έννοιες του όρου. Kατ’ αρχάς, μάγος σημαίνει σοφός και τέτοιοι ήταν μεταξύ άλλων οι τρισμέγιστοι στην Αίγυπτο, οι καββαλιστές των Εβραίων, οι μάγοι της Περσίας, οι σοφοί και οι σοφιστές της Αρχαίας Ελλάδας και της Ρώμης. Κατά δεύτερον, ο όρος αναφέρεται σε όποιον θαυματουργεί μετερχόμενος δυνάμεις της Φύσεως, όπως συμβαίνει στην ιατρική και στη φυσική. Με το εννοιολογικό αυτό εφόδιο το οποίο θα χρησιμοποιήσουμε κατωτέρω μπορούμε να συνεχίσουμε με γνώμονα την ανθρώπινη διάσταση και την εξ αυτής σημειούμενη πρόοδο.

Είναι φανερό πως ο άνθρωπος έχει κάνει τεράστια βήματα προόδου από τις πρωτόγονες καταβολές του. Κάθε πολιτισμός βλέπει την ανθρωπότητα να κάνει ένα ακόμα βήμα προς την πραγμάτωση των δυνατοτήτων της. Πολλοί πιστεύουν ότι, από πολλές χιλιετηρίδες, αυτή η εξελικτική πορεία κατευθύνεται, με βάση ένα σχέδιο, από εκείνους τους περισσότερο εξελιγμένους ανθρώπους που είναι γνωστοί στους εσωτερικούς κύκλους ως η Πνευματική Ιεραρχία. Η ιστορία της ανθρωπότητας μπορεί να ιδωθεί ως η ανταπόκρισή της στις ιδέες που αποδεσμεύονται διαδοχικά στον κόσμο από τους Διδασκάλους για να προκαλέσουν τις προόδους σε γνώση και σοφία, και που έκφρασή τους είναι οι δημιουργικές τέχνες, η επιστήμη, η πολιτική και η θρησκεία. Σε κάθε εποχή, από το πνευματικό αυτό κέντρο αναδύθηκαν διδάσκαλοι για να δώσουν στην ανθρωπότητα τη δυνατότητα να κάνει το επόμενο βήμα της εξέλιξής της· Όλοι τους τέλειοι άνθρωποι στην εποχή τους, όλοι τους υιοί του ανθρώπου που έγιναν Υιοί του Θεού, γιατί αποκάλυψαν την έμφυτη θεία φύση τους. Είναι οι θεματοφύλακες ενός Σχεδίου για την εξέλιξη της ανθρωπότητας και των βασιλείων της φύσης. Αυτό το Σχέδιο εκπληρώνεται με τη μεσολάβηση της εσωτερικής Ιεραρχίας. Οι Διδάσκαλοι της Σοφίας είναι τα μέλη εκείνα της ανθρώπινης οικογένειας που έκαναν το ταξίδι της εξέλιξης πριν από μας· που έχοντας τελειοποιηθεί, ανεβαίνοντας τα ίδια σκαλοπάτια που κι εμείς ανεβαίνουμε, επωμίστηκαν την ευθύνη να καθοδηγήσουν εμάς τους άλλους προς το ίδιο αυτό επίτευγμα. Αυτοί- ή οι προκάτοχοί Τους -βρίσκονται πίσω απ' ολόκληρη την εξελικτική πορεία, οδηγώντας και βοηθώντας τους ανθρώπους, μέσα από μια βαθμιαία διεύρυνση της συνείδησης, να αποκαλύψουν σταδιακά την έμφυτη θεία φύση τους και να γίνουν, όπως και οι Διδάσκαλοι, θεϊκά, τελειοποιημένα ή φωτισμένα Όντα.

Η εσωτερική διεργασία που είναι γνωστή ως Μύηση είναι η ατραπός προς αυτή την τελειοποίηση, προς το σημείο όπου ο άνθρωπος ενώνεται και γίνεται ένα με την Πηγή του. Αυτό το μονοπάτι σημαδεύεται από βαθμίδες ή σημεία κρίσης και έντασης. Κάθε μύηση προκαλεί μια τεράστια διεύρυνση της συνειδητότητας, η οποία φέρνει μια όλο και βαθύτερη και πληρέστερη όραση και γνώση της αληθινής φύσης της πραγματικότητας. Αυτό τον ρόλο στον μικρόκοσμό του εκπληρώνει και ο Τεκτονισμός. Ένας τέκτων, δηλαδή μία νέα ψυχή στο μυητικό γίγνεσθαι, απολαμβάνει μία νέα εμπειρίας ενσάρκωσης στη Γη. Η απόφασή του τέκτονα να μυηθεί και να παραμείνει στη Στοά οφείλεται στην επιθυμία του να υπηρετήσει το Παγκόσμιο Σχέδιο και την Παγκόσμια Ψύχη και όχι σε μία προσωπική βιωματική.

Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστέψουμε ότι πολλές -αν όχι όλες- οι μεγάλες μορφές της ανθρώπινης ιστορίας ήταν συνειδητοί μύστες κάποιου βαθμού: τέτοια παραδείγματα είναι ο Πυθαγόρας, ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας· ο Σαίξπηρ, ο Δάντης και ο Βάκων· ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Παράκελσος και ο Μότσαρτ. Όλοι τους έκαναν φανερή, στη ζωή ή στα γραπτά τους, μια γνώση άλλων, ανώτερων επιπέδων συνειδητότητας, μια επίγνωση του κόσμου του νοήματος και μια αίσθηση εσωτερικής σύνθεσης. Άλλωστε, η μυστηριώδης μορφή του Κόμητος του Σεν Ζερμαίν, που αναγνωρίστηκε φανερά ως δάσκαλος και μύστης σε όλες τις αυλές της Ευρώπης του 18ου αιώνα, είναι ένας από τους λίγους Δασκάλους της Σοφίας που έζησαν εξωτερικά στον καθημερινό κόσμο.

Στην εσωτερική παράδοση, ο Τεκτονισμός παραμένει σε θέση περίοπτη και συμβάλει διά της μυητικής του οδού στην προσέγγιση της Παγκόσμιας Ιεραρχίας. Επί χιλιάδες χρόνια περίμενε και σχεδίαζε τούτο το άμεσα κοντινό μας μέλλον, εκπαιδεύοντας τους Μαθητές του και προετοιμάζοντας τον ίδιο για το μεγαλεπήβολο έργο που τον περιμένει. Τώρα που ανατέλλει μια νέα Εποχή, η Ιεραρχία είναι περισσότερο παρά ποτέ εμφανής διά του Τεκτονισμού και άλλων εσωτερικών σχολών που δεν έχουν απολέσει τις μυητικές τους κλείδες. Οι Τέκτονες καλούνται να εγκαινιάσουν τη νέα εποχή, μια εποχή Σύνθεσης και Αδελφοσύνης. Οι Διδάσκαλοι μας εκεί στους αόρατους κόσμους στέκονται τώρα, περιμένοντας από μας όσους φοιτούμε στα Τεκτονικά μυστήρια να κάνουμε, με τη δική μας ελεύθερη βούληση, τα απαιτούμενα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της ενότητας, της συνεργασίας και της υπέρβασης. Θα αναδυθούν τότε, και η παρουσία τους στον κόσμο θα είναι γεγονός αναμφισβήτητο.

Ας δούμε το «θαύμα» της μύησης:

Η τεκτονική μύηση διαιρείται σε τρεις (ή περισσότερες) κύριες ομάδες ή τμήματα που αντιστοιχούν στις τρεις μεγάλες γραμμές δύναμης, τις τρεις μείζονες απόψεις της Παγκόσμιας Ιεραρχίας που μας είναι γνωστές—την άποψη της Θέλησης - Ισχύος, την άποψη της Αγάπης-Σοφίας και την άποψη της Νοημοσύνης. Κάθε τμήμα ενσωματώνει, διοχετεύει και επηρεάζεται από τη μια ή την άλλη από τις τρεις αυτές απόψεις. Σκοπός είναι η ανάδειξη του μυούμενου (ή ορθότερα της ψυχικής του ύπαρξης) ως κομμάτι της Παγκόσμιας Ψυχής, η ανάδειξή του ως Τελειοποιημένου Ανθρώπου. Θυμίζουμε τη ρήση του Marsilio Ficino: Η παγκόσμια Ψυχή απλώνεται –όπως η φωνή- σε όλα τα μέρη του Σύμπαντος και τα περιβάλλει. Η παγκόσμια Ψυχή συνδέει το σώμα με το πνεύμα. Ο Τεκτονισμός συνδέει την κοσμική ψυχή με την παγκόσμια και αυτήν με την παγκόσμια ιεραρχία, δηλαδή την έννοια του απείρου. Η μυητική πορεία της ψυχής του τέκτονα ξεδιπλώνεται στο άπειρο και αναζητά τη γνώση, τη μαγική γνώση, με τρόπο μαγικό δηλαδή ενορατικό, άμεσο και εσωτερικό. Δεν αρκείται στην εξωτερική θέαση των πραγμάτων και γι’ αυτό δεν μιλάμε μόνο για επιστημονική παρατήρηση, αλλά για μαγική αντίληψη που χρησιμοποιεί το σύμβολο και τη φαντασία ως γέφυρες που συνδέουν τον άνθρωπο με τον κόσμο και το θείο. Αυτή είναι η «υψηλή μαγεία» του Τεκτονισμού· χρησιμοποιεί τη μύηση και τη φαντασία όχι μόνο για να ερμηνεύσει τον κόσμο, αλλά και για να επηρεάσει τη συμπεριφορά των ανθρώπων προς όφελος του ανθρώπινου γένους.

Η Παγκόσμια Ιεραρχία σήμερα τον 21^ο αιώνα έχει αλλάξει μορφή. Αυτό το έχει κάνει πολλές φορές στη διάρκεια των αιώνων, καθώς μέλη της ανθρώπινης φυλής γίνονται μύστες και μετά Διδάσκαλοι, έτσι ώστε οι Δάσκαλοι των ανώτερων βαθμίδων να μπορούν να προχωρήσουν σε ανώτερο έργο. Πολλοί αφήνουν τον υλικό πλανήτη και προχωρούν σε υψηλότερες σφαίρες ή σε ανώτερους κόσμους, πνευματικές σφαίρες ή συστήματα. Όμως, η Ιεραρχία -όπως έγραφε ο Γράβιγγερ- συνεχίζει να εξωτερικεύεται όταν και όπου κρίνει μέσω των μυητικών συστημάτων και να γίνεται γνωστή φυσικό επίπεδο.

Ο Τεκτονισμός θεωρούμε ότι οφείλει να αποδεχθεί τη θέση του ως μυητικό σύστημα ως μυστική πρωτογενή ύλη (prima materia) και όχι ως εταιρία πολλαπλών σκοπών. Οφείλει να κάνει πραγματικότητα τη συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι οφείλει να επιστρέψει έναν κόσμο υπερβατικό γεμάτο φαντασία (imagination < magic = μαγεία). Έχει φτάσει στο τέλος ενός κύκλου της δικής του εξέλιξης, τελείως ξέχωρα από την ανθρώπινη εξέλιξη, ενός κύκλου που τον αφορά ως Οργάνωση (Τάγμα) -στην πραγματικότητα, ως κομμάτι της Ιεραρχίας. Οφείλει να διευρύνει τη συνείδησή του έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα μέχρι και το πνευματικό. Κάθε κίνηση, κάθε απόφασή οφείλει να γίνεται υπό το φως αυτής της γνώσης, ότι δηλαδή αργά ή γρήγορα η μυητική φαντασία θα βγει στον καθημερινό κόσμο. Τότε πολλοί από τους Διδασκάλους θα αναδειχθούν ως Σοφοί και τότε οι μυητικές κλείδες θα αρχίσουν να λειτουργούν «μαγικά» στο φυσικό επίπεδο, ενεργοποιώντας τα «άγνωστα» εσωτερικά επίπεδα.

Αρχιτεκτονικό τεμάχιο το οποίο εκφωνήθηκε την 21η Σεπτεμβρίου 6011 α.φ. στη Σεπτή Στοά Λόγος επί τη ενάρξει του νέου τεκτονικού έτους

Το «αίνιγμα» του εσωτερισμού στην ποίηση

2011-09-02T22:29:00.000+03:00

Βιβλιοπαρουσίαση:
«Σαντορίνη» του Σωτήρη Αλ. Καζάκη

(εκδόσεις Τετρακτύς) [1]

Διάβασα τη «Σαντορίνη» πριν ακόμα πάρει το δρόμο για το τυπογραφείο. Οι στίχοι μου φάνηκαν από την πρώτη στιγμή ανεξάντλητοι. Δεν εξέτασα το ποίημα ποτέ ως κριτικός. Δεν θα μπορούσα άλλωστε. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να ερευνήσω την εμπειρία του δημιουργού, κυρίως όμως να διαγνώσω πώς έφτασε σε αυτούς τους στίχους, πώς τους κατέκτησε. Ήξερα από την αρχή ότι προσπαθούσα να προσεγγίσω κάτι σαν δίχτυ, που είχε αιχμαλωτίσει εικόνες, ιδέες και λέξεις, οι οποίες από μόνες τους ξεκίνησαν ως μαγικές και επαναμαγεύθηκαν από την ποίηση, την οποία ένιωσα εξ αρχής ως αληθινή.

Η «Σαντορίνη» για μένα ήταν αυτό που αποκάλεσε ο Coleridge «εκούσια και εσωτερική αναστολή της δυσπιστίας». Της δυσπιστίας για κάτι που δεν γνωρίζω, αλλά νιώθω εσωτερικά, γιατί θεωρώ ότι το ίδιο είναι εσωτερικό.

Επομένως, θα ήθελα κατ’ αρχήν να σας προετοιμάσω για το τι πρέπει να περιμένετε –ή μάλλον- για το τι δεν πρέπει να περιμένετε από μένα. Αν υπήρχε τίτλος θα έπρεπε να είναι κάπως έτσι «Εσωτερισμός και Ποίηση» ή ορθότερα «Το αίνιγμα του εσωτερισμού στην ποίηση με γνώμονα την ποιητική σύνθεση ‘Σαντορίνη’». Δώστε έμφαση στη λέξη αίνιγμα. Αυτό προκειμένου να σκεφτείτε πώς το αίνιγμα είναι σημαντικό για τον μη ειδικό. Γιατί; Διότι, ό,τι και να σας πω θα σας αφήσω με αινίγματα που δεν μπορώ να λύσω. Δεν έχω αποκαλύψεις να προσφέρω. Αυτό που –κατά τη γνώμη μου- έχει σημασία στην ποίηση είναι η απόλαυση. Παρά ταύτα, θα προσπαθήσω «τ’ Ωραίο και το Τρομερό να κοινωνήσω».

1. Η σχέση μεταξύ λογοτεχνίας και εσωτερισμού είναι παγκόσμια. Ο σύνδεσμος που υπάρχει ανάμεσα στην έλξη που νιώθει ο άνθρωπος για το μυστηριώδες/το εσωτερικό και την ανάγκη να χειριστεί δημιουργικά τη γλώσσα, προφανώς σφυρηλατήθηκε από τη στιγμή που σχηματίστηκε η πρώτη ανθρώπινη λέξη. Άλλωστε, πρώτοι οι συγγραφείς των ιερών κειμένων είχαν πιστέψει ότι η γνώση αποκαλύπτεται διά της τέχνης. Η Βίβλος, επί παραδείγματι, είναι γεμάτη από περίπλοκες διασυνδέσεις μεταξύ λόγου και εσωτερισμού. Λόγος και εσωτερισμός. Ας είναι οι δύο αυτές λέξεις οι απαρχή των σκέψεών μας.

«Λόγος να πνεύσει ο ισχυρός ο εν αρχή, ο νυν και αεί». Λόγος. Πρόκειται για λέξη, για σύμβολο, για σημείο. Σημαίνει περισσότερα από όσα φαίνεται να συμβολίζει –μπορεί να είναι μυστικός, απατηλός, συνωμοτικός. Έτσι, είναι ο λόγος στα έργα του Goethe, του Lessing, του Burns, του Pushkin, του Kipling. Η ευρεία εσωτερική τους παιδεία, σαφώς και δεν είναι τυχαία. Ως ποιητές σαγηνεύονται από την εσωτερική ατραπό που κρύβεται από τη λογική της φανερά δομημένης ζωής. Άλλωστε, σε κάθε μορφής πολιτισμό τα όποια κοινωνικά, πολιτικά και θρησκευτικά εμπόδια ήταν αυτά που οδήγησαν τα δημιουργικά πνεύματα να αναζητήσουν μία μορφής διέξοδο χρησιμοποιώντας πλάγια λογοτεχνικά μέσα. Στην ιστορία της διανόησης τα θέλγητρα της ποιητικής – λογοτεχνική παραγωγής δεν μπορούν να ξεμπλεχθούν από τον δεσμό της εσωτερικής παράδοσης –δηλαδή την πνευματική ενασχόληση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου με το μύθο, τον θρύλο, το άρρητο και το μυστικό. Η σχέση είναι αμφίδρομη. Από τον Μεσαίωνα μεγάλοι φιλόσοφοι της εσωτερικής παράδοσης υπήρξαν γόνιμοι συγγραφείς και ποιητές.

Η τάση αυτή διογκώνεται με το κίνημα του Ρομαντισμού. Η ρομαντική ιδέα –επανάσταση, ελευθερία, δικαιοσύνη, αδελφότητα- επέτεινε τη χρήση της εσωτερικής γλώσσας στη λογοτεχνία και την ποίηση. Έννοιες όπως το ιερό και το βέβηλο, η Φύση, η ψυχή, το Σύμπαν και οι απορρέοντες μυστικοί νόμοι συνδυάστηκαν με έννοιες της εσωτερικής συμβολικής, του θρησκευτικού μυστικισμού, αυτό που με τα λόγια του V.A. Zhukovsky (1783-1852) ονομάζουμε «ποίηση της φαντασίας, της ψυχής και της καρδιάς». Η επιλογή λέξεων που παραπέμπουν σε αλληγορίες και συμβολισμούς, η εικονοπλασία που βασίζεται στη δύναμη των Μύθων, και οι τολμηρές αναφορές σε σκέψεις μύχιες και εσωτερικές έφεραν τη δύναμη της εσωτερικής παράδοσης στην λογοτεχνική και ποιητική γραφή. Πολύ οικεία είναι όλα αυτά στη «Σαντορίνη». Η ποιητική σύνθεση προϋποθέτει ψυχή και καρδιά όταν αναφέρεται στο «δράμα του Δημιουργού»: «η που γεννάει Ομορφιά, δίψα Του είναι και ερημιά, είναι ο Κόσμος που ζητά να λάβει αντί θανάτου». Αναφέρεται στο συμπαντικό Νόμο μέσα από το «άγιο πάθος», τη «μυστηριώδη νύχτα», «τη Σελήνη» και τον «σπινθήρα της ζωής». Εσωτερική επανάμνηση της ψυχής που «εγείρεται και γρηγορεί».

2. Εμείς; Αναπόδραστα, κατανοούμε και συγκρίνουμε. Και επειδή τα υπό σύγκριση μεγέθη δεν είναι του ιδίου είδους, η απόφανση δεν είναι πάντα λογικής κατηγορίας και δεν ανήκει στην οριστική έγκλιση της Επιστήμης. Εκεί βρίσκεται η Ποίηση, ως υπέρβαση των διλημμάτων της Λογικής, η οποία μετουσιώνεται ως πολυδιάστατη –ας μου επιτραπεί- ηδονική μεταβλητή, δηλαδή αισθητική ικανοποίηση και προσωπική απόλαυση. Ο σύγχρονος στοχασμός οφείλει να εμπεριέχει την Ποίηση, προκειμένου να υποστηρίζει την Ολβιότητα. Διότι έτσι είναι καμωμένος ο Άνθρωπος! Χρειάζεται και την Παράδοση και την Παιδεία να του προσφέρουν τη σχετική εσωτερική εμπειρία που ζητά η ψυχή του.

Χρειάζεται, όμως και την εσωτερική οδό, η οποία ασκεί σημαντική επίδραση σε όλες τις μορφές σκέψης και τις εκδηλώσεις της: καλλιτεχνικές, λογοτεχνικές, φιλοσοφικές. Στο γενικό επίπεδο της Τέχνης και του Λόγου, γίνεται αντιληπτό πως η εσωτερική οδός -εσώτατη και συγκινησιακή επικοινωνία με το τέλειο- μπορεί και πρέπει να είναι ο τρόπος πραγμάτωσης του ωραίου. Εφ’ όσον ο εσωτερισμός προτίθεται να προσκομίσει την γνώση μέσω μιας έλλαμψης του Πνεύματος, η σκέψη του κινείται μέσα στον κόσμο των συμβόλων και των αναλογιών. Στη συνέχεια, τείνει -πολύ φυσικά- να καταφύγει στην τέχνη, ως μέσο έκφρασης. «Γίνεται έτσι βράχου άνθος, νύχτα μυστηριώδης, σάρκας ποίημα, σπινθήρας ζωής, θέρμη πόθου και πάθος».

Σήμερα; Η επιστήμη, αυτή που σήμερα τείνει να περικλείσει τον κόσμο μέσα σε έναν μαθηματικό τύπο, φανέρωσε την ανάγκη επαναφοράς σε ισχύ αυτής της θεμελιώδους αρχής του ερμητισμού και του εσωτερισμού: της Ενότητας. -Να τη πάλι η Ποίηση- Το πάν βρίσκεται μέσα στο παν. Λέγει ο ποιητής: «σπουδάζω το Κακό και το Καλό και βρίσκω ακατέργαστο Θεό». Και ταυτόχρονα μας φανερώνει πως η ζωή αποτελεί μια κατάσταση προοδευτικής πολυπλοκότητας, αλλά και αύξοντα ψυχισμού στη «μετέωρη ύπαρξή μας». Εδώ ταιριάζει η Ποίηση και η εξ αυτής Δημιουργία. Και πράγματι, η δημιουργία έχει μέσα της κάτι το συνειδητό, αλλά και κάτι το ασυνείδητο. Ένα ποίημα δεν γράφεται «εκ προμελέτης». Όπως το ίδιο το σύμπαν, μηχανισμός δυναμικός και σε συνεχή εξέλιξη, η Ποίηση δεν εκφράζει τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από την απελευθέρωση της Δημιουργίας της συνείδησης και την πορεία του πνεύματος. Και όπως το σύμπαν, μέσω της δικής του εσωτερικής πορείας, έτσι και η Ποιητική Αρχή αποκαλύπτεται με τον πιο τέλειο τρόπο στον Άνθρωπο, ύψιστο σημείο και κορωνίδα της εξέλιξης. Εδώ έγκειται και η προσπάθεια του ποιητή, η αποδοχή της τέχνης του οποίου προϋποθέτει έναν αναγνώστη που σκέφτηκε τα όσα επιτάσσει η εσωτερική οδός, που εβίωσε εντατικά τη συμβολική και αλληγορική ζωή και «υπέφερε» πολύ προκειμένου να την κατανοήσει βαθιά. Του ποιητή που φαίνεται ότι με πάθος αγγίζει τον επιζητούμενο αλληγορικό οκουμενισμό και ανθρωπισμό. Η ποίησή του μπορεί, λοιπόν, να θεωρηθεί σαν ένα «πέταγμα» προς υπερβατικούς σκοπούς, είναι ένας ποιητικός νόμος του σύμπαντος κατά το γίγνεσθαι του, η ποίηση προς μίαν ανώτερη τάξη και αρμονία. Προς έναν «Κόσμο κραταιό». Προς μία «πορεία αφανή» που μας οδηγεί «κατά την Πηγή, την Μήτρα του Παντός, τη Σωτηρία» .

Στη «Σαντορίνη» αυτός ο Συμπαντικός Νόμος και ό,τι μέσα του κρύβει, είναι το εφαλτήριο του Ποιητή που οιστρηλατεί η εσωτερική οδός. Αυτή είναι και η μοναδικότητα της αυθεντίας της Ποίησής του. Όπως, κάθε αυθεντικός δημιουργός εκπροσωπεί την ψυχική και πνευματική κατάσταση της ουσίας της ύπαρξης και αναδεικνύει την ένταση, τη διαίσθηση, την παρατήρηση και τη φαντασία που έχει μέσα του. Και ό,τι είδε, έγινε «Γραφή ‘γέγονεν’ και ‘θα γίνει’».

3. Αναρωτιέμαι! Είναι η «Σαντορίνη» εσωτερική; Αναρωτιέμαι! Η εσωτερική άποψη μπορεί να γίνει κατανοητή μόνον από μια διάνοια που είναι εξοικειωμένη με την εσωτερική συσχέτιση των αιτίων και προηγείται κάθε εμπειρίας ή όχι; Πιστεύω προς όχι. Ο εσωτερισμός είναι το ιδιάζον μέσο προσπέλασης της γνώσης των παγκόσμιων αρχών της Φύσης. Εδώ αρχίζει μια περιοχή όπου δεν υπάρχουν πια αντιθέσεις, ούτε συγκρούσεις, ούτε συμπληρώματα, διότι η διάνοια γίνεται μέσον έκφρασης που δεν αρνείται κανενός είδους πραγματικότητα, αλλά υποτάσσει τα πάντα με την εσωτερική της δύναμη. Έτσι, δημιουργώντας ένα γεφύρι ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή, η εσωτερική άποψη, ο (εσωτερικός) συμβολισμός επιτρέπει να καταστεί αισθητή κάθε νοητή έννοια. Υπό αυτή την έννοια η ποιητική σύνθεση του Σωτήρη Καζάκη είναι –για μένα τουλάχιστον- εσωτερική, αλλά και προσιτή στον καθένα.

Μοιραία θα ρωτήσετε: έχει ο εσωτερισμός ιδιαίτερο λεξιλόγιο; Προφανώς όχι, γιατί αν είχε δεν θα ήταν εσωτερισμός. Αποδίδει, όμως, μιαν ιδιαίτερη σημασία στα σύμβολα. Η επιστήμη των συμβόλων στηρίζεται στην αρμονία η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση ενός Κόσμου, όπου κάθε τμήμα ανταποκρίνεται στο σύνολο και το εκφράζει. Έτσι, το μέρος συμβολίζει την ολότητα, το κατώτερο μαρτυρεί για το ανώτερο και το γνωστό αντικαθιστά το άγνωστο. Ο εσωτερικός συμβολισμός δεν είναι αυθαίρετος. Αναπηδά από τη φύση, η οποία μπορεί να εκληφθεί ως σύμβολο μιας ανώτερης πραγματικότητας. Ο Κόσμος, έτσι, φαίνεται ως η γλώσσα με την οποία το Άπειρο Πνεύμα μιλά στα πεπερασμένα πνεύματα.

4. Υπάρχει και κάτι ακόμα στο οποίο θέλω να αναφερθώ, έστω και ακροθιγώς σχετικά με τον συμβολισμό. Ο συμβολισμός είναι το κλειδί που ανοίγει τα μυστικά, ο μίτος της Αριάδνης. Μέσω των συμβόλων σκεφτόμαστε, ονειρευόμαστε, υπάρχουμε, αισθανόμαστε την αναλογία των φυσικών και ψυχικών νόμων. Αντιλαμβανόμαστε ότι κάθε εκδήλωση είναι ένα σύμβολο του δημιουργού και της αιτίας της. Έτσι, ο συμβολισμός δεν είναι μόνον η ποιητική φαντασία ή μια ιδιότητα που προστίθεται στα πράγματα. Αποτελεί ένα σώμα με την ίδια την πραγματικότητα, την οποία προσπαθεί να εκφράσει αναζητώντας τα πιο ουσιαστικά και κρυφά στοιχεία της. Ο συμβολισμός δεν είναι παρά μια ιδιαίτερη περίπτωση της επιστήμης του ρυθμού, μια δημιουργική – ποιητική ενέργεια από την οποία προέρχονται οι άλλες εκδηλώσεις που βλέπουμε, που ακούμε και βιώνουμε.

«Άνεμοι ακοίμητοι την Σιωπή σας λύστε, φυσήξτε ρήματα αστρικά, που σας ψιθύρισαν τα Όρη και ακονίστε Κεραυνούς και θύελλες χτενίστε…..»

Πολλές φορές διάβαζα βιβλία και είχα το άβολο συναίσθημα ότι διάβαζα τα έργα αστρονόμων που δεν κοίταξαν ποτέ τους τα άστρα. Η ποίηση είναι ζωή και είμαι σίγουρος ότι η ζωή είναι φτιαγμένη από ποίηση. Αυτή η διπλή διάσταση από μόνη της είναι εσωτερική. Άλλωστε, οι λέξεις μπορούν να γίνουν είτε πρωτογενές υλικό για τον ποιητή (στείρες και άκαμπτες) είτε να γίνουν σύμβολα που αποδίδουν εικόνες εσωτερικές και πολυσήμαντες.

«Να σηκωθούνε τα Νερά και ο Ήλιος χωρίς λέπια και όλα τα Πλάσματα της Γης που σβήσαμε να βγούνε, να λάμψει ο κόσμος σα Φωτιά κι αν έχει έλεος για μας στην που μαυρίζουμε Αγκαλιά να κυοφορηθούμε.»

Κλείνω, χρησιμοποιώντας τα λόγια του R.L. Stevenson: «η ποίηση προσπαθεί να πάρει ένα σύνολο κοινών νομισμάτων και να το μετατρέψει σε μαγικά». Ας επιχειρήσουμε να υποψιασθούμε αυτή τη μαγεία των λέξεων, ας εκδηλώσουμε ότι ανεκδήλωτο προστάζει η συνείδησή μας. Ίσως, τότε, το πιστεύω του ποιητή να καλύψει τις εσωτερικές μας ανάγκες. Ίσως, τότε η ψυχή μας ως αναγνώστες να απολαύσει περισσότερο το έργο που απλόχερα του προσφέρει ο Δημιουργός.

[1] Το κείμενο αποτελεί το κύριο μέρος της εισήγησης του γράφοντος στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής «Σαντορίνη» στο Ξενοδοχείο «Τitania» τον Οκτώβριο του 2008

ΑΝ

2011-08-25T22:52:00.000+03:00

Rudyard Kipling (1910)

Αν να κρατάς καλά μπορείς το λογικό σου, όταν όλοι γύρω σου χαμένα τα ‘χουν

και σένα κατηγορούν γι’ αυτή τη ταραχή τους.

Αν μπορείς να εμπιστεύεσαι τον ίδιο σου τον εαυτό,

όταν όλος ο κόσμος γύρω σου αμφιβάλλει, όμως εσύ ξέρεις να συγχωρείς αυτή τη δυσπιστία.

Αν μπορείς να περιμένεις δίχως να χάνεις την υπομονή σου.

Και αν όλοι σε συκοφαντούν, το ψέμα εσύ ποτέ να μην καταδεχτείς.

Και αν σε μισούν, ποτέ στο μίσος μην ξεπέσεις,

Και να μην επιδεικνύεις ποτέ πόσο καλός και πόσο σοφός είσαι.

Αν να ονειρεύεσαι μπορείς - χωρίς να είσαι δούλος των ονείρων.

Αν να στοχάζεσαι - χωρίς να γίνει ο στοχασμός σκοπός σου.

Αν να αντικρίζεις είσ’ ικανός το θρίαμβο και τη συμφορά, κι όμοια μπορείς ν’ αντιμετωπίζεις αυτούς τους δυο τυραννικούς απατεώνες.

Αν αντέχεις ν’ ακούς όποια αλήθεια εσύ έχεις πει, απ’ τους κακούς παραλλαγμένη ώστε να μοιάζει για τους άμυαλους παγίδα,

ή ως συντρίμμια να θωρείς όλα αυτά για τα οποία τη ζωή σου έχεις δώσει,

και πάλι απ’ την αρχή να ξεκινάς να χτίζεις με φθαρμένα εργαλεία.

Αν μπορείς όλα όσα απέκτησες σε ένα σωρό να τα μαζέψεις,

και δίχως φόβο μονομιάς, κορώνα – γράμματα, όλα αυτά να παίξεις,

και να τα χάσεις και απ’ την αρχή να ξεκινήσεις πάλι,

και ποτέ μιλιά απ’ το στόμα σου να βγει, για την απώλεια αυτή.

Αν νεύρα και καρδιά μπορείς και σπλάχνα και μυαλό όλα να τα ελέγχεις,

για να δουλέψουν απ’ αρχής κι αν τα ‘χεις από πολύ καιρό παραμελημένα

Και να κρατιέσαι πάντα ορθός όταν δεν σου έχει απομείνει παρά μόνο η Θέληση,

φωνάζοντας σε όλα αυτά «Αντέξτε».

Αν με τα πλήθη να μιλάς μπορείς και την αγνότητά σου να κρατάς.

Με βασιλιάδες να διαβαίνεις, δίχως απ’ τους μικρούς να ξεμακραίνεις.

Αν μήτε εχθροί, μήτε φίλοι αγαπημένοι μπορούνε πια να σε πληγώσουν.

Αν όλον τον κόσμο αγαπάς, μα και ποτέ πάρα πολύ κανέναν.

Αν τις στιγμές του θυμού σου μακριά μπορείς να τις αφήσεις να διαβούν,

την πρώτη ξαναβρίσκοντας γαλήνη.

Δική σου θα’ ναι τότε η Γη και όλα όσα επάνω της κι αν έχει.

Και –κάτι ακόμα πιο πολύ-

Άνδρας αληθινός θα είσαι πια παιδί μου.

Απόδοση Λ.Κ.Λ.

The Impact of Freemasonry on Elizabethan Literature

2011-08-08T19:11:00.000+03:00

Ron Heisler†

The enthusiasm among Renaissance men for classical and Hebrew texts brought in its train a revival, and encouraged a sophisticated and creative apprehension, of numerous mystical, alchemical, hermeticist and occultist tendencies. But it was a revival that inevitably encountered resistance from powerful vested interests, especially in theological circles. Compelled to adopt strategies for survival, seekers after "higher truths" sought immunity from reprisal and persecution in the sub-culture of the occult "underground". Thus the secret society began to proliferate.

Early in the 16th century Henry Cornelius Agrippa visited England and his friends among the Oxford Humanists - John Colet and Thomas More in particular. Some academics have deduced from his own words that he formed a society in England at this time (circa 1510).1 I am led to believe that there still exist "Books of Shadows" (membership books) of witches' covens, for which the earliest entries date back to the 16th century.2

I am grateful to Roger Nyle Parisious - to whose boundless knowledge of the more labyrinthine byways of Shakespeariana I am greatly indebted - for drawing my attention to the Memoirs of Président de Thou, the great French historian and friend of William Camden. In 1596 a gentleman called Beaumont was found guilty of magical practices by a court at Angoulême. At a conference held in 1598, at which de Thou was present and no torture was in prospect, Beaumont made a confession regarding the magical art. De Thou reports, "That Beaumont himself held a commerce with Aërial and Heavenly Spirites… That Schools and Professors of this noble Art, had been frequent in all Parts of the World, and still were so in Spain, at Toledo, Cardona, Grenada and other Places: That they had also been formerly celebrated in Germany, but for the most part had failed, ever since Luther had sown the Seeds of his Heresy, and began to have so many Followers: that in France and in England it was still secretly preserved, as it were by Tradition, in the Families of certain Gentlemen; but that only the initiated were admitted into the Sacred Rites; to the exclusion of profane Persons…"3 We know much about the magical activities of John Dee and Sir Edward Kelley, and about Simon Forman, who at All Hallow-tide 1590 "entered the circle for necromantical spells", as he puts it in his diary. Thomas Nashe talked of "the unskilfuller cozening kind of alchemists, with their artificial and ceremonial magic." At about the same time, Roman Catholic gentry were being regularly titillated at secret conventicles where Catholic priests exorcised victims allegedly possessed by the Devil. The "Confession" of Richard Mainy in June 1602 tells of the exorcisms carried out at Lord William Vaux's house in Hackney in 1588.4 The staunch Catholicism of the Vauxs brought down on them repeated persecution through the years - for illicitly and secretly practicing their religion. William Vaux's son Edward commanded a regiment in the Low Countries, which in 1623 became a target for state repression with the uncovering of two secret societies within its ranks.5

Experiment and novelty were the order of the day. Robert Naunton wrote to the Earl of Essex from Paris on the 5th April 1597 with the hot news that Henri IV of France (formerly Henri of Navarre) was celebrating the Elueusinian mysteries that Easter. Naunton sadly added, "But these Eleusina Sacra are nowe growen to be miseries not to be told in Gathin no wise."6

But what, the reader may ask, of freemasonry? In stark contrast to the ample surviving records of Scottish freemasonry, very little has come down to us that testifies to the English masonic tradition before the later 17th century. The masonic historian Anderson's apologia on this question is worth full quotation: "But many of the Fraternity's Records of this [Charles II's] and former Reigns were lost in the next [James II's] and at the Revolution [1688]; and many of 'em were too hastily burnt in our Time from a Fear of making Discoveries…"7 The latter refers to the conflict between Jacobites and Hanoverians. The earliest certain English "admittances" to the Craft were those of Elias Ashmole and Col. Henry Mainwaring, of Karincham in Cheshire, at Warrington in 1646.8 Recently, however, I have come across some fascinating indications of masonic activity in late Elizabethan England, which are apparently quite unknown to mainstream masonic historians.

In the latter part of the 1580's a flood of pamphlets began to spew out of the London print-shops, which eventually became collectively notorious as the Martin Marprelate controversy.9 Martin Marprelate was the pseudonym of some fringe Puritan writers engaged in attacking the despotic practices, and abuses, of the hierarchy of bishops in the Church of England. The bishops, stung beyond endurance, and completely misfiring with their early published reponses, commissioned some talented polemicists to mount an effective counter-attack; and in 1589 the printer John Charlewood produced a brilliant short tract entitled A Countercuffe given to Martin Junior. It was signed "Pasquill". Behind this pen-name lay most probably Thomas Nashe, possibly Robert Greene - or, equally possibly, both friends in collaboration. In one passage we read:

"In the mean season, sweet Martin Junior, play thou the knave kindly as thou hast begun, and waxe as olde in iniquitie as thy father. Downe with learning and Universities, I can bring you a Free-mason out of Kent, that gave over his occupation twentie yeeres agoe. He wil make a good Deacon for your Purpose, I have taken some tryall of his gifts, hee preacheth very pretilie over a Joynd-stoole." (A.iij)

Pasquill definitely knew enough about freemasons to be aware that a "Deacon" was one of their office-holders (it has previously been thought that the earliest references to Deacons date no earlier than the 1730's)10; and that the Master of a lodge occupied a "Joynd-stoole". Whether we should take as factual Pasquill's comment, "I have taken some tryall of his gifts," is a moot point. If seriously meant, it seems to imply that the writer - and I suspect Nashe - had actually attended a masonic meeting at some stage. Nashe, the acutest observer of the life of the common people in his time, certainly knew something about the masons. In The Unfortunate Traveller, which he published under his own name, he informs us that "Masons paid nothing for hair to mix their lime."11

Among the stream of anti-Martinist pamphlets that slewed into the book-stalls in October 1589 was one by John Lyly the dramatist, who used the sobriquet of "Double V", and in which, for no obvious reason, he inserted an direct attack on Gabriel Harvey, whom he reckoned a pedant "full of latin endes", who "cares as little for writing without wit as Martin doth for writing without honestie".12 Harvey composed a reply, the Advertisement for Papp-hatchett, before the end of the year, which he did not publish till 1593. In it, he wrote of "Nash, the Ape of Greene; Greene, the Ape of Euphues; Euphues the Ape of Envie… three notorious feudists, drawe all in a yoke."13 Euphues was Lyly's most famous work.

In 1590 Richard Harvey, Gabriel's brother, produced A Theological Discourse of the Lamb of God and his Enemies, jollied along, it is widely and reasonably thought, by Gabriel. Certain passages, in fact, bear Gabriel's stylistic imprint. I see this work as intrinsically an attempt to dissociate the Puritan moderates from the activities, and ill-repute, of the fringe Martinists, whilst getting in some juicy body blows at the Grub Street literati, with their suspect morals or Catholic leanings, whom the bishops had paid gold to.

In his prefatory epistle, Richard Harvey takes a swipe at Nashe, "who taketh uppon him in civill learning, as Martin doth in religion, peremptorily censuring his betters at pleasure, Poets, Orators, Polihistors, Lawyers, and whome not." In the main text, the Rev. Harvey - in a passage probably primarily aimed at Lyly - remarks, "But there remayneth yet a monstrous and a craftie antichristian practisser,… one and his mate compounded of many contraries, to breede the more confusion… is content to be ridiculous himself… he is a boone companion for the nonce, a secrete fosterer of illegitimate corner conceptions, a great orator for ruffianly purposes,… a bloody massacrer and cutthroate in jesters apparrell…"14 Gabriel Harvey, in the Advertisement… already mentioned, called Lyly "an odd, light-headed fellow…, a professed iester, a Hick-scorner, a scoff-maister…" who disgraced his "arte with ruffianly foolery."15

The crucial passage for our purposes, however, is that where Richard (or Gabriel) Harvey in A Theological Discourse… - gunning for Lyly and Nashe together, no doubt - laments thus:

"But alas there are many strange errors abroad in the earth, and there are too many headstrong mainteyners of old paradoxes and new forged novelties, which either renew those antiquated trifles, or give them a colour, a devise and glosse of the makers, which are their craftes maisters and bond slaves. Such men are girded and wrapped up in with splene and brought up cheefly in the chapters De contradicentibus [of people opposing], and so wedded and given to alter all statutes and turkisse [tyrannize over] all states,… that they have become plaine turkish and rebellious,…"16

The choice of "craftes maisters" in one sentence and of "chapters" in the next cannot be accidental. An actual fraternity of splenetic discontents is being hinted at. A 1425 document, incidentally, refers to the "annual congregations and confederacies made by the masons in their general chapters and assemblies."17

John Lyly was prone to dark accusation. In 1582, whilst secretary to the Earl of Oxford, he fell into trouble over financial matters. He appealed to Oxford's father-in-law, Lord Burghley, in a letter of July that year. His postscript ends with the strangest of declarations: "Loth I am to be a prophitt, and to be a wiche [Witch] I loath. Most dutiful to command John Lyly." Gabriel Harvey was to attach the label of "black arts" to Lyly in print some years later.18 Matters were patched up with the erratic, somewhat paranoid Earl of Oxford, it would seem. By 1584 Lyly had gone to St. Paul's School to take over the running of the Paul's boys theatrical company - of whom Oxford was the patron. His plays were acted regularly at court - again partly through the influence of Oxford, one would suppose.

Edward de Vere, seventeenth Earl of Oxford, is the raison d'être of a whole sub-section of the Shakespeare industry. This is a controversy way above my head: for me, Shakespeare is the best Shakespeare we have. But I find it surprising that nothing has ever been made by the Oxfordians of a most peculiar verse in Oxford's poem Labour and its Reward, included in Thomas Bedingfield's "Englishing" of Cardanus Comforte (1573, '76):

An illustration from The Mirror of Policie, an anonymous translation from Guillaume de la Perrière's Le miroir politique. Published in London in 1598 by Adam Islip. The same author's emblem book The theater of fine devices was entered on the Stationer's Register on the 9th May 1593 by the printer Richard Field, Shakespeare's friend from Stratford-on-Avon. The latter translation was by Thomas Combe, the secretary of Sir John Harington. No-one has been able to establish whether or not this Combe was the same as the Thomas Combe associated with Stratford-on-Avon. But he remains a prime contender for the distinction of having translated The Mirror of Policie.

"The mason poor that builds the lordly halls, Dwells not in them; they are for high degree; His cottage is compact in paper walls, And not with brick or stone, as others be."19

Apart from Japan, I cannot conceive of any time or clime where masons literally live in cottages "compact in paper walls". What are these "paper walls"? Is this a reference possibly to the Old Charges - the constitution and history of the freemasons - faithfully adhered to within masonic lodges? It is a teasing verse in another respect: tying in "The mason poor" with the question of "high degree". It is noteworthy that the author of Hamlet reverently read Cardanus Comforte - it is the basis of some of the finest philosophical lines ever spoken at Elsinore (Hamlet on sleep III.i.).

Gabriel Harvey waited till 1593 before launching his greatest broadside against Nashe and Lyly in Pierces Supererogation. There he writes, "it is sound Argumentes, and grounded Authorities, that must strike the definitive stroke, and decide the controversy, with mutuall satisfaction. Martin bee wise, though Browne were a foole: and Pappe-hatchet [Lyly] be honest, though Barrow be a knave: it is not your heaving and hoifing coile, that buildeth-upp the walles of the Temple. Alas poore miserable desolate most-woefull Church, had it no other builders, but such architects of their owne fantasies, and such maisons of infinite contradiction."20 Harvey never chose his words lightly: with him they are always carefully worked over - and, some would say, overworked. He has very expertly tarred Lyly with the brush of the "maisons of infinite contradiction".

Neither Lyly nor Nashe ever penned a denial of the accusation. But Nashe, on behalf of himself and his friend, went to a great length to turn the accusation. He seized his chance in the devastating Have with you to Saffron-Walden, or, Gabriel Harveys Hunt is up of 1596, a viciously effective exposé of Harvey's life and literary pretentions. Using his already famous sobriquet of Pierce Pennilesse, Nashe at one point gives himself the observation, "…notwithstanding all which Idees of monstrous excellencie, some smirking Singularists, brag Reformists, and glicking Remembrancers (not with the multiplying spirite of the Alchumist, but the villanist) seeke to bee masons of infinite contradiction…" 21

What on earth is this all about? The section is actually a parody of Harvey's writing style - all the more effective because it strings together various overwrought phrases that Harvey had coined. Nashe proceeds to give the phrases a second airing. Using the persona this time of Don Carneades de boune compagniola, Nashe guys Harvey as follows:

"As, for an instance: suppose hee were to sollicite some cause against Martinists, were it not a jest as right sterling as might be, to see him stroke his beard thrice & begin thus? …may it please you to be advertised, how that certain smirking Singularists, brag Reformists, and glinking Remembrancers, not with the multiplying spirit of the Alchumist, but the villanist, have sought to be Masons of infinite contradiction, and with their melancholy projects, frumping contras, tickling interjections… against you, & the beau-desert & Idees of your encomiasticall Church government…"22

What does this amount to? Is it simply aimed at Harvey's overripe prose? I doubt it. To begin with, there is more than one clue in the passage that the attack on Lyly was a prime concern. In Pierces Supererogation Harvey, in abusing Lyly, remarked that "A glicking Pro, and a frumping Contra, shall have much-adoe to shake handes in the Ergo."23 Nashe has slyly included the expression "frumping contras", which surely only an inner circle of readers could have been expected to recall was aimed at Lyly. In the Supererogation Harvey had also attacked the Nashe-Lyly group in these terms: "Certes other rules are fopperies: and they that will seeke out the Archmistery of the busiest Modernistes, shall find it nether more, nor lesse, then a certayne pragmaticall secret, called Villany, the verie science of sciences, and the Familiar Spirit of Pierces Supererogation… it is the Multiplying spirit, not of the Alchimist, but of the villanist, that knocketh the naile on the head, and spurreth out farther in a day, then the quickest Artist in a weeke."24

The play off between "Alchimy" and "Villany" in the Supererogation reached its apotheosis when Harvey wrote: "and in the baddest, I reject not the good: but precisely play the Alchimist, in seeking pure and sweet balmes in the rankest poisons… O Humanity, my Lullius, or O Divinitie, my Paracelsus, how should a man become that peece of Alchimy, that can turne the Rattes-bane of Villany into the Balme of honeste…"25

The sophisticated Elizabethan follower of the Harvey-Nashe feud (and there were many such), accustomed to Harvey's penchant for paradoxical overstatement, would have gleefully remembered his preference for "seeking pure and sweet balmes in the rankest poisons". It was of a piece with that fashionable "School of Night" movement, exemplified in the poet George Chapman, which lauded darkness and night and associated connotations.

If Nashe was not depicting Harvey as babbling nonsense, what then? I think we are given a hint when Don Carneades suggests that Harvey would "stroke his beard thrice" - for stroking one's cheek or face with a finger was a mark of recognition among secret orders. A Mason's Confession of 1727 describes how "he gives the sign, by the right hand above the breath, which is called the fellow-crafts due guard." The Grand Mystery of Free-Masonry Discover'd (1724) describes a masonic sign thus: "Stroke two of your Fore-Fingers over your Eye-Lids three times." Don Carneades' speech has, in actuality a deep meaning which is the opposite of the surface meaning of individual phrases. Nashe, in other words, is portraying Harvey not as deploring, but as commending those who "sought to be Masons of infinite contradiction".

What was Nashe getting at? There are mysteries even in the past of Gabriel Harvey. Circa 1578-80 he won immortality by forming, with Edmund Spencer, Sir Edward Dyer and Sir Philip Sidney, a small literary circle devoted to reforming English poetry, which Harvey described as a "new-founded areopagus" that was better than "two hundred Dionisii Areopagitae". Dr. Moffet's memior of Sidney describes him as seeking out the mysteries of chemistry "led by God with Dee as teacher and Dyer as companion". Harvey was, in fact, briefly secretary to Sir Edward Dyer, the loyal confidante of John Dee and the "gold making" Edward Kelley. Harvey was probably too much of a dilettante to indulge overmuch in serious chemistry. However, astrology was to his taste, as was magic. He acquired the "secret writings" of Doctor Caius [of Caius College fame] and a Key of Solomon. He described one of his manuscripts thus: "The best skill, that Mr Butler physician had in Nigromancia, with Agrippas occulta philosophia: as his coosen Ponder upon his Oathe often repeated, seriously intimated unto mee". Harvey also owned "A notable Journal of an experimental Magitian"; and, above all, he acquired the actual working papers in magic of Simon Forman, most notorious and most successful of English magicians.26

That Harvey concealed some great secret is clear enough from his own manuscript notes. At the start of 1583 his brother Richard published An Astrological Discourse upon the… Conjunction of the two superiour Planets, Saturne & Jupiter, which shall happen the 28. day of April, 1583. He predicted, perhaps a little overoptimistically, the Second Coming of Christ for that day. Henry Howard, Earl of Northampton, a Roman Catholic, bore no good will towards the Earl of Leicester, or his Puritan clique, which included the Sidney circle. Howard rushed out in 1683 A defensive against the poyson of supposed Prophesies, a brilliant spiking of the three Harvey brothers (all ardent astrologers). In his Epistle Dedicatorie, Howard writes, "I have both heard and read of certaine persons, who for the space of many yeeres… have challenged unto themselves withall, a peremptorie censure in all matters, aspiring only to this point at height of credite, that presumption may prescribe against desart, & and their voices be regarded as Apollo's oracles". Howard goes on, "They persue with eager appetite into the knowledge of such matters as are farre above their reach", but since "the learned judges of their skill desire no Company with Crassus they are wont smile in Temple and to whine in Angulo". Disingenuously, Howard urges them to "looke into the workes of God, with eyes of humblenesse, not pore into the secretes of his purpose with the spectacles of vaine glorie". In his main text, Howard makes a curious barbed remark which seems to foreshadow the "School of Night" controversy that flourished about the start of the 1590's. He states, "if wee will exemplifie these Antichrists in persons of this age, I find not any more like to support their feates, then our Astrologers, who set up a new plot of Heaven, and a new Schoole of earthe, and a new kinde of providence".27

Gabriel Harvey wrote down on the 20th July 1583 apropos Howard's venomous book, "I wis it is not the Astrological Discourse, but a more secret mark, whereat he shootith. A serpent lies hidden in the grass: and it will remain concealed even now by me. Patience, the best remedy in such booteles conflicts. God give me, and my Friends, Caesars memory, to forget only injuries, offered by other…"28 I have found nothing to throw further light on this tantalising statement. But in Pierces Supererogation a decade later Harvey inserts a resonant passage, which stands on its own, apparently unrelated to the rest of his material. Harvey writes, "Compare old, and new histories, of farr, & neere countries: and you shall finde the late manner of Sworne Brothers, to be no mere fashion, but an ancient guise, and heroicall order; devised for necessity, continued for security, and mainetayned for proffite, and pleasure".29

Alas, the censorship of the bishops brought a premature end to the feud with its promising future. In June 1599 they decreed that "noe Satyrs or Epigrams be printed hereafter" and "That all NASHES bookes and Doctor HARVEYS bookes be taken wheresoever they be found and that none of their bookes be ever printed hereafter".30 A truly savage decision. Perhaps the bitter exchanges had let too much out of the bag - revelations with wider implications. In February 1601 John Lyly offered to spy on the Essex rebels for Sir Robert Cecil, promising to "turn all my forces and friends to feed on" them.31

Shakespeare was a glover's son, and a son to boot who spoke the language of gloves as if it were as natural for him as breathing.32 No other writer in imaginative literature has made so much play with the imagery of the glove. But, of course, the glove had a status in Elizabethan-Jacobean England hard to understand today. It was a luxury item, replete with status and complex symbolic meanings - and made a highly regarded gift.33

Robert Higford, in 1571, sent harvest gloves to the wife of Lawrence Banister. In 1609 J. Beaulieu told William Trumbull that "My Lord hath bestowed 50s. in a pair of gloves for Monsr. Marchant in acknowledgement of his sending unto him the pattern of stairs". At New Year 1605/6 the royal musicians presented "ech of them one payre of perfumed playne gloves" to King James. In 1563 the Earl of Hertford, direly out of favour with the Queen, beseeched Lord Robert Dudley thus: he desired "a reconciliation, and begs he will present the Queen, on his behalf, with a poor token of gloves".34

Gloves were a customary New Year's gift, sometimes being substituted for by "glove-money". And gloves were the traditional gift of suitors - of lovers - to their betrothed. In Much Ado about Nothing Hero, daughter to Leonato, mentions, "these gloves, the count sent me, they are an excellent perfume" (III. iv.). The glove signified a deep reciprocal bond between giver and receiver in many situations. The Clown, in The Winter's Tale, remarks that "If I were not in love with Mopsa, thou shouldst take no money of me; but being enthralled as I am, it will also be the bondage of certain ribbons and gloves" (IV. iv.). In Henry V the King exchanges gloves with the lowly soldier Williams (IV. i.).

But gloves also played a part in the customs of formal fraternities. Robert Plot, in The Natural History of Stafford-shire (1686), tells that it was the custom among the freemasons "when any are admitted [into membership], they call a meeting… which must consist at least of 5 or 6 of the Antients of the Order, whom the candidates present with gloves, and so likewise to their wives…"35 At Canterbury College, Oxford, in 1376-7, the Warden recorded in the accounts the "even twenty pence given" for "glove money" ("pro cirotecis") to all the masons engaged in rebuilding the College.36 This points to an old tradition with the masons of providing gloves. George Weckherlin, poet and under-secretary of state at Whitehall, sent gloves to Lewis Ziegler, agent to Lord Craven, in February 1634. In December 1637 Weckherlin drew the sign of the Rosicrucians 5 above Ziegler's name.37 Perhaps the freemasons were being imitated. The glove giving habit was already actually codified in the Schaw statutes38 of December 1599, approved at Lodge Kilwinning in Scotland, which laid down that all fellows of the craft, at their admissions, were to pay the lodge £10 Scots with ten shillings worth of "gluiffis".

Love's Labour's Lost has kept Shakespeare buffs rhapsodically frustrated for several generations. It is perhaps the most teasing of his plays, constantly hinting at hidden meanings. Even worse, it appears to be the only one of his plays whose plot he thought up himself! It provoked Frances Yates to write an entire book about it, a book which remains, after half a century, still the best thing on the subject. The basic situation of the play is made clear in the very first speech that Ferdinand, King of Navarre, intones:

"Our late edict shall strongly stand in force: Navarre shall be the wonder of the world; Our court shall be a little academe, Still and contemplative in living art. You three, Berowne, Dumain, and Longaville, Have sworn for three years' term to live with me, My fellow-scholars, and to keep those statutes That are recorded in this schedule here: Your oaths are pass'd; and now subscribe your names, That his own hand may strike his honour down That violates the smallest branch herein:-" (I. i. 11-21).

Despite the "votaries" of the acaademe pledging themselves to three years celibacy, the visiting ladies, led by the Princess of France, finally subvert their resolution by winning their hearts. The allusions flash by in a constantly jesting manner. But I wish to single out one allusion in particular, which to my knowledge has never been unbottled before.

The glove makes it appearance in the final scene (V. ii.) - twice. The Princess says, "But, Katherine, what was sent to you from fair Dumain?" Katherine replies, "Madame, this glove". The Princess retorts, "Did he not send you twain?" to which Katherine answers, "Yes, Madam; and moreover,/ Some thousand verses of a faithful lover;" (47-50). All this, at least, is plain sailing: the suitor Dumain has sent a pair of gloves, which Katharine has accepted. Rather more complex is the case of the love-stricken Berowne, who proclaims:

"and I here protest, By this white glove (how white the hand, God knows), Henceforth my wooing mind shall be express'd In russet yeas and honest kersey noes."(410-13)

Berowne's white glove has not materialized in the play before. And it probably would have been totally improper or unthinkable for a lady to have sent him a pair. So what was the function of the glove? He proceeds in the very next line to swear to Rosaline, "My love to thee is sound, sans crack or flaw", and the joke, I believe, lies in his swearing an oath of love on a white glove that the courtly audience would have assumed to have been received within the circle of his fraternity. They would have automatically related it to an initiation. In saying, "how white the hand, God knows", Berowne is confessing that he has put in jeopardy his virtue by breaking his oath of initiation. But there is a double irony - for what is the value, or sincerity, of a love pledge made upon such a glove?

For an authority on the relationship of hands to oaths, I would turn to Thomas Dekker. In his play Satiro-Mastix… of 1602 he has Sir Walter Terill exclaim,

"An oath! why 'tis the traffic of the soul, 'Tis law within a man; the seal of faith, The lord of every conscience; unto whom We set our thoughts like hands:…" (V.i.)

Berowne's glove problem, I suggest, hints at Navarre's "little academe" being a utopianistic masonic lodge, and this raises fascinating possibilities. Ferdinand King of Navarre puts one in mind of Ferdinando Lord Strange, patron of a theatrical company with which Shakespeare was closely associated up to at least the Autumn of 1592. As Professor Honigmann, among others, has pointed out, Love's Labour's Lost is replete with allusions to Shakespeare's patron.39 The name Ferdinand attached to the King was most likely a conceit chosen to humour him, as well as possibly relating to the origins of the play in a private entertainment for Lord Strange's coterie of friends. Ferdinando was unquestionably keen about theatre. Oddly, Navarre is never actually called Ferdinand in performance, although he is so named in the stage directions and speech prefixes of the first Quarto. Presumably it was thought in bad taste to draw the groundlings' attention in the public theatres to the resemblance between Navarre and Lord Strange.

In the mythology of the play one allusion has stood out beyond all others this century. In Act IV Scene iii the King exclaims - thus launching a thousand academic foot-notes - "Black is the badge of hell,/ The hue of dungeons and the school of night". To what or whom was he referring? Was it to Sir Walter Ralegh and his alleged "school of atheists"? Ralegh, by the way, had intervened to protect some of the Martin Marprelate conspirators. Was it to the poet George Chapman - whom Shakespeare overtly scorned in two remarks - and his pals such a Matthew Roydon? Chapman had published in 1594 his long poem The Shadow of Night. Its dedication to Roydon contains the famous passage,

"I remember my good Mat. how joyfully oftentimes you reported unto me, that most ingenious Darbie, deepe searching Northumberland, and skill-embracing heire of Hunsdon had most profitably entertained learning in themselves, to the vitall warmth of freezing science,…"

The occult ethos implied by those few lines is a rich quarry indeed! Were these the patrons of the School of Night? "Most ingenious Darbie" was Ferdinando Lord Strange, his father having died on the 25th September 1593. It is a vein of inquiry that I shall not pursue, except to add one fresh observation to the ongoing debate. Lord Strange's men acted at court on the 27th December for three successive years from 1589.40 That day is the day of St. John the Evangelist - and the traditional assembly day of the freemasons.

The masonic legend of King Athelstan was somewhat polished up by James Anderson for The New Book of Constitutions of 1738. He tells how Athelstan "at first left the Craft to the Care of his Brother Edwin" and how Edwin "purchased a Free Charter of King Athelstan his Brother for the Free Masons having among themselves a CORRECTION, or a power and Freedom to regulate themselves, to amend what might happen amiss, and to hold an yearly Communication in a general Assembly". Edwin "summon'd all the Free and Accepted Masons in the realm, to meet him in a Congregation at YORK, who came and form'd the Grand Lodge under him as their Grand Master, A.D. 926."41

Apart from the relation of this tale in the Old charges of the freemasons, no independent evidence has ever been found to substantiate the story. The "1583" version of the Old Charges - commonly known as Grand Lodge MS No. 1 - has been subject recently to a rigorous scrutiny by Dr S.C. Aston, who in casting around for contemporaneous Elizabethan references to Athelstan, has come up with only one (apart from mentions in historians such as Speed and Stowe).42 Thomas Dekker, a facile playwright with a penchant for magical themes, produced a version of the Fortunatus story, derived from the minor sub-Faustian German book first published in 1509, which had possibly been "Englished" by the well known hack writer Thomas Churchyard ("T.C."), an old friend of Oxford's. In 1600 William Aspley entered the play with the Stationers' Register as "A commedie called Fortunatus in his newe lyverie". Dekker worked on the revision, or expansion, of the play in the late 1599, which had first been seen a few years earlier. He was paid £6 from the 9th to the 30th November for "the hole history of Fortunatus", was given £1 on the 31st November for "altering the Booke" and £2 on the 12th December "for the ende of Fortewnatus for the corte".43 By the standards of the time these are extraordinarily high payments for what appears to be play doctoring. Henslowe, the financial brains of the Lord Admiral's men, never paid a penny more than necessary for anything. This court commission evidently had extra-special significance attached to it.

What relevance Athelstan, the 10th century Anglo-Saxon monarch, had to the late Medieval tale of Fortunatus, which is exclusively centred on events in Cyprus and Asia, is hard to imagine. The original geographical and historical locale has been given a violent wrench by Dekker in order to introduce a British context, which is preposterously unhistorical, even in its own terms, weirdly mixing Athelstan with Scottish as well as English characters - unless, that is, "Athelstan" is a guise for James VI of Scotland, who, as happens in the play, had been the object of magical workings. The North Berwick witchcraft trials took place in 1590-1; the complicity of the Earl of Bothwell had emerged in April 1591.44

It is a poor play and soon forgot. What was its function? I strongly suspect that play in the version we know was a masonic pièce d'occasion. Dekker - or a man at court - insisted on having Athelstan, the legendary patron of the freemasons, for the King, when he could have chosen almost anyone. Was he making an analogy between Athelstan and James of Scotland because he was aware, among other things, of James' links with freemasonry? The famous Schaw statutes were promulgated at Lodge Kilwinning in Scotland in 1598 and 1599. One doubts they would have proceeded so far without James' foreknowledge and approval. William Schaw, after all, was James' Clerk of Works. The play has another path to secret ritualism: there is a character called Shadow, servant to Fortunatus, and it becomes progressively clear that he owns his name in virtue of the mythology of the Eleusinian mysteries of ancient Greece. The Shadows or Shades were the spirits of the Dead in Hades. Shadow may have been the germ from which sprang the scene with the Shades in Shakespeare's The Tempest. Old Fortunatus displays one striking affinity with Love's Labour's Lost. Both plays feature a French nobleman called Longaville.

But there are other aspects of the play with clear masonic implications. The court performance of 1599 took place on the night of the 27th December, St. John the Evangelist's day - the annual assembly - and feast day of the freemasons, and later of the Rosicrucians. It was acted by the Edward Alleyn-Philip Henslowe company, the Lord Admiral's Men. According to James Anderson (but alas, no independent corroboration of his genealogy has ever surfaced), the then Lord Admiral, Charles Howard, Lord Effingham, was the Grand Master of the freemasons in the South of England until 1588.45 Nor can we ignore the strong masonic resonance of the "Epilogue for the Court". The expression "God the great Architect of the Universe" has become a masonic platitude. Close to it in spirit are these lines from the Epilogue, which refer to the length of Elizabeth's reign:

"And that heaven's great Arithmetician, (who in the Scales of Nomber weyes the world) May still to fortie two, add one yeere more".

Finally, there are two speeches belonging to Fortunatus in Act II Scene ii, which seem designed to permit the ventilating of a markedly pointed image. Fortunatus first says, "Boyes be proud, your Father hath the whole world in this compasse…", and then later boasts, "Listen, my sonnes: In this small compass lies,/ Infinite treasure…" The compass - a prime symbol among the freemasons - was surely introduced to produce a frisson of excited appreciation among the assembled masons at court!

If, as I suspect, Love's Labour's Lost was performed at court on St. John the Evangelist's day, then we have probably stumbled on a common seam running through productions arranged for that date. Old Fortunatus was expensively revised for the court performance; and the Shakespeare piece, besides being played at court "this last Christmas", was "Newly corrected and augmented", according to the first Quarto. Many plays were done at court; few were expressly revamped for the ocasion. These were special occasions undoubtedly. I have come across two other St. John's day events which seem to conform to the pattern. On December 27th 1604 a masque was held at court to celebrate the marriage of Philip Herbert, Earl of Montgomery, to Lady Susan de Vere, daughter of the Earl of Oxford. Philip Herbert, together with his elder brother William Herbert, Earl of Pembroke, was dedicatee - famously so - of the First Shakespeare Folio of 1623. According to James Anderson, William Herbert became a Grand Warden of the English masons in 1607 and their Grand Master in 1618.46 Although this particular masque has not survived as far as we know, we have a description of its participants. Among "The Actors were, the Earl of Pembroke, the Lord Willoughby, Sir Samuel Hays, Sir Thomas Germain, Sir Robert Carey, Sir John Lee, Sir Richard Preston, and Sir Thomas Bager…"47 Sir Robert Carey was the youngest son of the first Lord Hunsdon. He had been a friend at Oxford of Thomas Lodge, who later became the collaborator of Robert Greene. Charles Nicholl suggests that Carey was Thomas Nashe's benefactor in 1594 and that the character Domino Bentivole in Have with you to Saffron-Walden… was based on him.48 Sir Richard Preston, better known as Lord Dingwall, maintained a chemical laboratory; in 1613 Michael Maier the Rosicrucian presented him with a copy of Arcana arcanissima. Out fourth notable St. John's day event at court was the betrothal of the Elector Palatine and the Princess Elizabeth on the 27th December 1612. It has been suggested that The Tempest was played on that date. Certainly, it is almost indisputable now that the masque scene in the play was inserted to celebrate their wedding.49 The Elector Palatine and his bride were to become the de facto patrons of the Rosicrucians, and the St. John's day betrothal points to a remarkably early convergence of masonic and Rosicrucian interests. More research has still to be done on St. John's day court activities; I cannot believe it will be entirely unproductive.

There is one other particularly interesting Elizabethan personality, whom Anderson makes mention of in The New Book of Constitutions. He rcounts how Elizabeth, "being jealous of all secret Assemblies", sent "an armed Force to break up" the freemason's Grand Lodge at York on St. John's day 1561. But Sir Thomas Sackville, Lord Buckhurst, the Grand Master, "took Care to make some of the Chief Men sent Free-Masons, who then joining in that Communication, made a very honourable Report to the Queen; and she never more attempted to dislodge or disturb them…" Sackville allegedly gave up the Grand Mastership in 1567.50

Anderson - as if himself uncertain of the veracity of the tale - guards his position by uniquely writing in a marginal note, "This Tradition was firmly believ'd by all the old English Masons". Since 1738 nothing has surfaced to give it credence. But circumstantial evidence does point to the 1560's as being a period of masonic activity. The Levander-York manuscript of the Old Charges was copied circa 1740 from a manuscript dated 1560.51 Dr Aston, in analysing the "1583" Old Charges known as Grand Lodge MS No. 1, asserts that the mention there of "Naymus Grecus clearly derives, I think, from Alcuin's Carmen", which came into print in 1562 and 1564. And the Earl of Oxford poem, Labour and its Reward, with its mysterious masonic reference, was published in 1573.

The implications of Sackville being a freemason would be tremendous. Giordano Bruno published La Cena de le Ceneri in 1584. He relates how he was introduced to Sackville by John Florio, the linguist and great translator of Montaigne, and Matthew Gwinne, the later friend of Robert Fludd, and how he supped at Sackville's house before proceeding to a philosophical disputation.52 Sackville was a major early Elizabethan poet and part author of the seminal play Gorboduc. And John Dee recorded in his diary for the 7th December 1594 that "by the chief motion of the Lord Admiral [Lord Effingham - a Grand Master according to Anderson], and somewhat of the Lord Buckhurst, the Queen's wish were to the Lord Archbishop presently that I should have Dr. Day his place in Powles".53

Copy of a drawing recently discovered in British Library Mss Harley 1927 f. 76 verso. The manuscript belonged to Randle Holme III, the 17th century Chester freemason and herald. Showing a hand with a compass, and with the inscription of "Constantia et labore", it is drawn on a page with the dates "1621" and "July 1639" on the back. Randle Holme III probably was the artist.

Appendix:

List of companies performing at the court of Elizabeth I on St. John the Evangelist's Day - December 27th. Taken from "Dramatic Records in the Declared Accounts of the Treasurer of the Chamber 1558-1642" The Malone Society 1961 (1962).

1579 Earl of Sussex's men
1581 Lord Hunsdon's men
1583 Children of the Earl of Oxford
1584 Lord Admiral's men
1586 Earl of Leicester's Players
1587 Children of Paul's (John Lyly's company)
1589 Lord Strange's men
1590 Lord Strange's men
1591 Lord Strange's men
1595 Lord Hunsdon's men
1596 Lord Chamberlain's men (possibly Love's Labour's Lost)
1597 Lord Admiral's men
1598 Lord Admiral's men
1600 Lord Admiral's men

Comment:

There are many omissions in the "Declared Accounts", and among them is a listing of the performance (of Old Fortunatus) by the Lord Admiral's men in December 1599, although the Quarto implies this happened. The Quarto of Love's Labour's Lost of 1598 states "As it was presented before her Highnes this last Christmas". But Shakespeare's company, the Lord Chamberlain's men, did not perform at court in December 1597, if we are to believe the "Declared Accounts".

However, the Lord Chamberlain's men did perform at court on 26th December 1597 (E.K. Chambers The Elizabethan Stage IV. p.111).

References

† Πρώτη δημοσίευση «The Hermetic Journal», 1990

1. Although not a freemason, I have received invaluable assistance in my inquiries from John Hamill and his staff at United Grand Lodge Library. R.F. Gould A Concise History of Freemasonry (1903) p.60.
2. I am grateful to Mr Jack Shackleford for this information.
3. Monsieur de Thou's History of His Own Time… (1730) ed. B. Wilson vol. II p. cxxix. Roger Nyle Parisious would wish me to point out that he encountered the de Thou reference in Abel Lefranc, the great French literary scholar.
4. A.L.Rowse ed. The Case Book of Simon Forman (Picador ed.) p. 53. T. Nashe The Terrors of the Night… in The Unfortunate Traveller and other Works ed. J.B. Steane p.230. S. Harsnett A Declaration of Egregious Popish Impostures… (1603) p. 258 ff.
5. G. Anstruther Vaux of Harrowden. A Recusant Family pp. 163-4, 440-2.
6. G. Ungerer A Spaniard in Elizabeth's England: the Correspondence of Antonio Pérez's Exile vol. II p. 409.
7. James Anderson The New Book of Constitutions (1738) p. 105.
8. J. Hamill The Craft pp. 30-1. This is the best short introduction to the history of freemasonry - with a strongly sceptical approach to sources.
9. On the controversy a very good introduction is to be found in Charles Nicholl A Cup of News, from which I plagiarize unashamedly.
10. J. Hamill op. cit. p.70. "Deacons are first heard of in Ireland in the early 1730's" writes Hamill. It would seem, on our new evidence, that they had been exported to Ireland from England, then re-exported back from Ireland to England.
11. The Unfortunate Trav. ed. Steane p. 274.
12. Quoted in Nicholl op. cit. p. 74.
13. Ibid. p. 175. 14. Ibid. p. 80.
15. Ibid. p. 54. E.G. Harman Gabriel Harvey and Thomas Nashe p. 154. In Pierces Supererogation Harvey made explicit that he knew Lyly was Papp-hatchet: "Surely Euphues was someway a pretty fellow: would God Lilly alwaies been Euphues and never Paphatchet."
16. R. Harvey A Theological Discourse of the Lamb of God and his Enemies p. 117.
17. See Oxford English Dictionary; Rolls of Parliament vol. IV p. 292.
18. R. Warwick Bond Complete Works of John Lyly vol. I. pp. 28-9.
19. Cardanus Comforte was a work by Jerome Cardan. The Oxford poem is most conveniently to be found in Shakespeare Identified 3rd ed. vol. I p. 572 by J. Thomas Looney ed. Ruth Lloyd Miller. The failure of the Oxfordians to have made anything of such a major allusion printed in their current "Bible" says something, I suppose, about the quality of Oxfordian research.
20. Works of Gabiel Harvey vol. II p. 133 ed. A.B. Grosart.
21. R.B. McKerrow ed. Works of Thomas Nashe (1966) vol. III p. 45.
22. Ibid. p. 46. 23. Works vol. II p. 133.
24. Quoted in E.G. Harman op.cit. p. 148.
25. Works of Gabriel Harvey vol. II p. 293.
26. D. Knoop, G.P. Jones & D. Hamer The Early Masonic Catechisms (1943) pp.99, 74. Hugh Platt, The Jewell House of Art and Nature (1594), p. 43-4, writes: "How to speake by signes only without the uttering of any word… the rest of the letters which be consonants, may be understood by touching of several parts of your body, of several gestures, countenances, or actions." Platt knew Alexander Dicson, who taught the Art of Memory, well. Dicson had been a friend of Bruno's. Gabriel Harvey's Marginalia ed. G.C. Moore Smith pp.214-5.
27. Henry Howard A defensative against the poyson of supposed Prophesies (1620 ed.) p. 112. This very fine, revised edition was probably brought out to counter-attack the wave of Rosicrucian prognostication.
28. V.F. Stern Gabriel Harvey pp. 72-3.
29. Works of Gabriel Harvey vol. II p. 77.
30. Quoted in T. Dekker A Knights Conjuring (1607) ed. L.M. Robbins p. 30. Even the barest mention of works published by the feudists brought on the wrath of the censors, as Dekker discovered.
31. Marquess of Salisbury MSS vol. XI Feb. 27, 1600-1.
32. S. Schoenbaum William Shakespeare pp. 16-17 & 75. E.I. Fripp Shakespeare: Man and Artist i. pp. 79-80.
33. A Valuable account of glove customs is given in John Brand Observations on the Popular Antiquities of Great Britain (Bohn ed.) vol. II pp. 125-7. R. Chambers The Book of Days vol. i. p. 31 has interesting tales also. On gloves and freemasonry see Harry Carr "Two Pairs of White Gloves" in Ars Quatuor Coronatorum vol. LXXV (1962).
34. Marquess of Salisbury MSS vol. I p. 512. Marquess of Downshire MSS vol. II J. Beaulieu letter of Nov. 12 1609. D. Poulton John Dowland p. 409. Cal. of State Pap. (Dom.) 1547-80 p. 221.
35 J. Hamill op. cit. p. 35.
36. His. MSS Com. 5th Report Appendix pp. 450-1. "Cirotecis" would be correctly written today "chirothecis".
37. Weckherlin Diary among the Trumbull Papers recently acquired by the British Library (no classification no. at time of writing).
38. Harry Carr article op. cit. p. 117.
39. It should be mentioned that in The Merry Wives of Windsor (I.i.) Slender swears to Falstaff "by these gloves" that Pistol had picked his purse. E.A.J. Honigmann Shakespeare: the "lost years" pp. 64-5.
40. On the "School of Night" see Frances A. Yates A Study of 'Love's Labour's Lost' (1936). The British Library has recently acquired an extraordinary manuscript in an unknown hand which contains notes on the thought of Thomas Harriot, the leading mathematician and alleged "atheist" in the Ralegh circle, as well as 63 lines from Henry IV Part I by Shakespeare, Brit. Lib. Add. Ms. 64,078. On these performance dates see Appendix.
41. J. Anderson New Book of Constitutions pp. 63-4.
42. Dr Aston's benchmark paper is due for publication in Ars Quatuor Coronatorum in November 1991.
43. Shakespeare's friend, the printer Richard Field, entered The History of Fortunatus on the Stationers' Register on 22nd June 1615. Churchyard contributed "addresses" to Cardanus Comforte (1573). In 1591 he hired lodgings for the Earl of Oxford, giving his own bond for payment. But the penniless Oxford decamped, leaving the luckless Churchyard having to seek sanctuary to avoid jailing for debt. That a man with Oxford's moral sense could have written the Shakespeare plays strikes me as a dubious proposition. Dramatic Works of Thomas Dekker vol. I ed. Fredson Bowers p. 107. Cyrus Hoy Introduction… in 'The Dramatic Works of Thomas Dekker' vol. I p. 71.
44. Caroline Bingham James VI of Scotland pp. 130-2. Athelstan, however, did defeat the Scots in battle.
45. J. Anderson op. cit. p. 81.
46. Ibid. pp. 98-9.
47. John Nichols The Progresses of King James the First vol. I pp. 470-1. "Bager" was almost certainly Sit Thomas Badger. He and Sir Thomas Germain appeared regularly in court masques over the years.
48. C. Nicholl op. cit. pp. 223,240.
49. F.A. Yates The Rosicrucian Enlightenment p. 3. The Tempest ed. Frank Kermode pp. xxi-xxii.
50. J. Anderson op. cit. pp. 80-1. Anderson's list of Grand Masters also has: "Francis Russel, Earl of Bedford in the North; Sir Thomas Gresham in the South 1570"; after Charles Howard, Lord Effingham, George Hastings, Earl of Huntingdon, was G.M. till the death of Queen Elizabeth. Inigo Jones became G.M. in 1607. Or at least, so Anderson claims.
51. D. Knoop and G.P. Jones The Genesis of Freemasonry p. 76.
52. Frances Yates' John Florio is excellent. On Gwinne, see Dictionary of National Biography. Gwinne's brother was apothecary to Charles Howard, Lord Effingham, a Grand Master, says Anderson. Gwinne was medical fellow at St. John's College, Oxford, when Robert Fludd studied there. Gwinne was made M.D. at Oxford in July 1593 on the recommendation of Sackville.
53. Private Diary of Dr. John Dee ed. J.O. Halliwell (1842).

Gian-Francesco Barbieri («Guarcino»)

2011-06-30T19:16:00.002+03:00

Απεικόνιση της ταφής του Διδασκάλου Hiram;

Προ καιρού, ο αδελφός L. E. Chapman από το Ealing της Μεγ. Βρετανίας έφερε στο φως την ύπαρξη ενός πραγματικά ιδιαίτερου σχεδίου το οποίο αποδίδεται στον Gian-Francesco Barbieri (1591-1666), τον επονομαζόμενο «Guercino» (παρατσούκλι λόγω του υψηλού ποσοστού στραβισμού που είχε). Πρόκειται για έναν σημαντικό ζωγράφο της εποχής του, ο οποίος επιδιδόταν με εξαιρετική ευχέρεια στο σχέδιο. Μάλιστα, η μεγαλύτερη συλλογή των σχεδίων του βρίσκεται σήμερα στο Κάστρο του Windsor. Ο Guercino συνδέθηκε με τη «Σχολή της Bologna», έργα του δε συναντούμε σε πολλές εκκλησίες της Ρώμης, με πιο χαρακτηριστική τη μεγάλη εικόνα του ενταφιασμού του Αγίου Petronilla (τώρα στην Pinacoteca Capitolina), η οποία λόγω της υψηλής ομορφιάς της αναπαρήχθη υπό μορφή μωσαϊκού και ετέθη στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου της Ρώμης.

Μετά από προσωπική έρευνα, ο αδελφός Chapman πληροφορήθηκε ότι ένα μοναδικό σχέδιο του Guercino βρίσκεται στην κυριότητα του Υπάτου Περιστυλίου των Τεκτόνων της Βασιλικής Αψίδος της Σκωτίας (Supreme Grand Royal Arch Chapter of Scotland). Το σχέδιο αυτό φέρεται ότι απεικονίζει την ταφή του σώματος του Διδασκάλου Hiram Abif σε ήδη ανοιγμένο τάφο με τέσσερα άτομα γύρω από αυτόν. Ένα εξ αυτών φέρεται να μετρά το σώμα του ενταφιαζόμενου (συμβολική «μέτρηση» του έργου του Διδασκάλου). Τα δύο άλλα άτομα απεικονίζονται στο φόντο, το ένα δε εξ αυτών κρατά γνώμονα, ενώ το τέταρτο έχει τα χέρια του σε συμβολική «στάση οδύνης».

Η πρώτη βιβλιογραφική αναφορά για το εν λόγω σχέδιο έγινε ενενήντα χρόνια πριν, μία δε φωτοτυπική ανατύπωσή του δημοσιεύτηκε το 1921 (βλ. Grand Chapter's Proceedings), ο χρόνος όμως το έφερε εκ νέου στη λήθη. Το πρωτότυπο βρίσκεται σήμερα στα γραφεία του Μεγάλου Γραμματέα του Υπάτου Περιστυλίου της Σκωτίας. Προ ετών, το 1981, ο τότε Μεγάλος Γραμματέας της Μεγάλης Στοάς της Σκωτίας, αδελφός Ε. Stuart Falconer, έθεσε το σχέδιο υπ’ όψιν της Εθνικής Πινακοθήκης της Σκωτίας (Department of Prints and Drawings), η οποία γνωμάτευσε ότι επρόκειτο πράγματι για πρωτότυπο έργο του Guarcino, το οποίο βρίσκεται σε σχετικά καλή κατάσταση, η θεματολογία του όμως δεν φαίνεται να συνδέεται με τον Τεκτονισμό και την εξ αυτού συμβολική και αλληγορία, αλλά με την εν γένει προσφιλή θεματολογία του καλλιτέχνη. Παρά ταύτα, οι γνώμες διίστανται κυρίως λόγω της παραδοχής της Εθνικής Πινακοθήκης ότι δεν μπορεί να γνωρίζει επ’ ακριβώς την τεκτονική παράδοση, αλλά το μόνο πεδίο ασφαλούς γνώσης της είναι το καλλιτεχνικό, εξαιρουμένου ακόμα και αυτού της ιστορίας της τέχνης.

Βιβλιογραφία

- Frederick Smyth, Hiram Abif: A Seventeenth – century drawing? A Note by Transactions of Quatuor Coronati Lodge, Vol. 103.

- Grand Chapter's Proceedings, Edinburgh, March 1921.

- Giovanni Barbieri" εις Catholic Encyclopedia. New York, Robert Appleton Company. 1913.

- Marchese Antonio Bolognini Amorini, εις "Parte Quinta" - Vite de Pittori ed Artifici Bolognesi. Tipografia Governativa alla Volpe, Bologna, 1843, 223–272.

Η ΜΗΤΡΙΚΗ ΣΤΟΑ

2011-06-16T14:48:00.000+03:00

του Rudyard Kipling

Ήταν ο Ράντλ, ο σταθμάρχης,
Και ο Μπέζλεϊ που δούλευε στα τρένα,
Και ο Χάκμαν από την επιμελητεία,
Και ο Ντόνκιν από τις φυλακές,
Και ο Μπλέϊκ ο εκπαιδευτής λοχίας,
Που δυο φορές ήταν Σεβάσμιός μας,
Μαζί με αυτόν που είχε το μαγαζί με τα ευρωπαϊκά είδη,
Τον γέρο - Φράμτζι Εντάλτζι.

Έξω «Λοχία» «Κύριε» «Χαίρεται» «Σαλαάμ»
Μέσα «Αδελφέ», και αυτό δεν ενοχλούσε κανέναν μας.
Συναντιόμασταν στη Στάθμη και χωρίζαμε στο Γνώμονα
Και εγώ ήμουν ο δεύτερος Διάκονος στη μητρική μου τη Στοά εκεί κάτω!

Είχαμε και τον Μπόλα Ναθ τον Λογιστή,
Και τον Σαούλ, τον Εβραίο από το Άντεν,
Και τον Ντιν Μοχάμεντ, τον σχεδιαστή,
Από την τοπογραφική υπηρεσία.
Ήταν ο Μπάμπου Τσακερμπάτυ,
Και ο Αμίρ Σίνγκ, ο σιχ,
Και ο Κάστρο από το γραφείο επισκευών
που ήταν καθολικός!

Δεν είχαμε ωραία περιζώματα,
Και ο Ναός μας ήταν παλιός και απέριττος,
Γνωρίζαμε όμως τα Αρχαία Οροθέσια,
Και τα τηρούσαμε κατά γράμμα.
Και σκεπτόμενος όλα αυτά εκ των υστέρων
Μου κάνει εντύπωση τούτο,
Που δεν υπήρχε ούτε ένας βέβηλος εκεί,
Εκτός ίσως από εμάς τους ίδιους.

Κάθε μήνα, μετά τις εργασίες
Καθόμασταν όλοι και καπνίζαμε,
(Δεν συνηθίζαμε να κάνουμε δείπνα
Από τον φόβο ούτε έναν αδελφό να δυσκολέψουμε αν δεν είχε τα μέσα)
Και λέγαμε, ο ένας μετά τον άλλον,
για Θρησκεία και για άλλα,
Και καθένας μας μιλούσε,
Για τον Θεό αυτόν που ήξερε καλύτερα.

Ένας μετά τον άλλον παίρναμε τον λόγο,
Κι ούτε ένας αδελφός δεν βιάζονταν να φύγει,
Μέχρι που η αυγή ξυπνούσε τους παπαγάλους
Και το άλλο το καταραμένο το πουλί, τον κούκο που μοιάζει με γεράκι
Μιλούσαμε για όλα αυτά που μας εξήπταν την περιέργεια,
Και πηγαίναμε στα σπίτια μας να κοιμηθούμε,
Με τον Μωάμεθ, τον Θεό, τον Σίβα
Να αλλάζουν βάρδιες μέσ’ στα κεφάλια μας.

Συχνά, δουλεύοντας για την Κυβέρνηση
Περαστικά βήματα πατούσαν τα σκαλιά μας,
Και μας μετέφεραν χαιρετισμούς αδελφικούς
Από Στοές Ανατολής και Δύσης,
Σύμφωνα με εντολές που έλαβαν
Από το Κοχάτ ως τη Σιγκαπούρη.
Πόσο θα ήθελα να τους ξαναδώ αυτούς
Μια φορά ακόμα στη μητρική μου τη Στοά.

Θα ήθελα να τους ξανάβλεπα,
Τους Αδελφούς μου, μαύρους και μελαμψούς,
Μέσα στην ευχάριστη μυρωδιά των φτηνών πούρων
Με το τσακμάκι να περνά από χέρι σε χέρι
Με τον γέρο υπηρέτη να ροχαλίζει κάτω στην αποθήκη,Να τους ξανάβλεπα σαν τέκτων διδάσκαλος που εκπλήρωσα τις υποχρεώσεις μου όλες
Στη μητρική μου τη Στοά για μια φορά ακόμα.

Έξω «Λοχία» «Κύριε» «Χαίρεται» «Σαλαάμ»
Μέσα «Αδελφέ», και αυτό δεν ενοχλούσε κανέναν μας.
Συναντιόμασταν στη Στάθμη και χωρίζαμε στο Γνώμονα,
Και εγώ ήμουν ο δεύτερος Διάκονος στη μητρική μου τη Στοά εκεί κάτω!

(απόδοση Λέανδρος K. Λεφάκης)

The Mother Lodge

2011-06-14T20:02:00.001+03:00

RUDYARD KIPLING

(1η έκδοση "The Treasury of Masonic Thought", Dundee, 1924)

There was Rundle, Station Master,
An’ Beazeley of the Rail
An’ ’Ackman, Commissariat,
An’ Donkin’ o’ the Jail;
An’ Blake, Conductor-Sargent,
Our Master twice was ’e,
With ’im that kept the Europe-shop,
Old Framjee Eduljee.

Outside — “Sergeant! Sir! Salute! Salaam!”
Inside — “Brother,” an’ it doesn’t do no ’arm.
We met upon the Level an’ we parted on the Square,
An’ I was Junior Deacon in my Mother Lodge out there!

We’d Bola Nath, Accountant,
An’ Saul the Aden Jew,
An’ Din Mohammed, Draughtsman
Of the Survey Office too;
There was Babu Chuckerbutty,
An’ Amir Sing the Sikh,
An’ Castro from the fittin’ sheds,
The Roman Catholick!

We ’adn’t good regalia,
An’ our Lodge was old and bare,
But we knew the Ancient Landmarks,
An’ we kep’ ’em to a hair;
An’ lookin’ on it backwards
It often strikes me thus,
There ain’t such things as infidels,
Excep’, per’aps, it’s us.

For monthly, after Labour,
We’d all sit down and smoke,
(We dursn’t give no banquits,
Lest a Brother’s caste were broke),
An’ man on man got talkin’
Religion an’ the rest,
An’ every man comparin’
Of the God ’e knew the best.

So man on man got talkin’
An’ not a Brother stirred
Till mornin’ waked the parrots
An’ that dam’ brain-fever-bird.
We’d say ’twas ’ighly curious,
An’ we’d all ride ’ome to bed,
With Mo’ammed, God, an’ Shiva
Changin’ pickets in our ’ead.

Full oft on Guv’ment service
This rovin’ foot ’ath pressed,
An’ bore fraternal greetin’s
To the Lodges east an’ west,
Accordin’ as commanded
From Kohat to Singapore,
But I wish that I might see them
In my Mother Lodge once more.

I wish that I might see them,
My Brethern black an’ brown,
With the trichies smellin’ pleasant
An’ the hog-darn¹ passin’ down;
An’ the old khansamah² snorin’
On the bottle-khana³ floor,
Like a Master in good standing
With my Mother Lodge once more.

Outside — “Sergeant! Sir! Salute! Salaam!”
Inside — “Brother,” an’ it doesn’t do no ’arm.
We met upon the Level an’ we parted on the Square,
An’ I was Junior Deacon in my Mother Lodge out there!

[1] cigar-lighter
[2] Butler
[3] pantry

Η αφή των κηρίων

2011-02-28T20:07:00.000+02:00

1. Ο Τεκτονισμός είναι μία οδός η οποία καλείται να επιτύχει τη μέγιστη δυνατή ισορροπία μεταξύ των εκδηλώσεων της ανθρώπινης φύσης και των λειτουργιών των Κόσμων. Χάρη στην μέθοδο που επιλέγει οδηγεί την ανθρώπινη ψυχή σε οδούς ανώτερης σκέψης, παρακινώντας την συντονισθεί με μία πραγματικότητα που βρίσκεται πίσω από την εξωτερική όψη των πραγμάτων (εξ ου και η μυσταγωγία του). Για τον λόγο αυτό η κατανόηση της διδασκαλίας του Τεκτονισμού προϋποθέτει προκαταρκτικά την παραδοχή του αντικειμένου του, της διδασκαλίας, αλλά και της μυητικής του μεθόδου. Η περαιτέρω κατανόηση της εσωτερικής του παράδοσης και των μυσταγωγικών του μορφών θα οδηγήσει σταδιακά τον μυημένο προς τον άγνωστο κόσμο του αλληγορικού μυστικού ή, όπως λέγει ο Νάγος, προς τη «μεταφυσική οδό της πραγματικής μυήσεως».

Η αφή των κηρίων, το έργο δηλαδή του φωτισμού του Ν., αποτελεί στοιχείο κοσμογονικό (εντός της Στ.), είναι δε το πιο σημαντικό μέρος του τυπικού εκτός μυήσεως το οποίο δεν γνωρίζει ο νεομύητος, αλλά βλέπει την πρώτη φορά –μετά τη μύηση- που παρευρίσκεται στις εργασίες της μητέρας Στ.. Αυτό δεν είναι τυχαίο διότι τη Στ. μπορούν να φωτίσουν μόνον πνεύματα ικανά και εσωτερικά προετοιμασμένα εντός της Καρδίας και του Νου στα οποία η μύηση έχει αρχίσει να έχει αποτελέσματα.

2. Ο Τελ. είναι ο φέρων το φως, αυτός που φέρει το φως στους αδ. αδ. τους, αλλά και εν γένει στους συνανθρώπους του. Όταν ο Σεβ. του δώσει το φως που έχει λάβει από το Ιερό Πυρ (αενάως αναμμένο και ευρισκόμενο στο Τρίκηρο που βρίσκεται επί της έδρας του), ο Τελετ. το φέρει προς τους Επ., ο οποίος με το κηρίο ανάβει ένα μεγαλύτερο που είναι τοποθετημένο στο κηροπήγιο εμπρός του. Ο δε β’ Επ. αφού ανάψει το δικό του και «φωτίσει συμβολικά τη στήλη του», σβήνει το λεπτό κηρίο είτε με το σφυρίον του είτε με έναν κηροσβέστη. Δεν πρέπει να το σβήσει φυσώντας το, επειδή κάτι τέτοιο θα είχε ως αποτέλεσμα τη μόλυνση του Ιερού Πυρός μέσω της πνοής που είναι ακάθαρτη. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο οι Πάρσες (οι οπαδοί του Ζωροάστρη), που αποκαλούνται «πυρολάτρες» -επειδή θεωρούν το Ιερό Πυρ ως το μεγαλύτερο σύμβολο και έκφραση του Θείου- δεν επέτρεπαν ποτέ να μολυνθεί. Ακολουθεί η κάθοδος του Σεβ. από την Αν. και η συγκέντρωση των τριών πρώτων αξ. αξ. της Στ. γύρω από τον Ι. Τ. για τη λεγόμενη αφή των κηρίων.

Ο Σεβ. λέγει «Η Σοφία ας μας οδηγεί κατά την ανοικοδόμηση του Ναού της Αρετής» (και ανάβει το κηρίο του). Ο Α’ Επ. «Δια της Ισχύος ας ανοικοδομηθεί ούτος» και ο β’ Επ. «Και δια του Κάλλους ας διακοσμηθεί ούτος». Η τελετουργία αυτή μας υπενθυμίζει, για μία ακόμη φορά, τις τρεις Όψεις του Μ.Α.Τ.Σ.. Συμβολίζεται εν προκειμένω η μετάβαση του απολύτου στο σχετικό, του θείου μακρόκοσμου στον εν Στοά μικρόκοσμο, μιας καταστάσεως που ακολουθεί τη σειρά της σοφίας, της ισχύος και του κάλλους, για την προπαρασκευή του ανοίγματος της Στοάς, την έναρξη δηλαδή του έργου της ανεγέρσεως του Ναού.

Είναι αλήθεια ότι η χρήση του πυρός στις θρησκευτικές ή τις τεκτονικές τελετουργίες ελάχιστα γίνεται κατανοητή. Το άναμμα ενός κηρίου με θρησκευτικό ή τελετουργικό σκοπό είναι πράξη ανάλογη της προσευχής, πάντοτε δε αποτελεί επίκληση για την έκχυση δυνάμεως εκ των άνω. Συνεπώς, οι τρεις κύριοι Αξ., προφέροντας τις συγκεκριμένες φράσεις ενώ ανάβουν τα κηρία τους, δεν αναγγέλλουν μόνον συμβολικά ότι αναπαριστούν ορισμένες Όψεις του Ανώτερου Κόσμου ή Πεδίου (όχι πάντως του υλικού), αλλά στην πραγματικότητα εγκαθιστούν συγκεκριμένο σύνδεσμο με τις Όψεις αυτές, σύνδεσμο που δημιουργείται σε απάντηση του επικλητικού τους αιτήματος.

Θα μπορούσε το ίδιο αποτέλεσμα να παραχθεί με ηλεκτρικά φώτα, που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες ανώτερες Στοές ή Περιστύλια αντί των κηρίων; Φρονούμε πως όχι διότι δεν παράγουν το ίδιο αποτέλεσμα. Δίνουν μεν φως, αλλά όχι πυρ και, επομένως, η αποτελεσματικότητά τους είναι ελλιπής. Παρ’ όλα αυτά, το ηλεκτρικό φως επιτρέπεται για τον φωτισμό του Ακτινοβόλου Αστέρος, καθώς και για τον Παντεπόπτη Οφθαλμό, τον Ήλιο και τη Σελήνη, άνωθεν του Σεβ..

Όσα γνωρίζουμε όλοι μας για τη αρωγή που οφείλουν οι αδ. αδ. να παρέχουν προς τους Αξιωματικούς της Στοάς κατά το άνοιγμα της Στ., εφαρμόζονται με μεγαλύτερη έμφαση εδώ. Όταν ο Σεβ. λέγει: «Η σοφία Του ας μας οδηγεί» δηλαδή με άλλα λόγια «η Σοφία ας φωτίζει το έργον μας», όλοι πρέπει να ενωθούν μαζί του σε μια σθεναρή προσπάθεια επικλήσεως της θείας σοφίας, έτσι ώστε η θεία σοφία να εκδηλωθεί προς τους αδ. αδ.. Επίσης, όταν ο Α' Επ. λέγει: «Δια της Ισχύος ας ανοικοδομηθεί ούτος» δηλαδή «Το φως της ισχύος ας συνέχη το έργον μας», όλοι οφείλουν να σκέπτονται με ειλικρίνεια τη θεία ισχύ και, νοερά, να διατυπώνουν τον πόθο τους να εκπεμφθεί η ισχύς προς τα εκεί που πρέπει. Μία ακόμα προσπάθεια πρέπει να καταβληθεί όταν ο Β' Επ. λέγει: «Δια του Κάλλους ας διακοσμηθεί» δηλαδή «Είθε το φως του κάλλους να καταστήσει έκδηλον το έργον μας». Αν η αφή έχει λάβει χώρα επιτυχώς, τότε θα ισχύσει κατά τη διάρκεια της συνεδρίας αυτό που διακηρύσσεται ως ευχή και υπέρτατος σκοπός των εργασιών μας, ότι δηλαδή «Το φως του Μ.Α.Τ.Σ. να τοποθετηθεί και να παραμείνει εν μέσω ημών».

Κατά τη γνώμη μου, στις παραπάνω σκέψεις μου δεν πρέπει να αποδώσουμε την παλαιά αντίληψη της προσευχής – ότι δηλαδή έχουμε την ανάγκη να προσευχηθούμε για την προσοχή του Μ.Α.Τ.Σ.. Γνωρίζουμε ότι Αυτός αποστέλλει πάντοτε τη δύναμή Του. Δικό μας έργο πρέπει να είναι η παρασκευή του διαύλου. Το σύμβολό Του εδώ εν Στοά είναι ο Παντεπόπτης Οφθαλμός, που εκπέμπει πάντοτε φως, ζωή και δόξα, χωρίς να του ζητείται. Με την εκφορά, λοιπόν, των λέξεων του τυπικού κατά την αφή αποζητούμε να καταστήσουμε τους εαυτούς μας και τη Στοά –όπως είπαμε- αγωγούς (διαύλους) στην υπηρεσία του Μ.Α.Τ.Σ..

Κατά τη διάρκεια αυτών των τελετουργιών, η σκέψη των αδ. αδ. είναι σημαντική. Κατά κύριο, όμως, λόγο πρέπει να επικεντρώσουν τη σκέψη τους προς τη θεία αγάπη. Στον Σεβ. Διδ. αναλογεί το έργο της διευθύνσεως των εργασιών, σε κάθε έναν δε από τους Αξιωματικούς ανήκει η εκτέλεση του μέρους των εργασιών που του αναλογούν. Η πλήρης, όμως, επιτυχία των τεκτονικών εργασιών εξαρτάται από την περισυλλογή και την ανιδιοτέλεια κάθε αδ. μέσα στη Στοά. Χωρίς αυτή δεν υπάρχει πραγματική ζωή στο έργο. Πρέπει, άλλωστε, να μας ανησυχεί το γεγονός ότι σε πολλές Τεκτονικές Στοές, μολονότι η εργασία εστιάζεται στο μέγα ιδεώδες της φιλανθρωπίας, παρατηρείται ολοσχερής αποτυχία στο έργο της ακτινοβολίας πνευματικής μυσταγωγικής δυνάμεως.

Το τυπικό μπορεί μεν να εκτελείται με ακρίβεια και ωραιότητα, δεν έχει όμως γίνει αντιληπτό πόσα πολλά εξαρτώνται από την επικεντρωμένη σε αυτό σκέψη και την κατανόηση όλων όσων σημαίνει και υπαινίσσεται. Η επίκληση της ευλογίας του Μεγάλου Αρχιτέκτονος πρέπει να γίνεται, όχι τόσο με τον απλό τύπο των λέξεων και των πράξεων όσο με το πνεύμα που αποτελεί τη βάση του έργου της Στοάς.

3. Όταν ολοκληρωθεί η τελετή της αφής των κηρίων, η Στοά θεωρείται ανοιγμένη. Είναι γεγονός, όμως, ότι αυτή η πράξη δεν είναι καθόλου απλή και εύκολη. Το άνοιγμα μιας Τεκτονικής Στοάς αποτελεί, από μόνο του, μία εξαιρετικά σημαντική και ενδιαφέρουσα τελετουργία, η δε επιτυχία του έργου της εσπέρας εξαρτάται από την κατάλληλη και επιμελή εκτέλεσή της (δηλαδή της τελετουργίας του ανοίγματος). Το έργο αυτό είναι δύσκολο, διότι απαιτεί συνολική προσπάθεια ώστε να εκτελεσθεί το καθήκον που αναλογεί στους συμμετέχοντες στη Στοά. Συμβολικά όλοι μας θεωρούμαστε κάτοχοι του Φωτός, γι’ αυτό αποτελεί καθήκον μας να διαδώσουμε το Φως αυτό σε ολόκληρο τον κόσμο και να καταστήσουμε τους εαυτούς μας συν-εργάτες του Μ.Α.Τ.Σ. στο μεγάλο Του σχέδιο για την εξέλιξη.

Πράγματι ο Μ.Α.Τ.Σ. διαχέει την πνευματική Του δύναμη στον κόσμο, όπως ο ήλιος διαχέει το δικό του φως. Όμως, όπως υπάρχουν στον κόσμο πολλά σκοτεινά μέρη, όπου το φως του ηλίου δεν μπορεί να φθάσει απ’ ευθείας, έτσι υπάρχουν και στον κόσμο πολλές ψυχές, οι οποίες δεν είναι ικανές να δεχθούν και να αφομοιώσουν τη θεία αυτή δύναμη. Όπως ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας κάτοπτρα μπορεί να αντανακλά και να κατευθύνει το ηλιακό φως μέσα σε μια σπηλιά ή σε ένα κελάρι, έτσι μπορεί να αντανακλά το πνευματικό φως στις σκοτισμένες ψυχές και ίσως, ακόμη, να κατορθώσει να το προσφέρει στις ψυχές αυτές με τέτοιο τρόπο, ώστε να το δεχθούν και να επωφεληθούν από αυτό. Κάθε φως στον κόσμο δεν είναι παρά η μεταλλαγή του ηλιακού φωτός, στη δε Στοά του μυσταγωγικού πυρός.

Έτσι, ο Μέγας Αρχιτέκτων εκπέμπει τη δύναμή Του σε όλα τα επίπεδα, κυρίως δε στους ανώτερους κόσμους. Όμως, η συνειδητότητα της πλειονότητας των ανθρώπων δεν έχει εξελιχθεί στον απαιτούμενο βαθμό, ώστε να ενεργοποιηθεί σε εκείνους τους ανώτερους κόσμους και να δεχθεί άμεσα την επιρροή από τη δύναμη αυτή. Παρ’ όλα αυτά, εάν οι άνθρωποι που είναι ήδη κάπως εξελιγμένοι καταστήσουν τον εαυτό τους δεκτικό προς τη δύναμη που εκπέμπει ο Μ.Α.Τ.Σ. και επιβραδύνουν τον υψηλό ρυθμό των δονήσεών της, διοχετεύοντάς την μέσα από τα ανώτερα και λεπτότερα σώματά τους (τα λεγόμενα «αόρατα»), τότε η δύναμη αυτή μπορεί να διαχυθεί σε μεγάλη έκταση προς τον κόσμο, έχοντας λάβει μια τέτοια ποιότητα ώστε να μπορεί να αφομοιωθεί από τους ανθρώπους. Αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος της εργασίας, που επιτελούν όλοι όσοι επιθυμούν να συν-εργάζονται εντός μιας Τεκτονικής Στ..

4. Ας έχουμε υπ’ όψιν μας ότι το τεκτονικό τυπικό και δη η τελετουργία της αφής των κηρίων ως ολοκλήρωση του ανοίγματος της Στ. δεν απαιτεί την ανιαρή υπακοή, αλλά την εγκάρδια συνεργασία όλων μας. Η σκέψη των μελών κάθε Στ. πρέπει να βρίσκεται σε εγρήγορση και ο νους τους να είναι διαρκώς προσηλωμένος στο έργο που εκτελούν. Αυτό επειδή, εάν επαναλαμβάνεται ένα τυπικό συνεχώς, δημιουργείται η τάση να καταστεί σύνηθες, με αποτέλεσμα ανθρώπινα να μην αποδίδεται σε αυτό ολόκληρη η προσοχή μας. Συνεπώς, δεν είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο θα επιτύχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα. Είναι ανάγκη να συντονίσουμε αποτελεσματικά το νου μας σε ό,τι λέμε και κάνουμε. Τις φράσεις κατά το άνοιγμα της Στοάς τις προφέρουν μόνον οι Πρώτοι Αξιωματικοί, όμως, κάθε μέλος πρέπει να γνωρίζει αυτές από στήθους. Όταν προσερχόμαστε στο Ναό το κάνουμε για ορισμένο σκοπό. Το κάνουμε όχι για να λάβουμε, αλλά για να δώσουμε. Το ποσό της πνευματικής δυνάμεως και της αρωγής που μπορούμε να δώσουμε εξαρτάται, κατά κύριο λόγο, από την ένταση με την οποία προσηλώνεται η σκέψη μας σε ό,τι εκτελούμε, καθώς και από το εύρος της συγκεκριμένης αντιλήψεως που έχουμε για τον σκοπό αυτόν. Το γεγονός αυτό αναμφίβολα προϋποθέτει σημαντική νοητική προσπάθεια. Όμως, η προσπάθεια αυτή, αξίζει τον κόπο να καταβληθεί. Για τον λόγο αυτό, όταν ο Σεβ.πριν από την έναρξη των εργασιών ζητά τη συνδρομή όλων των αδ. αδ. εννοεί ότι αυτοί θα πρέπει να προετοιμασθούν, προκειμένου να συν-εργασθούν μαζί του στο έργο της εσπέρας. Αυτή δε η σημαντική προκαταρκτική εργασία επιτυγχάνεται με την αφή των κηρίων, με τον φωτισμό της Στ. και επέκεινα με τον φωτισμό των ψυχών των μυστών που συμμετέχουν στο Μεγάλο Έργο.

Οφείλουμε κάθε φορά που προσερχόμεθα στις εργασίες της Στ. να προσβλέπουμε επικλητικά στον φωτισμό του εσωτερικού μας είναι, στην ανάλαμψη του εν ημίν υπάρχοντος θείου σπινθήρα μαζί με την αφή των κηρίων και τον φωτισμό της Στ.. Τότε, ενδεχομένως, να μπορούμε να πούμε ότι η μυσταγωγική έλλαμψη την οποία δεχθήκαμε με τη μύηση έχει καταστεί ενεργή και μας οδηγεί στην ατραπό που βαίνει προς την Αν.

Alphonse Mucha

2010-10-22T09:58:00.001+03:00

Biography
Alphonse Maria Mucha was born in the town of Ivančice, Moravia (today's region of the Czech Republic). Although his singing abilities allowed him to continue his education through high school in the Moravian capital of Brünn (today Brno), drawing had been his first love since childhood. He worked at decorative painting jobs in Moravia, mostly painting theatrical scenery. In 1879, he moved to Vienna to work for a leading Viennese theatrical design company, while informally furthering his artistic education. When a fire destroyed his employer's business in 1881 he returned to Moravia, to do freelance decorative and portrait painting. Count Karl Khuen of Mikulov hired Mucha to decorate Hrušovany Emmahof Castle with murals, and was impressed enough that he agreed to sponsor Mucha's formal training at the Munich Academy of Fine Arts.

Mucha moved to Paris in 1887, and continued his studies at Académie Julian and Académie Colarossi. In addition to his studies, he worked at producing magazine and advertising illustrations. Around Christmas 1894, Mucha happened to drop into a print shop where there was a sudden and unexpected need for a new advertising poster for a play starring Sarah Bernhardt, the most famous actress in Paris, at the Théâtre de la Renaissance on the Boulevard Saint-Martin. Mucha volunteered to produce a lithographed poster within two weeks, and on 1 January 1895, the advertisement for the play Gismonda by Victorien Sardou appeared on the streets of the city. It was an overnight sensation and announced the new artistic style and its creator to the citizens of Paris.[4] Bernhardt was so satisfied with the success of this first poster that she entered into a 6 year contract with Mucha.

Mucha produced a flurry of paintings, posters, advertisements, and book illustrations, as well as designs for jewellery, carpets, wallpaper, and theatre sets in what was initially called the Mucha Style but became known as Art Nouveau (French for 'new art'). Mucha's works frequently featured beautiful, strong young women in flowing vaguely Neoclassical looking robes, often surrounded by lush flowers which sometimes formed halos behind the women's heads. In contrast with contemporary poster makers he used pale pastel colors.The 1900 Universal Exhibition in Paris spread the "Mucha style" internationally, of which Mucha said "I think [the Exposition Universelle] made some contribution toward bringing aesthetic values into arts and crafts." He decorated the Bosnia and Herzegovina Pavilion and collaborated in the Austrian Pavilion.

His Art Nouveau style was often imitated. The Art Nouveau style however, was one that Mucha attempted to distance himself from throughout his life; he always insisted that rather than adhering to any fashionable stylistic form, his paintings came purely from within and Czech art. He declared that art existed only to communicate a spiritual message, and nothing more; hence his frustration at the fame he gained through commercial art, when he most wanted to concentrate on more lofty projects that would ennoble art and his birthplace.

Recent findings of Masonic interest
A unique cache of artworks by Alphonse Mucha, has recently been unearthed. They had been hidden by a Czech family for sixty years through the Nazi and Communist regimes. The find includes paintings, jewels designed for Czech lodges, and a number of black and white photographs from the 1920s. The discovery was unveiled for the first time last November by Jacques Huyghebaert, a dedicated Mucha enthusiast, who showed photographs of the pieces to delegates at the Canonbury Masonic Research Centre in London, who were attending the Centre’s third international conference on "The Visual Arts and Freemasonry". Since the conference, further pieces designed by Mucha have been discovered at the Library and Museum of Freemasonry, Freemason’s Hall, London.

Alphonse Mucha (1860-1939) is probably the most famous exponent of the Art Nouveau style which enjoyed enormous popularity in the early years of the twentieth century. As a young painter, he spent over twenty years in Paris where he gained fame and wealth, and created an extraordinary series of jewels for the Parisian goldsmith, Fouquet. It was in Paris, in 1989, that he was initiated into Freemasonry. In the immediate aftermath of the First World War, being an ardent Czech Nationalist, Mucha returned to his native country and actively participated in the construction of Czechoslovakia, newly born from the ruins of the Austro-Hungarian empire. There in Prague, he helped found the first Czech lodge and in 1922, received the 33º of the Supreme Council of Czechslovakia.

As a painter and sculptor, Mucha focused on symbolic and allegorical works which were typically inspired by patriotic and historic themes, and much of his work is permeated with elaborate symbolism. Apart from his various masonic creations, he also created stained glass windows for the city’s cathedral and designed the country’s first banknotes and postage stamps. He died in 1939, sick and in despair, only a few short weeks after his beloved homeland had fallen to the Nazis.

Masonry as philosophy

2010-08-20T12:02:00.001+03:00

W. L. Wilmshurst

(απόσπασμα από το έργο «The Meaning of Masonry», Λονδίνο, 1922)

Signs are not wanting that a higher Masonic consciousness is awakening in the Craft. Members of the Order are gradually, and here and there, becoming alive to the fact that much more than meets the eye and ear lies beneath the surface of Masonic doctrine and symbols.

They are beginning to think for themselves instead of taking the face-value of things for granted, and, as their thought develops, facts that previously remained unperceived assume prominence and significance.

They discern the Masonic system to be something deeper than a code of elementary morality such as all men are expected to observe whether formally Masons of not. They reflect that the phenomenal growth of the Craft is scarcely accountable for upon the supposition that modern speculative Masonry perpetuates nothing more than the private associations that once existed in connection with the operative builders' trade.

They recognize that there can be no peculiar virtue or interest in continuing to imitate the customs of ancient trade-guilds for the mere sake of so doing; or of keeping on foot a costly organization for teaching men the elementary symbolism of a few building tools, supplemented by a considerable amount of social conviviality. Upon a little thought it becomes pretty obvious that our Third Degree and the great central legend that forms the climax of the Craft system cannot have, and can never have had, any direct or practical bearing upon, or connection with, the trade of the operative mason.

It may be urged that we have our great charity system and that the social side of our proceedings is a valuable and humanizing asset. Granted, but other people and other societies are philanthropic and social as well as we; and a secret society is not necessary to promote such ends, which are merely supplemental to the original purpose of the Order. The discernment of such facts as these, then, suggests to us that the Craft has not yet entered into the full heritage of understanding its own system and that side-matters connected with Masonry which we have long emphasized so strongly, valuable in their own way as they are, are not after, all the primary and proper work of the Order.

The work of the Order is to initiate into certain secrets and mysteries, and obviously if the Order fails to expound its own secrets and mysteries and so to confer real initiations as distinguished from passing candidates through certain formal ceremonies, it is not fulfilling its original purpose whatever other incidental good it may be doing.

Now as these facts are the basis upon which this lecture proceeds, let me at the outset make my first point by stating that as the progress in the Craft of every Brother admitted into its ranks is by gradual, successive stages, in like manner the understanding of the Masonic system and doctrine is also a matter of gradual development. Stated in the simplest terms possible, the theory of Masonic progress is that every Member admitted to the Order enters in a state of darkness and ignorance as to what Masonry teaches, and that later on he is supposed to be brought to light and knowledge. Putting it in other terms, he enters the Craft symbolically as a rough ashlar and it is his business to develop both his character and his understanding that ultimately, in virtue of what he has learn and practised, he may be as a finished and perfect cube.

Now the understanding of the Masonic scheme tends to develop upon precisely similar lines. lts meaning is not discernible all at once, and unless our minds are properly prepared and our understandings carefully trained, they are unlikely ever participate in the real secrets and mysteries Masonry at all, however often we may watch the performance of external ceremonial or however proficient we may be in memorizing the rituals and instruction lectures. The first stage, the first conception of what Masonry involves, is concerned merely with the surface-value of the doctrine; with an acquaintance with the literal side of the imparted knowledge which we all obtain upon entering the Craft. Beyond this stage the vast majority of Masons, it is to be feared, never passes.

This is the stage of knowledge in which the Craft is regarded as a social, semi-public, semi-secret; community to which it is agreeable and advantages to belong for sociable or even for ulterior purpose in which the goal of the Mason's ambition is to attain office and high preferment and to wear a breastful of decorations; in which he takes a literal superficial and historic view of the subject-matter of the doctrine; in which ability to perform the ceremonial work with dignity and effectiveness and to know the instruction catechisms by heart, so that not a syllable is wrongly rendered, is deemed the height of Masonic proficiency; and where, after discharging these functions with a certain degree of credit, his idea is often to have the Lodge closed as speedily as may be and get away to the relaxation of the festive board.

Now all these things belong to what may be called the very rough-ashlar stage of the Masonic conception. I am not, of course, alluding to any individual Mason. I confess frankly to having come within this category myself, and I think we may agree that we have all passed through the phase I have described, for the simple reason that we knew nothing better and had no one able to teach us something better. Let us not complain. If we look back upon the progress of the Craft during the last 150 years we cannot but congratulate ourselves upon the enormous, if gradual, strides made in Masonic progress and decorum even in the rough-ashlar stage of our conception of it.

Anyone familiar with the records of old Lodges will have been brought into close touch with times when almost every element of reverence and dignity seems to have been lacking. Lodges were held in the public rooms of taverns. Whatever official furniture decorated these primitive temples, quart-pots and "churchwardens" figured largely among the unauthorized equipment.

In one of the great London galleries there hangs a famous picture called "Night" by the great artist and moralist of his age, Hogarth. His purpose was to depict a characteristic night-scene in the streets of London as they appeared in his time. Among the typical specimens of depravity haunting those ill-lit streets, the great artist has held up to the derision of all time the figure of a Freemason staggering home drunk, still wearing his apron and being assisted by the tyler of the Lodge.

No true Mason can regard this picture without a burning sense of shame, and without registering a resolution to redeem the Craft from this stigma. We have, I hope, got past such things as these. We have awakened to some sense of dignity and self-reverence. The Craft is well governed by its higher authorities, and individual Lodges take a pride in providing proper temples and in conducting their assemblies with due regard to the solemnity of Masonic doctrine. May the Order never relapse into the primitive and chaotic condition from which it has emerged.

But this improvement in matters of external deportment, great and welcome as it is, is not enough. To prevent the Order settling down into a state of self-satisfaction with its social privileges and the agreeableness of friendly intercourse among its members; to prevent its making its claims to being a system of knowledge and science as perfunctory and little onerous as possible, the improvement I have spoken of must be attended (and I believe is destined to be attended) by an awakening to the deep significance of the Craft's internal purposes. And since I have referred to what I have termed the " rough - ashlar " conception of that purpose you have the right to ask me now to state that loftier conception which may be regarded, in comparison, as the "perfect cube." The answer to this enquiry I shall not attempt to state in so many words.

I invite you to regard this whole lecture as an indication of what that answer must be. To some extent I endeavoured to formulate that answer upon a previous occasion, but whilst I then entered rather into the details and minutiae of the Craft system and symbols, I shall treat the subject now upon broader lines and deal with Masonry in its wider and more philosophic aspect. I said upon that occasion - and I must repeat it now - that in its broad and more vital doctrine Masonry was essentially a philosophic and religious system expressed in dramatic ceremonial. It is a system intended to supply answers to the three great questions that press so inexorably upon the attention of every thoughtful man and that... are the subject around which all religions and all philosophies move: What am I? Whence come I? Whither go I? It is a truism to say that in our quieter and more serious moments we all feel the need of some reliable answer to these questions. Light upon them is "the predominant wish of our hearts"; and upon such light as we can obtain, whether from Masonry or elsewhere, depends our philosophy of life and the rule of conduct by which we regulate our life.

In a larger sense, then, than our conventional limited one, the Masonic candidate is presumed to enter the Order in search of light upon these problems; light that he is presumed not to have succeeded in finding elsewhere. If his candidature is actuated by any motive other than a genuine desire for knowledge upon these problems, which beyond all others are vital to his peace, and by a sincere wish to render himself, by the help of that knowledge, serviceable to his fellow creatures, then his candidature is less than a worthy one.

The reason why no man should be solicited to join the Order is that in regard to these matters of sacred and momentous import, the first springs of impulse must originate within the postulant himself; the first place of his preparation must ever be in his own heart, and it is to the cry and knocking of his inward need, and for no less a motive, that-in theory, though scarcely in practice -the door to the Mysteries is opened and the seeker enters in and finds help.

At another stage of his symbolical progress the candidate learns from his superior brethren, that they, along with himself, are in search of something that is lost and which they have hopes of finding. And it is here that the great motive of this and of all quests, as well as the clue to the real purpose of Masonry, appears prominently and is stated in emphatic terms. Masonry is the quest after something that has been lost. Now what is it that has been lost?

Consider the matter thus. Why should we, or the world at large, require systems of religion and philosophy at all? What is the motive and reason for the existence of a Masonic Order and of many other Orders of Initiation, both of the past and the present? Why should they exist at all? I might reduce the matter to the compass of a small and personal point by asking why have you come to hear this lecture, and why should I have been striving for many years to acquire the information that enables me to give it ? - if it be not the fact, - as indeed it is, that every man in his reflective moments realizes the sense of some element of his own being having become lost; that he is conscious, if he be honest with himself, of the sense of moral imperfection, of ignorance, of restricted knowledge about himself and his surroundings; that he is aware, in short, of some radical deficiency in his constitution, which, were it but found and made good, would satisfy this craving for information, for completeness and perfection, would " lead him from darkness to light", and would put him beyond ignorance and beyond the touch of the many ills that flesh is heir to.

The point is too obvious to need pressing further, and the answer to it is to be found by a reference to a great doctrine that forms the philosophic basis of all systems of religion, and all the great systems of the Mysteries and of Initiation of antiquity, viz., that which is popularly known as the Fall of Man. However we may choose to regard this event - and throughout the history of the human race it has been taught in innumerable ways and in all manner of parables, allegories, myths and legends - its sole and single meaning is that humanity as a whole has fallen away from its original parent source and place; that from being imbedded in the eternal centre of life man has become projected to the circumference; and that in this present world of ours he is undergoing a period of restriction, of ignorance, of discipline and experience, that shall ultimately fit him to return to the centre whence he came and to which he properly belongs. "Paradise Lost" is the real theme of Masonry no less than of Milton, as it is also of all the ancient systems of the Mysteries. The Masonic doctrine focuses and emphasizes the fact and the sense of this loss. Beneath a veil of allegory describing the intention to build a certain temple that could not be finished because of an untimely disaster, Masonry implies that Humanity is the real temple whose building became obstructed, and that we, who are both the craftsmen and the building materials of what was intended to be an unparalleled structure, are, owing to a certain unhappy event, living here in this world in conditions where the genuine and full secrets of our nature are, for the time being, lost to us; where the full powers of the soul of man are curtailed by the limitations of physical life; and where, during our apprenticeship of probation and discipline, we have to put up with the substituted knowledge derivable through our limited and very fallible senses.

But, whilst Masonry emphasizes this great truth, it indicates also - and this is its great virtue and real purpose - the method by which we may regain that which is lost to us. It holds out the great promise that, with divine assistance and by our own industry, the genuine realities of which we at present possess but the imperfect shadows shall be restored to us, and that patience and perseverance will eventually entitle every worthy man to a participation in them. This large subject is mirrored in miniature in the Craft ceremonial. The East of the Lodge is the symbolic centre; the source of all light; the place of the throne of the Master of all life. The West, the place of the disappearing sun, is this world of imperfection and darkness from which the divine spiritual light is in large measure withdrawn and only shines by reflection. The ceremonies through which the candidate passes are symbolic of the stages of progress that every man - whether a formal member of the Craft or not - may make by way of self-purification and self-building, until he at length lies dead to his present natural self, and is raised out of a state of imperfection and brought once more into perfect union with the Lord of life and glory into whose image he has thus become shaped and conformed.

It is in this large sense, then, that Masonry may become for us - as indeed it was intended to become by those who instituted our present speculative system - a working philosophy for those brought within its influence. It supplies a need to those who are earnestly enquiring into the purpose and destiny of human life. It is a means of initiating into reliable knowledge those who feel that their knowledge of life and their path of life have hitherto been but a series of irregular steps made at haphazard and under hoodwinked conditions as to whither they are going. Not without good reason does our catechism assert that Masonry contains " many and invaluable secrets." But these of course are not the formal and symbolic signs, tokens and words communicated ceremonially to candidates; they are rather those secrets which we instinctively keep locked up in the recesses and safe repository of our hearts; secrets of the deep and hidden things of the soul, about which we do not often talk, and which, by a natural instinct, we are not in the habit of communicating to any but such of our brethren and fellows as share with us a common and a sympathetic interest in the deeper problems and mysteries of life.

I have said already that Masonry is a modern perpetuation of great systems of initiation that have existed for the spiritual instruction of men in all parts of the world since the beginning of time. The reason for their existence has been the obvious one, resulting from the cardinal truth already alluded to, that man in his present natural state is inherently and radically imperfect; that sooner or later he becomes conscious of a sense of loss and deprivation and feels an imperative need of learning how to repair that loss. The great world-religions have been ordained to teach in their respective manners the same truths as the Mystery systems have taught. Their teaching has always been twofold. There has always existed an external, elementary, popular doctrine which has served for the instruction of the masses who are insufficiently prepared for deeper teaching; and concurrently therewith there has been an interior, advanced doctrine, a more secret knowledge, which has been reserved for riper minds and into which only proficient and properly prepared candidates, who voluntarily sought to participate in it, were initiated.
Whether in ancient India, Egypt, Greece, Italy or Mexico, or among the Druids of Europe, temples of initiation have ever existed for those who felt the inward call to come apart from the multitude and to dedicate themselves to a long discipline of body and mind with a view to acquiring the secret knowledge and developing the spiritual faculties by means of experimental processes of initiation of which our present ceremonies are the faint echo. It is far beyond my present scope to describe any of these great systems or the methods of initiation they employed. But in regard to them I will ask you to accept my statement upon two points : (i) that although these great schools of the Mysteries have long dropped out of the public mind, they, or the doctrine they taught, have never ceased to exist; the enmity of official ecclesiasticism and the tendencies of a materialistic and commercial age have caused them to subside into extreme secrecy and concealment, but their initiates have never been absent from the world; and (ii) that it was through the activity and foresight of some of these advanced initiates that our present system of speculative Masonry is due. You must not imply from this that modern Masonry is by any means a full or adequate presentation of these older and larger systems. It is but their pale and elementary shadow.

But such as they are, and so far as they do go, our rituals and doctrine are an authentic embodiment of a secret doctrine and a secret process that have always existed for the enlightenment of such aspirants as, putting their trust in God (as our present candidates are made to say), have knocked at the door of certain secret sanctuaries in the confidence that that door would open and that they would find in due course that for which they were seeking.

Those who instituted modern speculative Masonry some 250 years ago took certain materials lying ready to hand. They took, that is, the elementary rites and symbols pertaining to mediaval operative guilds of stone-masons and transformed them into a system of religio-philosophic doctrine. Thenceforward, from being related to the trade which deals in stones and bricks, the intention of Masonry was to deal solely and simply with the greater science of soul-building; and, save for retaining certain analogies which the art of the practical stone-mason provided, thenceforward it became dedicated to purposes that are wholly spiritual, religious and philosophic.

Perhaps the chief evidence of the transformation thus effected was the incorporation of the central legend and traditional history comprised in our Third Degree. Obviously that legend can have had no relation to, or practical bearing upon, the operative builders' trade. I will ask you to reflect that no building of stone, no temple or other edifice capable of being built with hands, has remained unfinished through the death of any professional architect such as Hiram Abiff is popularly supposed to have been. The principles of architecture, the genuine secrets of the building trade, are not and never have been lost; they are thoroughly well known, and the absurdity is manifest of supposing that Masons of any kind are waiting for time or circumstances to restore any lost knowledge as to the manner in which temporal buildings ought to be constructed.

We know how to erect buildings to-day quite as well as our Hebrew forefathers did who built the famous temple at Jerusalem, and indeed a well known architect has stated that most of our London churches are, both for size and ornamentation, far larger and more splendid than that temple ever was. Our duty then is to look behind the literal story; to pierce the veil of allegory contained in the great legend and to grasp the significance of its true purport. That which is lost is to be found, we are told, with the Centre. But if we enquire what a Centre is, the average Mason will give you nothing more than the official, enigmatic and not very luminous answer that it is a point within a circle from which every part of the circumference is equidistant. But what circle? And what circumference? For there are no such things as centres or circles in respect of ordinary buildings or architecture. And here the average Mason is at an utter loss to explain. Press him further, "Why with the Centre?" and again he can only give you the elusive and perplexing answer "Because that is a point from which a Master Mason cannot err", and you are no wiser.

Brethren, it is just this elusiveness, these intentional enigmas, this purposed puzzle-language, that are intended to put us on the scent of something deeper than the words themselves convey, and if we fail to find, to realize and to act upon, the intention of what is veiled behind the letter of the rituals, we can scarcely claim to understand our own doctrine; we can scarcely claim to have been regularly initiated, passed and raised in the higher sense of those expressions, whatever ceremonies we have formally passed through. " The letter killeth, the spirit giveth life." Let us enquire what the spirit of this puzzle-language is.

The method of all great religious and initiatory systems has been to teach their doctrine in the form of myth, legend or allegory. As our first tracing-board lecture says, "The philosophers, unwilling to expose their mysteries to vulgar eyes, concealed their tenets and principles of philosophy under hieroglyphical figures", and our traditional history is one of these hieroglyphical figures. Now the literally-minded never see behind the letter of the allegory. The truly initiated mind discerns the allegory's spiritual value. In fact, part of the purpose of all initiation was, and still is, to educate the mind in penetrating the outward shell of all phenomena, and the value of initiation depends upon the way in which the inward truths are allowed to influence our thought and lives and to awaken in us still deeper powers of consciousness.

The legend of the Third Degree, then, in which the essence of Masonic doctrine lies, was brought into our system by some advanced minds who derived their knowledge from other and concealed sources. The legend is an adaptation of a very old one and existed in various forms long before its association with modern Masonry. In the guise of a story about the building of a temple by King Solomon at Jerusalem, they were promulgating the truth which I have alluded to before and which is generally known as the Fall of Man. As our legend runs, upon the literal side of it, it was the purpose of a great king to erect a superb structure. He was assisted in that work by another king who supplied the building materials, by a skilful artificer whose business was to put these together according to a pre-ordained plan, and by large companies of craftsmen and labourers. But in the course of the work an evil conspiracy arose, resulting in the destruction of the chief artificer and preventing the completion of the building, which remains unfinished, therefore, to this day.

Now I will ask you to observe that this legend cannot refer to any historical building built in the old metropolis of Palestine. If we refer to the Bible as an authority you will find that that temple was completed; it was afterwards destroyed, rebuilt and destroyed again on more than one occasion. Moreover, the biblical accounts make no reference whatever to the conspiracy, or to the death of Hiram. On the other hand they state expressly that Hiram "made an end of building" the temple; that it was finished and completed in every particular. It is very clear then that we must keep the two subjects entirely separate in our minds; and recognize that the Masonic story deals with something quite distinct from the biblical story. What temple then is referred to?

The temple, brethren, that is still incomplete and unfinished is none that can be built with hands. It is that temple of which all material edifices are but the types and symbols; it is the temple of the collective body of humanity itself; of which the great initiate St. Paul said "Know ye not that ye are the temple of God?" A perfect humanity was the great Temple which, in the counsels of the Most High, was intended to be reared in the mystical Holy City, of which the local Jerusalem was the type. The three great Master-builders, Solomon and the two Hirams, are a triad corresponding after a manner with the Holy Trinity of the Christian religion; Hiram Abiff being the chief architect, he "by whom all things were made" and "in whom (as St. Paul said, using Masonic language) the whole building fitly framed together groweth unto a holy temple in the Lord." The material of this mystical temple was the souls of men, at once the living stones, the fellow craftsmen and collaborators with the divine purpose.

But in the course of the construction of this ideal temple, something happened that wrecked the scheme and delayed the fulfillment indefinitely. This was the Fall of Man; the conspiracy of the craftsmen. Turn to the book of Genesis, you will find the same subject related in the allegory of Adam and Eve. They were intended, as you know, for perfection and happiness, but their Creator's project became nullified by their disobedience to certain conditions imposed upon them. I will ask you to observe that their offense was precisely that committed by our Masonic conspirators. They had, been forbidden to eat of the Tree of Knowledge; or, in Masonic language, they were under obligation "not to attempt to extort the secrets of a superior degree" which they had not attained. Now the Hebrew word Hiram means Guru, teacher of "supreme knowledge", divine light and wisdom, and the liberty that comes therewith. But this knowledge is only for the perfected man. It is that knowledge that Hiram said was "known to but three in the world", i.e., known only in the counsels of the Divine Trinity, but it is knowledge that with patience and perseverance every Mason, every child of the Creator, "may in due time become entitled to a participation in". But just as Adam and Eve's attempt to obtain illicit knowledge caused their expulsion from Eden and defeated the divine purpose until they and their posterity should regain the Paradise they had lost, so also the completion of the great mystical Temple was prevented for the time being by the conspirators' attempt to extort from Hiram the Master's secrets, and its construction is delayed until time and circumstances-God's time, and the circumstances we create for ourselves-restore to us the lost and genuine secrets of our nature and of the divine purpose in us.

The tragedy of Hiram Abiff, then, is not the record of any vulgar, brutal murder of an individual man. It is a parable of cosmic and universal loss; an allegory of the breakdown of a divine scheme. We are dealing with no calamity that occurred during the erection of a building in an eastern city, but with a moral disaster to universal humanity. Hiram is slain; in other words, the faculty of enlightened wisdom has been cut off from us. Owing to that disaster mankind is here to-day in this world of imperfect knowledge, of limited faculties, of chequered happiness, of perpetual toil, of death and frequent bitterness and pain; our life here is (to use a poet's words):

"An ever-moaning battle in the mist,
Death in all life and lying in all love;
The meanest having power upon the highest,
And the high purpose broken by the worm."

The temple of human nature is unfinished and we know not how to complete it. The want of plans and designs to regulate the disorders of individual and social life indicates to us all that some heavy calamity has befallen us as a race. The absence of a clear and guiding principle in the world's life reminds us of the utter confusion into which the absence of that Supreme Wisdom, which is personified as Hiram, has thrown us all, and causes every reflective mind to attribute to some fatal catastrophe his mysterious disappearance. We all long for that light and wisdom which have become lost to us. Like the craftsmen in search of the body, we go our different ways in search of what is lost.

Many of us make no discovery of importance throughout the length of our days. We seek it in pleasure, in work, in all the varied occupations and diversions of our lives; we seek it in intellectual pursuits, in religion, in Masonry, and those who search farthest and deepest are those who become most conscious of the loss and who are compelled to cry "Machabone! Macbenah! the Master is smitten", or, as the Christian Scriptures word it, " They have taken away my Lord, and I know not where they have laid him".

Hiram Abiff is slain. The high light and wisdom ordained to guide and enlighten humanity are wanting to us. The full blaze of light and perfect knowledge that were to be ours are vanished from the race, but in the Divine Providence there still remains to us a glimmering light in the East. In a dark world, from which as it were the sun has disappeared, we have still our five senses and our rational faculties to work with, and these provide us with the substituted secrets that must distinguish us before we regain the genuine ones.

Where is Hiram buried? We are taught that the Wisdom of the Most High-personified as King Solomon-ordered him to be interred in a fitting sepulchre outside the Holy City, "in a grave from the centre 3 feet between N. and S., 3 feet between E. and W., and 5 feet or more perpendicular". Where, Brethren, do you imagine that grave to be? Can you locate it by following these minute details of its situation? Probably you have never thought of the matter as other than an ordinary burial outside the walls of a geographical Jerusalem. But the grave of Hiram is ourselves. Each of us is the sepulchre in which the smitten Master is interred. If we know it not it is a further sign of our benightedness. At the centre of ourselves, deeper than any dissecting-knife can reach or than any physical investigation can fathom, lies buried the "vital and immortal principle", the "glimmering ray" that affiliates us to the Divine Centre of all life, and that is never wholly extinguished however evil or imperfect our lives may be. We are the grave of the Master. The lost guiding light is buried at the centre of ourselves. High as your hand may reach upwards or downwards from the centre of your own body - i.e., 3 feet between N. and S. far as it can reach to right or left of the middle of your person - i.e., 3 feet between W. and E. - and 5 feet or more perpendicular - the height of the human body - these are the indications by which our cryptic ritual describes the tomb of Hiram Abiff at the centre of ourselves. He is buried "outside the Holy City", in the same sense that the posterity of Adam have all been placed outside the walls of Paradise, for, "nothing unclean can enter into the holy place" which elsewhere in our Scriptures is called the Kingdom of Heaven.

What then is this " Centre", by reviving and using which we may hope to regain the secrets of our lost nature? We may reason from analogies. As the Divine Life and Will is the centre of the whole universe and controls it; as the sun is the centre and life-giver of our solar system and controls and feeds with life the planets circling round it, so at the secret centre of individual human life exists a vital, immortal principle, the spirit and the spiritual will of man. This is the faculty, by using which (when we have found it) we can never err. It is a point within the circle of our own nature and, living as we do in this physical world, the circle of our existence is bounded by two grand parallel lines; "one representing Moses; the other King Solomon", that is to say, law and wisdom; the divine ordinances regulating the universe on the one hand; the divine "wisdom and mercy that follow us all the days of our life" on the other. Very truly then the Mason who keeps himself thus circumscribed cannot err.

Masonry, then, is a system of religious philosophy in that it provides us with a doctrine of the universe and of our place in it. It indicates whence we are come and whither we may return. It has two purposes. Its first purpose is to show that man has fallen away from a high and holy centre to the circumference or externalized condition in which we now live; to indicate that those who so desire may regain that centre by finding the centre in ourselves, for, since Deity is as a circle whose centre is everywhere, it follows that a divine centre, a "vital and immortal principle", exists within ourselves by developing which we may hope to regain our lost and primal stature. The second purpose of the Craft doctrine is to declare the way by which that centre may be found within ourselves, and this teaching is embodied in the discipline and ordeals delineated in the three degrees. The Masonic doctrine of the Centre - or, in other words, the Christian axiom that "the Kingdom of Heaven is within you" - is nowhere better stated than by the poet Browning:

"Truth is within ourselves;

It takes no rise from outward things, whate'er you may believe.

There is an inmost centre in ourselves where truth abides in fullness; and to know,

Rather consists in finding out a way,

Whence the imprisoned splendour may escape

Than by effecting entrance for a light Supposed to be without."

Brethren, may we all come to the knowledge how to "open the Lodge upon the centre" of ourselves and so realize in our own conscious experience the finding of the "imprisoned splendour" hidden in the depths of our being, whose rising within ourselves will bring us peace and salvation. How then does the Craft doctrine prescribe for the liberation of this imprisoned centre? Its first injunctions are those of our first degree. There must be purity of thought and purpose. I need scarcely remind you that the word candidate derives from the Latin candidus, white (in the sense of purity), or that our postulants before entering the Lodge leave behind them in the precincts the garments that belong to the fashion of the outer world whose ideals they are desirous of relinquishing, and enter the Lodge clad in white as emblematic of the blamelessness of their thought and the purification of their lives. As this symbolic white clothing is worn during each of the three degrees, it is as though the seeker after the high light of the Centre must always come uttering the triple ascription, "Holy, Holy, Holy," as the token of the threefold purity of body, soul and spirit, which is essential to the achievement of his quest. He has left all money and metals behind him, for the gross things of this world are superfluous in the world that lies within; whilst if any dross of thought or imperfections of character remain in him, he will find the impossibility of attaining to the consciousness of his highest self; he will learn that he must renounce them and begin again, and that his attempt at real initiation must be repeated.

He must be animated by a spirit of universal sympathy. Financial doles and practical relief to the pecuniary poor and distressed are admirable practices as far as they go, but they by no means exhaust the meaning of the term charity as Masonry intends it. The payment of a few guineas to philanthropic institutions is scarcely a fulfillment of St. Paul's great definition of charity so often read in our Lodges, by exercising which we are wont to say that a Mason "attains the summit of his profession".

There is a far larger sense of Brotherhood than the limited conventional one obtaining among those who are members of a common association. There is that deep sense in which a man feels himself not only in fraternity with his fellow-men, whether Masonically his brethren or not, but realizes himself brother to all that is, part of the universal life that thrills through all things. A great illuminate, St. Francis of Assisi, expressed what I refer to when he wrote in his famous canticle, of his brothers the sun and the wind; his sisters the moon and the sea; his brethren the animals and the birds; as being all parts of a common life, all constituents in the scheme of the Great Architect for the restoration of the Temple of Creation and its dedication to His service, and as all worthy of a common love upon our part, even as they are the subject of a common solicitude upon His.

And passing from these primary qualifications we proceed to what is signified by our second degree, wherein is inculcated the analysis and cultivation of the mental and rational faculties; the study of the secrets of the marvelous, complex, psychical nature of man; the relation of these with the still higher and spiritual part of him which, in turn, he may learn to trace "even to the throne of God Himself" with which he is affiliated at the root essence of his being. These studies, brethren, so lightly touched upon in our passing-ceremony, so glibly referred to as we recite our ritual, when undertaken with the seriousness that attached to them in the old mystery-systems are not without just reason described in our own words as " serious, solemn and awful".

The depths of human nature and self knowledge, the hidden mysteries of the soul of man are not, as real initiates well know, probed into with impunity except by the "properly prepared". The man who does so has, as it were, a cable-tow around his neck; because when once stirred by a genuine desire for the higher knowledge that real initiation is intended to confer, he can never turn back on what he learns thereof without committing moral suicide; he can never be again the same man he was before he gained a glimpse of the hidden mysteries of life. And as the Angel stood with a flaming sword at the entrance of Eden to guard the way to the Tree of Life, so will the man whose initiation is not a conventional one find himself threatened at the door of the higher knowledge by opposing invisible forces if he rashly rushes forward in a state of moral unfitness into the deep secrets of the Centre. Better remain ignorant than embark upon this unknown sea unwisely and without being properly prepared and in possession of the proper passports.

And eventually the aspirant, after these preliminary disciplines, has to learn the great truth embodied in the third degree; that he who would be raised to perfection and regain what he has long realized has been lost to himself, may do so only by utter self-abnegation, by a dying to all that to the eyes and the reason of the uninitiated outer world is precious and desirable. The third degree, Brethren, is an exposition in dramatic ceremonial of the text "Whoso would save his life must lose it". Beneath the allegory of the death of the Master - and remember that it is allegory - is expressed the universal truth that mystical death must precede mystical rebirth. "Know ye not that ye must be born again?" “Unless a grain of corn fall into the ground and die, it abideth alone; if it die it bringeth forth much fruit". And it is only thus that all Master-Masons can be raised from a figurative (not a physical) death to a regenerated state and to the full stature of human nature.

The path of true initiation into fullness of life by way of a figurative death to one's lower self is the path called in the Scriptures the narrow way, of which it is also said that few there be who find it. It is the narrow path between the Pillars, for Boaz and Jachin stand impliedly at the entrance of every Masonic Temple and between them we pass each time we enter the Lodge. Very great prominence is accorded these pillars in the ritual, but very little explanation of their import is given, and it is desirable to know something of their great significance. To deal with them at all fully would require an entire lecture upon this one subject, and even then there would have to remain unsaid in regard to these great symbols much that is unsuited to treatment in a general lecture.

The pillars form, and have always formed, a prominent feature in the temples of all great systems of religion and initiation, whether Masonic or not. They have been incorporated into Christian architecture. If you recall the construction of York Minster or Westminster Abbey, you will recognize the pillars in the two great towers flanking the main entrance to those cathedrals at the west end of the structure. Non-Masons, therefore, enter these temples, as we do, between the pillars in the West; they look through them along the straight path that leads to the high altar, just as the Mason's symbolic passage is also from the West to the throne in the East. That path is, as it were, the straight path of life, beginning in this outer world and terminating at the throne, or altar, in the East. Many centuries before our Bible was written or the temple of Solomon described in the Books of Kings and Chronicles was thought of, the two pillars were used in the great temples of the Mysteries in Egypt, and one of the great annual public festivals was that of the setting up of the pillars. What, then, did they signify? I can deal with the subject but very superficially here. In one of their aspects they stand for what is known in Eastern philosophy as the "pairs of opposites".

Everything in nature is dual and can only be known in contrast with its opposite, whilst the two in combination produce a metaphysical third which is their synthesis and perfect balance. Thus we have good and evil; light and darkness (and one of the pillars was always white and the other black); active and passive; positive and negative; yes and no; outside and inside; man and woman. Neither of these is complete without the other; taken together they form stability. Morning and evening unite to form the complete day.
Man is proverbially imperfect without his "better half", woman; the two marry to impart strength to each other and to establish their common house. Physical science shows all matter to be composed of positive and negative electric forces in perfect balance and that things would disintegrate and disappear if they did not stand firm in perfect union. Every drop of healthy blood in our bodies is a combination of red and white corpuscles, by the due balance of which we are established in strength and health, whilst lack of balance is attended by disease.

The pillars therefore typify, in one of their aspects, perfect integrity of body and soul such as are essential to achieving spiritual perfection. In the terms of ancient philosophy all created things are composed of fire and water; fire being their spiritual and water their material element, and so the pillars represented also these universal properties.

In one of the Apocryphal Scriptures (2 Esdras, 7; 7-8), the path to true wisdom and life is spoken of as an entrance between a fire on the right hand and a deep water on the left, and so narrow and painful that only one man may go through it at once. This is in allusion to the narrow and painful path of real initiation of which our entrance into the Lodge between the pillars is a symbol.

Now all great symbols are shadowed forth in the person of man himself. The human organism is the true Lodge that must be opened and wherein(' the great Mysteries are to be found, and our Lodge- rooms are so built and furnished as to typify the human organism. The lower and physical part of us is animal and earthy, and rests, like the base of Jacob's ladder, upon the earth; whilst our higher portion is spiritual and reaches to the heavens. These two portions of ourselves are in perpetual conflict, the spiritual and the carnal ever warring against one another; and he alone is the wise man who has learned to effect a perfect balance between them and to establish himself in strength so that his own inward house stands firm against all weakness and temptation. And in still another sense the two pillars may be seen exemplified in the human body. There are our two legs, upon both of which we must stand firm to acquire a perfect physical balance. An having discerned this simple truth, and having seen that the path of true initiation, which is one of spiritual rebirth, is an arduous and painful progress to him who undertakes it, let me ask you to consider in all sacredness another physical phenomenon, the great mystery of which we perhaps think little of by reason of its frequency and of our familiarity with it. I refer to the incident - the great mystery I might say - of child-birth. Brethren, every child born into this world, coming into this life as into a great house of initiation, trial and discipline passes, amid pain and travail, through a strait and narrow way and between the two pillars that support the temple of its mother's body. And thus in the commonplaces of life, in which for those who have clean hearts there is nothing common or unclear but everything is sacred and symbolic, the act of physical birth is an image and a foreshadowing of that mystical rebirth and of that passing through strait gate and a narrow way in a deeper sense without which it is written that a man shall not enter into the Kingdom of Heaven.

The regenerated man, the man who not merely, in ceremonial form but in vital experience, has passed through the phases of which the Masonic degrees are the faint symbol, is alone worthy of the title of Master-Mason in the building of the Temple that is not made with hands but that is being built invisibly out of the souls of just men made perfect Not only in this world is this temple being built; only the foundations of the intended structure are perceptible here. The Craft contemplates other and loftier planes of life, other storeys of the vast structure than this we live and work in. Just as our Craft organization has its higher assemblies and councils in the form of the Provincial and the Grand Lodges that regulate and minister to the need of the Lodges of common craftsmen, so in the mighty system of the universal structure there are grades of higher life, hierarchies of celestial beings working and ministering in the loftier portions of the building, beyond our present ken. And as here at the head of our limited and temporal brotherhood there rules a Grand Master, so too over the cosmic system there presides the Great Architect and Most Worshipful Grand Master of all, whose officers are holy Angels; and the recognition of this truth may tend to consecrate us in the discharge of the little symbolic part we severally perform in the system which is the image of the great scheme.
The world at large, Brethren, is as it were, but one great Lodge and place of initiation, of which our Masonic Lodges are the little mirrors. Mother Earth is also the Mother-Lodge of us all. As its vast work goes on, souls are ever descending into it and souls are being called out of it at the knocks of some great unseen Warden of life and death, who calls them here to labour and summons them hence for refreshment. After the Lodge, the festive board; after the labour of this world, the repast and refreshment of the heavenly places. And thus, although our after-proceedings have no formal place in the Masonic system, any more than the after-life is in formal connection with us whilst our sphere of activity is in this present world, still it plays a striking and appropriate part calculated to awaken us to the deep significance of our customary conviviality. Upon such occasions we are wont to drink the toast of "the King and the Craft", remembering as loyal subjects and loving brethren our earthly sovereign and our Masonic comrades throughout the world.

But here again I would ask every Master who gives and every brother who drinks this toast, to lift his thoughts to a greater King and to a larger craft than our limited and symbolic fraternity. I would remind you how in the Christian Mysteries there was another Master whom unconsciously we imitate, who also after supper took the cup and when he had given thanks to the King of kings, pledged himself, as it were, to that larger Craft which is co-extensive, with humanity itself; directing them in this manner to show forth symbolically a certain great mystery until his coming again. But this, Brethren, is none other than what is implied in our own Masonic words when we also are directed to use certain substituted secrets until time and circumstances shall restore to us the genuine ones.

In submitting, then, these thoughts to you, it may be claimed that Masonry offers to those capable of appreciating it a working philosophy and a practical rule of life. It discloses to us the scheme of the universe - a scheme once shattered and arrested, but left in the hands of humanity to restore. It indicates our place, our purpose and our destiny in that universe. It is as a great house of instruction and initiation into the Mysteries of a larger and fuller life than the unenlightened worldling is as yet ripe for appreciating. Let us, therefore, value and endeavour fully to appreciate its mysteries. Let us also be careful not to cheapen the Order by failing to realize its meaning and by admitting to its ranks those who are unready or unfitted to understand its import. I said at the outset of this lecture that some Masons are beginning to awake to a larger consciousness of the true meaning and purport of our Craft. I say now at the end, Brethren! Lift up your hearts; throw wide open the shutters of your minds and imaginations. Learn to see in Masonry something more than a parochial system enjoining elementary morality, performing perfunctory and meaningless rites, and serving as an agreeable accessory to social life. But look to find in it a living philosophy, a vital guide upon those matters which of all others are the most sacred and the most urgent to our ultimate well-being. Realize that its secrets which are "many and invaluable" are not upon the surface; that they are not those of the tongue, but of the heart; and that its mysteries are those eternal ones that treat of the spirit rather than of the body of man. And with this knowledge clothe yourselves and enter the Lodge - not merely the Lodge-room of our symbolic Craft, but the larger Lodge of life, wherein, silently and without the sound of metal tool, is proceeding the perpetual work of rebuilding the unfinished and invisible Temple of which the mystical stones and timber are the souls of men. In that rebuilding, men and women are taking part who, whilst formally not members of our Craft, are still unconsciously Masons in the best of senses. For whosoever is carefully and deliberately "squaring his stone" is fitting himself for his place in the "intended structure" which gradually is being "put together with exact nicety" and which, though erected by ourselves, one day will become manifest to our clearer vision and will appear "more like the work of the Great Architect of the Universe than that of human hands". Upon us Masons therefore, who have the advantage of a regular and organized system which provides and inculcates for us an outline of the great truths that we have been considering and that always in the world have been regarded as secret, as sacred, and as vital, there rests the responsibility attaching to our privilege, and it must be our aim to endeavour to enter into the full heritage of understanding and practising the system to which we belong.

Pythagoras

2010-07-21T11:39:00.000+03:00

by W.Bro. Ronald Paul Ng

DSGD (DGLEA), DGOrganist (DGLMMM SE Asia), PPGDC (GLNF)

Paper first delivered to Lodge Star in the East No. 1600 (GLNF), October 19th, 2007

As Masons, we are constantly being urged to study the Seven Liberal Arts and Sciences, as well as to study the hidden secrets of Nature and of Science. In my mind, the two are inter-linked, the seven liberal arts and sciences are the tools with which to study the hidden secrets of nature, whereby we can come to understand God and his creations. At the same time, we must also use nature to check on the validity of our conclusions arrived at by using the tools of the Seven Liberal Arts. The seven liberal arts and sciences are made up of the following: Grammar, Rhetoric, Logic, Arithmetic, Geometry, Music and Astronomy. The first three, ie Grammar, Rhetoric and Logic make up the Trivium, whilst the last four, ie Arithmetic, Geometry, Music and Astronomy, make up the Quadrivium. My task today is to briefly talk on Pythagoras and his work which is the foundation for the whole of the Quardrivium.

Pythagoras was born on the island of Samos around 575 BC and lived till the end of that century. He taught philosophy and mathematics in Crotone, a Dorian Greek colony in Southern Italy. He founded the school which has come to be known as Pythagorianism, and his students seemed to be formed into a mystical society known as the Order of Pythagoras. What we know of Pythagoras today came mostly from the writings of Diogenes Laertius (1). We cannot be certain that the teachings attributed to him actually were taught by him. They could have been ideas of his students. Nevertheless, they came from his school and have been commonly accepted as the Pythagorian tradition. When I talk about Pythagoras believing in this or that, in truth, that’s a shorthand way of saying, the Pythagorean tradition believed in this or that.

Pythagoras believed that everything was related to mathematics and that numbers were the ultimate reality and, through mathematics, everything could be predicted and measured in rhythmic patterns or cycles.

Perhaps he is most famous for that theorem in Geometry, the 47^th Proposition of Euclid, which states that the square of the hypotenuese of a right angled triangle is equal to the sum of the squares of the sides of that triangle. We now call that Theorem as Pythagorus Theorem.

In English Freemasonry, the jewel of the Past Master has the 47^th Proposition of Euclid hanging underneath the Square , and according to HW Ryland, Q.C. Vol. 14 p. 32, “no reason whatever was in anyone’s mind when the 47^th proposition gradually came to be recognized as the dintinguishing mark of a Past Master.” I shall come back to this point later.

Let’s look at Pythagoras and his believes for the moment.

Just like our Order, the Order of Pythagorus has three degrees of membership:

1. Novices

2. Nomothets

3. Mathematicians.

The teachings were secret.

In the Preface to the Anderson’s Constitution, Anderson referred to Pythagoras as a mason. That’s pure myth, nevertheless, Pythagoras has significance for our Craft, as we shall see later.

Pythagoras held that reality, including music and astronomy, was at its deepest level, mathematical in nature, numbers were the ultimate reality. He was the first to point out the Evening Star and the Morning Star, which we now know to be the planet Venus, were the same, and he was the first one to articulate that the earth was a globe that moved around a central fire. (2)

His believes in numbers would be considered unusual for us moderns for he thought odd numbers were males and even numbers females. Because an odd number plus and even number would produce an odd number, whereas an even number plus an even number or an odd number plus and odd number produced even numbers, he considered odd numbers as masters and therefore male numbers.

His numerology contained many other believes. For example

1 Monad. Point. The source of all numbers. Good, desirable, essential, indivisible.

2 Dyad. Line. Diversity, a loss of unity, the number of excess and defect. The first feminine number. Duality.

3 Triad. Plane. By virtue of the triad, unity and diversity of which it is composed are restored to harmony. The first odd, masculine number.

4 Tetrad. Solid. The first feminine square. Justice, steadfast and square. The number of the square, the elements, the seasons, ages of man, lunar phases, virtues.

5 Pentad. The masculine marriage number, uniting the first female number and the first male number by addition. The number 5 was considered incorruptible because multiples of 5 always end in 5.

These are just some of the, what I consider, mumbo-jumbo of his numerology. Checking these believes against nature, there is no basis for such mumbo-jumbo, and that’s what I meant when I said earlier we have to check our conclusions against the reality of nature.

However, his insight into the importance of numbers in the physical reality of our world was amazing.

I have alluded to the Pythagoras Theorem above which briefly states:

h²= a² + b²

where h is the length of the hypoteneuse of a right angled triangle, and a and b are the lengths of the sides of that right angled triangle.

That’s a triangle drawn on a two dimensional space. Can we extend that theorem to a three dimensional space? We most certainly can, and if we set c as the length of the third dimension, the formula becomes:

h² = a² + b² + c²

As we know, we don’t just live in a three dimensional space, time is considered to be the fourth dimension. Can we extend that theorem to include the fourth dimension, time?

At first sight, that’s not possible. Lengths are measured in cm, in, feet, and so on, while time is measured in seconds, hours, and so on. The units are different and one cannot add apples with oranges.

This is where the genius of Einstein came in. I am sure you all know we measure the distance to some far away galaxy in units of light-years. The units of time and space can be inter-converted if we factor into the calculations the speed of light. Einstein did just that, and when that transformation is done, the formula holds. He then asked the next question. Can we use that formula factoring in momentum? Momentum in physics is defined by mass times speed. By factoring in momentum, we are including mass into the formula. By modeling what some physicists called the Einstein’s hypotenuse, modeled after the hypotenuse in Pythagoras Theorem, Einstein incorporated momentum into the equation and produced what is probably the most famous equation of the 20^th century: (3)

E = MC²

I shall now go further into cosmology and quantum physics, the hidden mystery of nature, in a most simplistic manner. All of you have heard of atoms. Most, if not all of you have heard of electrons, protons and neutrons, the stuff that make up an atom. What are these in turn made up of? What are the forces that hold them together? Our best understanding to date is that they are made up of different permutation and combination of something called “strings”. Strings are mathematical constructs of the theoretical physicists. They only exist as mathematical formulae, but they are the very stuff of which our universe is made of.

There was a famous physicist called Dirac. He was trying to write a mathematical equation that would explain all the properties of the electron. When he solved that equation, he discovered he had two answers, one would describe an electron perfectly, the other would describe something just like an electron, with exactly the same properties of an electron, but with one exception, that particle would have a positive electric charge, instead of a negative charge, which an electron has. Which is correct? His mathematical construct or the body of knowledge of physics known up to that point in time? The answer is, his mathematical construct. That particle which he discovered was known as a positron, and it is now well established that positron exists, as part of something known as anti-matter. Please note however, that that conclusion of the positron was later confirmed by experiments in the real world.

Back to the “String Theory” as the basis of our physical universe. That mathematical construct is very likely to be the basis of our universe, hence, the amazing insight of Pythagoras, that numbers lie at the very foundation of our universe.

What about his insight into music?

The pitch of any sound we hear depends on the frequency of vibration of the air molecules hitting our ear-drums. If the molecules are hitting our air-drums at a frequency of 440 times a second, or 440 Hertz, we hear the note “A”, commonly known as “la”.

He was the first one to realize that if two sounds vibrate at the ratio of 2:1, ie if a string is vibrating at 880 hertz, and another at 440 hertz, then the two notes are an octave apart, they sound the same except one note is higher by an octave.

More interestingly, he discovered two sounds, when vibrating at ratio of 3:2 was harmonious. (That’s known as a perfect fifth in musical terms.) At the ratio of 4:3, again, the sounds would be harmonious. (Perfect fourth). The ratio of 5:4, again would be harmonious. But ratios not of such simple numbers would sound discordant. It was because of these findings, the belief arose that the orbits of the planets, considered harmonious, would be of certain ratios. That occupied the minds of many of the ancients.

Western music is based on the scale between octaves being divided into twelve notes. If you look at a piano, counting all the notes, including the black notes, there are twelve notes. In many other civilizations, the scale is five notes between the octave. Incidentally, the octaves are fundamental to all musical traditions. Back to the five note scale, or Pentatonic scale. It is interesting that one of these scales are made up of frequencies in the ratio of 1, 9/4, 81/16, 3/2 and 27/8. If you look carefully at those numbers, they are multiples of 3s and 2s. This raises a very interesting problem What are the reasons for our brains being constructed in such a manner that we find these ratios of frequencies of vibrations pleasing?

I have no answer to that problem That problem is made even more intriguing by something known as the Mozart Effect (4). Two groups of children had their IQs tested After that, one group was exposed to Mozart’s music, another group to rock music. After half an hour, their IQs were tested again. That group that listened to Mozart scored higher in their IQ tests. Further evidence that the harmonious classical music have other beneficial effects was reported in The Economist in an article entitled “Twilight of the Yobs” (5). That article reported how the use of classical music helped control mobs, and that in the A & E department of the Royal Bolton Hospital, the playing of classical music seemed to make the patients calmer.

The Matthew Cooke Manuscript, c 1450 (6) has this to say of the Seven Liberal Arts:

The first, which is called the foundation of all science, is grammar, which teacheth to write and speak correctly.

The second is rhetoric, which teaches us to speak elegantly.

The third is dialectic, which teaches us to discern the true from the false, and it is usually called art or sophistry (logic).

The fourth is arithmetic, which instructs us in the science of numbers, to reckon, and to make accounts.

The fifth is Geometry, which teaches us all about mensuration, measures and weights, of all kinds of handicrafts.

The sixth is music, and that teaches the art of singing by notation for the voice, on the organ, trumpet, and harp, and of all things pertaining thereto.

The seventh is astronomy, which teaches us the course of the sun and of the moon and of the other stars and planets of heaven.

Fortunately knowing of the vengeance that God would send, the brethren knew not whether it would be by fire or water. They knew by a sort of prophecy that God would send one or the other, and therefore they wrote their sciences on the two pillars of stone. And some men say that they wrote on the stones all the seven sciences, but [this I affirm not]. As they had it in mind that a vengeance would come, so it befell that God did send vengeance, and there came such a flood that all the world was drowned and all men died save only eight persons. These were Noah and his wife and his three sons and their wives, of which sons all the world is descended, and they were named in this wise, Shem, Ham and Japhet. And this flood is called Noah's Flood, for he and his children were saved therein. And many years after the flood, according to the chronicle, these two pillars were found, and the chronicle says that a great clerk, Pythagoras, found the one, and Hermes the philosopher found the other, and they taught the sciences that they found written thereon.

Basically, by studying the Trivium, it gives one the tools to express oneself in a logical and coherent manner, and by studying the Quadrivium, it gives the contents to the above. In other words, the Trimium is concerned with form, and the Quadrivium with substance. By studying all seven, that gives us the tools to unravel the hidden mystery of nature and of science, but whatever conclusion we draw, we must go back to nature to confirm our findings, otherwise we would be like what happened with scholasticism, trying to derive knowledge by deduction based on authorities, and would have forgotten the lessons learnt during the Age of Enlightenment, deriving knowledge by induction from experience.

Pythagoras, being the originator of the Quadrivium, has therefore earned his place in European culture as the originator of the study of the hidden secrets of nature and of science. The jewel of the 47^th Proposition of Euclid, forever known as the Pythagoras Theorem is to remind us that God is the Grand Geometrician of the Universe and the Rules of nature, which were created by Him, could be uncovered by using our power of reasoning aided by our studying of the liberal arts and sciences, which are gifts of God.

We might find the some of the meaning regarding the numerology of Pythagoras irrelevant today, but his methodology, his insights are as relevant to us today, as it was 2500 years ago.

References:

1. Diogenes Laertius. Lives of eminent philosophers.. Trans. R.D. Hicks. Heinemann, London, 1972.

2. Robin Allot. Journal of Social and Evolutionary Systems, 1: 71-90, 1994

3. http://en.wikipedia.org/wiki/Momentum

4. Rauscher FH, Shaw GL, Ky KN . "Listening to Mozart enhances spatial-temporal reasoning: towards a neurophysiological basis". Neurosci. Lett. 185 (1): 44-7, 1995

5. “Twilight of the Yobs”, The Economist, Jan 5^th issue, 2005

6. Matthew Cooke Manuscript, British Museum c1450

Τεκτονικό Τυπικό

2010-05-03T10:31:00.001+03:00

(Καταγωγή – Εξέλιξη – Εσωτερική Παράδοση)

“Masonic history, to be above evasion or dispute must stand on documents, not on opinions”

Lord Acton

Το παρόν αρχιτ τεμ δεν αποτελεί μια ολοκληρωμένη τεκτονική εργασία. (Αμφιβάλω δε σοβαρά αν τέτοια υπάρχει πραγματικά). Για τον λόγο αυτό έχει χαρακτήρα απλής συμβολής. Συμβολή στην οριοθέτηση του χαρακτήρα του Τυπικού, συμβολή στην ιστορική του εξέλιξη, συμβολή στην προσέγγιση της καταγωγής και της εσωτερικής παράδοσης του Τυπικού στον Ελευθεροτεκτονισμό.

Το Τυπικό είναι πρωτίστως ένα ανθρώπινο δημιούργημα. Εκφράζει, όμως, πλείστες έννοιες. Από την πρωταρχική απαίτηση περί σιγής για τον νεομύητο, μέχρι βαθύτερες εσωτερικές αλήθειες που ούτε και ο πλέον ικανός ομιλητής δεν θα μπορούσε με ευκολία να εκφράσει. Να μη λησμονούμε ότι πολλές από τις έννοιες του Τυπικού, λόγω της φύσεώς τους, παραμένουν ανέκφραστες, απρόσιτες –όχι μόνον στους αμύητους, αλλά και στους μη επαρκώς παιδευμένους τέκτονες- για τον λόγο ότι η γλώσσα δεν είναι ικανή να εκφράσει έννοιες χωρίς αντίστοιχες εικόνες του πνεύματος.

Το πνεύμα του ανθρώπου ήταν πάντοτε θεϊκά φωτισμένο, με το φως εκείνο που προήλθε από τον Θεό. Ο Τεκτ, ως συνεχιστής της εσωτερικής Διδασκαλίας, διατήρησε με τα τυπικά του όλο το βάθος της προαιώνιας Σοφίας, καλύπτοντας με αλληγορίες και συμβολισμούς το περιεχόμενο του Φωτός, παρέχοντας την ελευθερία στους μελετητές για την εσωτερική αναζήτηση του.

Εννοιολογική προσέγγιση - Οριοθέτηση

Όλες οι τεκτονικές εργασίες, οι Συνεδριάσεις, οι Μυήσεις, οι επιμέρους Τελετές διεξάγονται σύμφωνα με καθορισμένο Τυπικό. Τι είναι όμως το Τυπικό; Ως τυπικό, σύμφωνα με τον πλέον αποδεδεγμένο ορισμό, νοείται η περιγραφή των τεκτονικών τελετών – τελετουργιών με βάση τους ειδικούς σε κάθε βαθμό τύπους (rites). Διαιρείται –ή πρέπει να διαιρείται- γενικώς σε τέσσερα μέρη:

α) Τη Διασκευή του Ναού

β) Τον Κεραμιστή του βαθμού (Tuileur, Tyler), δηλαδή το κομμάτι που περιλαμβάνει το σημείο αναγνωρίσεως, την τάξη του βαθμού, την ιερά λέξη και τη χειραψία αναγνωρίσεως.

γ) Το άνοιγμα και το κλείσιμο των εργασιών, καθώς και την τελετή της μυήσεως, και

δ) Την Κατήχηση ή, άλλως, όπως σήμερα έχει επικρατήσει να λέγεται την υπό τη μορφή ερωταποκρίσεων διδασκαλία του βαθμού.

Στην πράξη το Τυπικό είναι η υπό μορφή μικρού βιβλίου συλλογές των τελετών που σχετίζονται με τις τεκτονικές εργασίες, περιγράφουν δε σε αυτά τις διαδικασίες της μυήσεως, δίνοντας εξηγήσεις για τις αλληγορικές έννοιες και το συμβολισμό κάθε τεκτονικού βαθμού.

Αυτά είναι εν πολλοίς γνωστά. Το τεκτονικό τούτο τεμάχιο θα προσπαθήσει να καλύψει δύο σκέλη. Ένα ιστορικό (καταγωγή - εξέλιξη) και ένα βαθύτερο (εσωτερική προσέγγιση). Θα προσπαθήσει να αποδώσει αυτά με τη χρήση γλώσσας απλής και ουσιαστικής, πάντοτε όμως εσωτερικής και αναγωγικής προς τα εκεί όπου κάθε λεκτικός - πνευματικός κραδασμός, ο οποίος λαμβάνει χώρα σε μία κανονικώς ανοιγμένη Στοά, πρέπει να απευθύνεται. Το κυριότερο όμως είναι ότι το τεμάχιο αυτό επιθυμεί να αποφύγει να υιοθετήσει υπερβολές και ιστορικές αοριστίες –κυρίως όσον αφορά την εγκυρότητα των στοιχείων που αναφέρει. Όλα όσα θα ακούσετε αποτελούν τμήματα της κοινά αποδεκτής τεκτονικής ιστορικής καταγραφής και προκύπτουν από έγγραφα των οποίων η γνησιότητα δεν αμφισβητείται.

Ι. Ιστορική προέλευση του Τεκτονικού Τυπικού

Από την εποχή της εισδοχής μου στον Τεκτονισμό και ιδίως μέχρι την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου των συμβολικών μυήσεων, είχα εξαιρετικά έντονη απορία για την προέλευση των τεκτονικών τυπικών. Όχι για την υφή τους ως κείμενα, αλλά για την ιστορική και την εσωτερική τους προέλευση καθ’ εαυτή. Αναζήτησα, λοιπόν, την απάντηση σχεδόν σε όλα τα αξιόλογα βιβλία τα οποία κατά καιρούς έπεσαν στα χέρια μου, αλλά και στις ομιλίες παλαιών και έμπειρων διδασκάλων του Τάγματος.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά δύο θεωρήσεις που έχουν ακουσθεί περισσότερες από μία φορά σε εργασίες αυτής της Στοάς η μία από πανεπιστημιακό δάσκαλο και διακεκριμένο τέκτονα και η δεύτερη από έναν εκ των μελών του Συμβουλίου της Μεγάλης Στοάς. Σύμφωνα με την πρώτη το τεκτονικό τυπικό προήλθε «εξ ουρανών και ετέθη κατ’ ευθείαν στα χέρια του Βασιλέως Σολομώντος υπό μορφή πλακών». Ουδέν ιστορικόν σχόλιον επί τούτο έχω, αλλά και ούτε θα μπορούσα να έχω ... Η δεύτερη εδιετείνετο χωρίς καμία αμφιβολία ή δισταγμό ότι τα τυπικά μας είναι έργον χειρός του «Βάκωνος».

Ποιου όμως του Ρογήρου (Roger) ή του Φραγκίσκου (Francis); Και όταν λέμε το τεκτονικό τυπικό ποιο ακριβώς εννοούμε: το πρώιμο ή αυτό των συμβολικών βαθμών όπως έχουν διαμορφωθεί στις ημέρες μας; Και αν είναι έτσι που η θεώρηση αυτή –έστω και εν ψήγματι- αναφέρεται βιβλιογραφικά; Ποτέ δεν έλαβα περαιτέρω απάντηση, οφείλω δε να ομολογήσω ότι για την δεύτερη άποψη δεν βρήκα κανένα σχετικό σημείο αναφοράς στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία που έτυχε να αναζητήσω επί τούτου ή εξ αφορμής άλλων μελετών.

Πρώιμα στοιχεία

Ας πάρουμε τα πράγματα από μία ιστορική βάση εκκίνησης. Τα πρώτα καταγραμμένα στοιχεία τεκτονικών τυπικών –προσοχή όταν λέμε τεκτονικών εννοούμε τυπικών που εφαρμόζονται σε αμιγώς επαγγελματικές τεκτονικές συντεχνίες και όχι μυσταγωγικού χαρακτήρα αδελφότητες- χρονολογούνται από τον 14^ο αιώνα. Πρόκειται κυρίως για συλλογή κανόνων υπό τη μορφή καταγραφής κανονισμών και καθηκόντων. Το αρχαιότερο είναι αυτό της Τεκτονικής Εταιρίας του Λονδίνου (London Masons Company) και χρονολογείται από το 1356. Ακολουθούν κάποια άλλα χειρόγραφα περισσότερο επεξεργασμένα στα οποία καταγράφονται ορισμένα στοιχεία υπό μορφή κατηχήσεων ή ερωταποκρίσεων. Αυτά είναι γνωστά ως «Αρχαία Καθήκοντα» ή «Χειρόγραφα Συντάγματα» του Τεκτονισμού. Αρχίζουν με το Χειρόγραφο Regius (1390) και το Χειρόγραφο Cooke (1410) και συνεχίζουν σε περισσότερες από 130 εκδοχές ή παραλλαγές χειρογράφων μέχρι τον 18^ο αιώνα.

Η δομή τους είναι εν πολλοίς η ίδια. Ξεκινούν με μία προσευχή προς τον Δημιουργό ή τον προστάτη της Συντεχνίας, συνεχίζουν με μία σύντομη αναφορά για την ιστορία του Τάγματος από τη βιβλική εποχή μέχρι τις μέρες εκείνες (η ιστορική ακρίβεια των αναφερομένων θα έκανε κάθε ευυπόληπτο καθηγητή ιστορίας να φρικιά εάν εκαλείτο να αποδείξει την ιστορική τους ακρίβεια), συνεχίζουν με ηθικές παραινέσεις και συνήθως ολοκληρώνονται με κανόνες σωματειακής οργάνωσης σε επίπεδο μαθητευομένων, εταίρων και διδασκάλων.

Τα χειρόγραφα, όμως, αυτά περιέχουν και ορισμένα στοιχεία τεκτονικής τελετουργίας, όπως την εννοούμε εμείς σήμερα με βάση τα αναφερόμενα στα σύγχρονα τεκτονικά τυπικά. Εάν τα εξετάσουμε συνολικά και τα ερμηνεύσουμε με προσοχή είναι πιθανόν να διακρίνουμε κάποια στοιχεία μίας πρώιμης τελετής εισδοχής, μία πρώιμη δηλαδή μυητική τελετή, η οποία βέβαια πολύ απέχει απ’ ότι ορίζουμε σήμερα.

Και κάτι ακόμα: αναφερόμεθα σε μία εποχή (1356-1390) που προφανώς υπάρχει μόνον ένας βαθμός και επομένως μία τελετή εισδοχής. Δεν είναι εύκολο να προσδιορίσουμε τη δομή του βαθμού αυτού. Με τα σημερινά δεδομένα θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν ένα είδος μίξεως στοιχείων από τον βαθμό του Μαθητού και του Εταίρου. Θα πρέπει να περάσουν περίπου δύο αιώνες για να συναντήσουμε στα πρακτικά μιας Σκωτικής Στοάς αναφορά για εργασίες δύο βαθμούς (1598). Πρόκειται για μία επέκταση του πρώιμου αυτού βαθμού, η οποία περιλαμβάνει ένα είδος ανάληψης υποχρέωσης εκ μέρους του μυούμενου, μαζί με σημεία, όρκους και λέξεις αναγνωρίσεως που μοιάζουν εν πολλοίς με τις σύγχρονες τελετές. Για τρίτο βαθμό ούτε λόγος!

Παραμονές της δημιουργίας της Μητρός Μεγάλης Στοάς

Φτάνουμε αισίως στα 1696, χρονολογία κατά την οποία φέρεται ότι συντάχθηκε το Χειρόγραφο του λεγόμενου «Αρχειακού Οίκου του Εδιμβούργου» («Edinburgh Register House Manuscript») το οποίο ονομάστηκε έτσι διότι βρέθηκε στο Δημόσιο Αρχείο της πόλεως του Εδιμβούργου. Έχει τίτλο «The Forme of Giveing The Mason Word» ή σε απλή μετάφραση «Ο Τρόπος (η Τελετή) αποδόσεως του Τεκτονικού Λόγου (της Τεκτονικής Μυήσεως)». Σε αυτό έχουμε την πρώτη σχεδόν ολοκληρωμένη αναφορά τεκτονικής μυήσεως (ορθότερα εισδοχής) ενός μαθητή τέκτονα ακολουθούμενη από τη μύηση ενός «διδασκάλου τέκτονα ή συντέκτονα (συντέχνου)» («master mason or fellow craft») όπως είναι ο πλήρης τίτλος (sic) που αποδίδεται στον δεύτερο βαθμό. Και πάλι η εισδοχή/μύηση ολοκληρώνεται με την ανάληψη της υποχρέωσης εκ μέρους του μυούμενου, χωρίς όμως καμία αναφορά στις συμβολικές ποινές.

Για να σχηματίσουμε μία εικόνα για εργασίες κατά το τυπικό της εποχής πρέπει, πρωτίστως να αναρωτηθούμε πώς ήταν οι Στοές στις αρχές του 18^ου αιώνα; Εν προκειμένω, πρέπει να αποβάλουμε κάθε εικόνα περικαλλών Ναών με την επίπλωση που έχει μία σύγχρονη αίθουσα. Η Στοά ήταν είτε ένα μικρό δωμάτιο στο πίσω μέρος μίας τυπικής αγγλικής pub ή μία προέκταση του υπόστεγου μίας οικοδομής. Σπάνια παρευρίσκονταν περισσότεροι από 10 – 12 μέλη, η δε μυητική διαδικασία γινόταν από στήθους και όχι κατ’ ανάγκη με βάση κάποιο –έστω- πρώιμο τυπικό.

Πώς όμως ήταν το τυπικό την εποχή εκείνη; Χωρίς να έχουμε ασφαλή γνώση μπορούμε να πούμε ότι έμοιαζε με τον τύπο της σημερινής τεκτονικής κατήχησης (διδασκαλίας). Κάτι σαν δεκαπέντε -ή περίπου τόσες- ερωταποκρίσεις. Σε αυτές συναντάμε τις πρώτες νύξεις περί τεκτονικού συμβολισμού. Και ο συμβολισμός αυτός δεν αργεί να εξελιχθεί στα πλαίσια της τεκτονικής αλληγορικής/σημειολογικής παράδοσης, χωρίς όμως να ξεφεύγει από τα στενά όρια της βιβλικής διδασκαλίας. Παρά ταύτα, ούτε λόγος ακόμα για τον τρίτο βαθμό, πολλώ δε μάλλον για τον Μέγα Μύθο αυτού. Η τεκτονική παράδοση της εποχής συνεχίζει να τον αγνοεί! Πρώτη αναφορά για την ύπαρξη τρίτου βαθμού γίνεται μόλις στα 1726 στο χειρόγραφο Graham και είναι σαφώς υπαινικτική και εξαιρετικά δυσερμήνευτη. Παρά ταύτα, ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι υπήρχε τρίτος βαθμός δεν είναι καθόλου σαφές αν υπήρχε και χωριστό τυπικό. Το γεγονός αποκλείουν ομόφωνα όλοι οι τέκτονες ιστορικοί και μελετητές.

Από το σημείο αυτό ξεκινά το παράδοξο που θα αναλύσουμε κατωτέρω. Ενώ λοιπόν το τυπικό φαίνεται να εξελίσσεται, χάνονται όλες οι αναφορές σε αυτό από κείμενα που ανήκουν σε μέλη - ιστορικούς του Τάγματος. Τις πληροφορίες μας αντλούμε πλέον από τα λεγόμενα «αποκαλυπτικά κείμενα», όπως αυτά του Prichard (1730), του Herault (1736) του αβά Perau (1742) του Travenol (1742). Σ’ αυτά συναντάμε εκτενείς αναφορές για τους βαθμούς του Μαθητού και του Διδασκάλου (ο δεύτερος βαθμός ήταν πάντοτε λίγο «ριγμένος»), για το τελετουργικό της μυήσεως, για τις ιερές λέξεις, την τάξη κλπ. Τόσο μεγάλες ήταν οι αποκαλύψεις ώστε η Μεγάλη Στοά της Αγγλίας αναγκάστηκε να αντιστρέψει τις ιερές λέξεις των βαθμών του Μαθητού και του Εταίρου για να σώσει τα προσχήματα (εξ ου και το παράδοξο ορισμένες Στοές της ηπειρωτικής Ευρώπης να εκφράζουν αντίστροφα τις ιερές λέξεις στον βαθμό του Μαθ και του Ετ από αυτές της Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας).

Έκτοτε η εξέλιξη του τεκτονικού τυπικού λαμβάνει διττή κατεύθυνση με άξονες αφ’ ενός τα τυπικά των Στοών που συνδέονται ή εξαρτώνται από τη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας και αφ’ ετέρου αυτά που είναι γαλλικής προέλευσης, καταλήγοντας στα τυπικά που χρησιμοποιούνται στις ημέρες μας και τις παραλλαγές τους (περίπου 80 καταγεγραμμένες).

Ανακεφαλαιώνοντας, συγκρατούμε τα εξής:

α) Ένα πρώιμο τεκτονικό Τυπικό ιστορικά εμφανίζεται περίπου στα 1350.

β) Έχει τη μορφή Συντεχνιακών Κανόνων.

γ) Στην εξέλιξή του τους επόμενους αιώνες διαφαίνεται μία πρώιμη τελετή εισδοχής την οποία ερμηνεύουμε με βάση τα Αρχαία Καθήκοντα.

δ) Μετά τη δημιουργία της πρώτης Μεγάλης Στοάς (1717) και τουλάχιστον για μισό αιώνα αργότερα δεν έχουν διαμορφωθεί ευκρινώς οι τρεις βαθμοί και εξελίσσονται τα αντίστοιχα τυπικά.

ε) Η εξέλιξη κινείται στη βάση αφ’ ενός του αγγλικού τύπου τυπικού (όπως διαμορφώθηκε από τη Στοά της Συνδιαλλαγής) και καλείται Τυπικό Αμίλλης και αφ’ ετέρου του αντίστοιχου γαλλικού.

Ελλάδα

Στην Ελλάδα δεν συναντούμε καμία συγκεκριμένη επίσημη αναφορά για την προέλευση των τεκτονικών τυπικών (ενν. των συμβολικών βαθμών). Ερανιζόμαστε αποσπάσματα από κείμενα μεγάλων τεκτόνων, οι οποίοι κατέλαβαν ανώτατες θέσεις στη Διοίκηση του Τάγματος.

Ο ένδοξος και κραταιός αδ Ιωάννης Βασιλής στο βιβλίο του «Δια την κατάρτισιν του Μαθητού Τέκτονος», το οποίο σημειωτέον αποτέλεσε αντικείμενο των επισήμων φροντιστηρίων που έγιναν το έτος 1950 και τελούσαν υπό την αιγίδα της Μεγ Στοάς της Ελλάδος (επομένως αναμφισβήτητα μπορεί να θεωρηθεί ότι εκφράζει την επίσημη θέση αυτής) γράφει:

«Ως πηγή της Τεκτ παραδόσεως θεωρείται το Ιερόν Βιβλίον του Ζοχάρ, το οποίον περιείχε την κοσμοθεωρίαν των Ιουδαϊκών Μυστηρίων... Συντάκτης του Ζοχάρ φέρεται ιστορικώς ο (Ραββίνος) Ακιβά. Μαθητής του τελευταίου διατύπωσε αλληγορικώς την Τεκτ παράδοσιν. Ταύτην έλαβον οι Ροδ+ και εκ τούτων οι Τέκτονες ... Ως συντάκτης των τυπικών του Α’ και Β’ βαθμού φέρεται ο Ροδόσταυρος Robert Fludd (Ροβέρτος Φλόϋντ) συνεργάτης του περίφημου Ροδ+ Elias Ashmole.».

Ο Αλέξανδρος Κόγιας στο ωραιότατο βιβλίο του «Περί τον Τεκτονισμόν – Καταγωγή και Οργάνωση» γράφει: «Τα παρ’ ημίν χρησιμοποιούμενα Τυπικά αποτελούν κράμα των τυπικών του ΑΑΣΤ, του Γαλλικού Τύπου, και του τύπου του Misraim».

Τέλος, ο Αλέξανδρος Τζαζόπουλος στο βιβλίο του «Οι Μυσταγωγία του Τεκτονισμού – Μελετήματα επί των Τυπικών» επιβεβαιώνει την ως άνω άποψη και αναφέρει ότι το παρ’ ημίν τυπικό αποτελεί μετάφραση του Γαλλικού».

Πράγματι, από την πρώτη εμφάνιση του Τεκτονισμού στην Ελλάδα (όποτε και εάν ήταν αυτή – το ζήτημα εκφεύγει της παρούσας εργασίας) εώς το 1863 όπου εμφανίζεται ένα πρώιμο ελληνικό τυπικό της Σ Στ Φοίνιξ Αν Κερκύρας (κατά το μέγιστο μέρος του όμοιο με το το παρ’ ημίν) κυκλοφόρησαν κάποια τυπικά ή ορθότερα συρραφή τυπικών – κατηχήσεων χωρίς όμως να έχουν μορφοποιημένη δομή. Το Τυπικό της Στ Φοίνιξ ήταν μετάφραση του τυπικού της Μεγάλης Αν της Γαλλίας (υπό την αιγίδα της οποίας άλλωστε η Στοά αυτή εργαζόταν μέχρι το 1931). Ακολουθεί το 1883 η έκδοση του Τυπικού της ιδρυθείσας το 1881 Σ Στ Πυθαγόρας των Αθηνών με τίτλο «Εγχειρίδιο Τυπικού του Αρχαίου Σκωτικού Συστήματος». Το Τυπικό αυτό υιοθετείται από την τότε Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος και μάλιστα γίνονται νέες τροποποιημένες εκδόσεις αυτού το 1891, 1897 και 1905. Το 1916 με απόφαση του Υπάτου Συμβουλίου του 33^ο μεταφράζεται το Τυπικό της Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας το οποίο ισχύει μέχρι το 1922. Το 1922 το Ύπατο Συμβούλιο καταρτίζει εκ νέου επιτροπή προς επεξεργασία του τυπικού και το ίδιο συμβαίνει και το 1928. Στις επιτροπές αυτές συμμετέχουν επιφανείς τέκτονες διανοητές όπως ο Σπυρίδων Νάγος, Αντώνιος Ανδριανόπουλος, Εμμ. Γαλάνης, Σπυρίδων Κεφαλάς. Μετά το 1932 έγιναν νέες εκδόσεις οι οποίες για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Αλ. Τζαζόπουλου «παρουσιάζουν τινάς τροποποιήσεις και απλουστεύσεις».

Τα τεκτονικά τυπικά σήμερα

Σήμερα τα τυπικά έχουν λάβει ή τουλάχιστον τείνουν να λάβουν μία οριστικοποιημένη μορφή. Επίσης έχει διαμορφωθεί μία παγία ερμηνευτική – μυσταγωγική προσέγγιση έναντι των χρησιμοποιούμενων τυπικών, γεγονός που προσδίδει σε αυτά εκτός από την έγκριση της ύπατης τεκτονικής Αρχής και έναν χαρακτήρα αποδοχής στη συνείδηση των εργαζομένων με βάση αυτά επιμέρους στοών. Κρατεί η άποψη ότι τα Γαλλικά Τυπικά θεωρούνται αυθεντικότερα δεδομένου ότι προσομοιάζουν περισσότερο προς τα τυπικά του 18^ου αιώνα, ενώ τα αγγλικά δημιουργήθηκαν το 1813 ως αποτέλεσμα συμβιβασμού των Μεγάλων Στοών των Antients και των Moderns.

Πάντως, το τεκτονικό τυπικό πρέπει να θεωρείται κείμενο εξελισσόμενο και ζωντανό, υποκείμενο στην εσωτερική και πνευματική προδιάθεση των ασκούντων αυτό. Το πόσο εξελισσόμενο και η συνάρτησή του με την εσωτερική παράδοση θα μας απασχολήσει κατωτέρω.

ΙΙ. Εσωτερικός χαρακτήρας του Τεκτονικού Τυπικού

Εσωτερική έννοια

Ο Πέτρος Γράβιγγερ γράφει: «Διά των εν τω Τυπικώ ιερουργιών επιδιώκεται η ένωσις των μελών μίας Στοάς μετά του Πνευματικού Κόσμου». Κατ’ αρχήν τι προσφέρει ένα τεκτονικό τυπικό; Το πρώτο –και σίγουρα το ελάχιστο εξαιρέσει της ικανότητας να τελούμε στοιχειωδώς τον τεκτονικό τύπο των εργασιών μας- που προσφέρει το τυπικό είναι ορισμένη ερμηνευτική βάση για τις φυσικές και ηθικές ερμηνείες των συμβόλων και των συμβολικών τελετών. Έργο καθενός από εμάς είναι να αποκαλύψει την εσωτερική και αναγωγική ερμηνεία των πληροφοριών αυτών. Άλλως, ουδείς μπορεί να θεωρηθεί ουσιαστικώς μυημένος σε έναν τεκτονικό βαθμό.

Εάν, λοιπόν, δεχθούμε ότι υπάρχουν δύο ειδών μυήσεις σε κάθε βαθμό: α) μία τυπική και θεωρητική που απονέμεται ως απόρροια της τελετής, και β) μία ουσιαστική και εσωτερική που κατακτάται με την προσωπική προσπάθεια του μύστη, το τυπικό παρέχει τα μέσα για την προσέγγιση και των δύο. Βέβαια, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε ότι χωρίς τη δεύτερη, ουδεμία κατ’ ουσίαν μύηση συντελείται.

Επομένως, θα μπορούσαμε να συνάγουμε ότι το τεκτονικό τυπικό ενέχει φράσεις, κινήσεις, σύμβολα και γενικώς τύπους οι οποίοι διαθέτουν μία έμφυτη δυναμικότητα, δεδομένου ότι εξεικονίζουν παγκόσμιους νόμους του αοράτου σύμπαντος. Εάν, λοιπόν, λάβουμε υπ΄ όψιν τη μακρά και συνεχή επανάληψη αυτών κατά πανομοιότυπο τρόπο, αντιλαμβανόμαστε ότι το τεκτονικό τυπικό κέκτηται μία δυναμική ανυπολόγιστης σημασίας.

Η ουσία του Τυπικού δεν περιορίζεται απλώς και μόνον στην αναπαράσταση ενός μυητικού δράματος με σκοπό τη διέγερση των κέντρων της προσοχής, του θαυμασμού, αλλά και αισθημάτων του υπό μύηση ή του ήδη μυημένου. Σκοπός βαθύτερος είναι η δια των ψυχικών αισθήσεων αντίληψη και η βαθύτερη κατάβαση στο εσώτερο εγώ –όπως λέει και το ίδιο το τυπικό. Επειδή, όμως η ουσία αυτή δεν έχει φυσική ή ορατή μορφή απαιτείται όχι μόνον γνώση και ερμηνευτική ικανότητα, αλλά και άσκηση και εναρμόνιση με την εσωτερική δυναμική του τυπικού.

Ο Γράβιγγερ γράφει «το Τεκτονικό Τυπικό έχει μεγάλη και ύψιστη σημασία, επειδή δι’ αυτού δύναται ο άνθρωπος να μεθέξη εις το Θείον Έργον της διαπλάσεως του Κόσμου. Άλλωστε το Τυπικό αυτό στηρίζεται επί του Μεγάλου Τυπικού εκ των άνω και χάρις εις τον οικοδομικόν του συμβολισμό, το παν περιστρέφεται και συγκεντρούται περί το έργον του Δημιουργού...».

Ο Σπυρίδων Νάγος παραδέχεται ότι «η εκτέλεση του Τεκτονικού Τυπικού σκοπό έχει αφ’ ενός να προσκαλέσει την πνευματική δύναμη προς αρωγή των αδ αδ, αφ’ ετέρου να αφυπνίσει τη συνείδηση των παρισταμένων, εκχέοντας τα μυσταγωγικά ρεύματα των ανώτερων κόσμων...». Ο δε R. Guenon γράφει στο έργο του Aperçus sur l’ initiation ότι το Τεκτονικό Τυπικό είναι η «τόσο από τελετουργική όσο και από μυστική έννοια η ‘Τέχνη’ της ύψιστης πνευματικής οικοδομήσεως».

Διδασκαλία

Η διά του τυπικού διδασκαλία είναι κατ’ αρχήν αντικειμενική προϋπόθεση την οποία επιτάσσει ο (μυσταγωγικός) χαρακτήρας του Τεκτονισμού. Η διδασκαλία αυτή συνιστά μέθοδο διά της οποίας αναζητείται η Αλήθεια, εξελίσσεται το πνεύμα, εξαγνίζεται η Ψυχή και φωτίζονται τα σκοτεινά βάθη της εσωτερικής γνώσης και έρευνας. Η διδασκαλία του Τυπικού δεν αποτελεί αυθαίρετη δημιουργία, δεν αποτελεί σύνθεση φράσεων και παράθεση υψιπετών ηθικών εννοιών και ιδανικών. Η διδασκαλία αυτή απέρρευσε από την εσώτερη ώθηση την οποία δημιούργησε ο ενδιάθετος πόθος των εξελιγμένων ψυχών για την προσέγγιση της Αλήθειας και του Φωτός. Οι εξελιγμένες αυτές ψυχές, οι αληθείς μύστες πρόγονοι μας αντελήφθησαν ότι ο πόθος αυτός περνά μόνον μέσα από την ατραπό της ανύψωσης της καρδίας και του πνεύματος, της καλλιέργειας της Αγάπης και την επίκληση των ανώτερων θείων δυνάμεων που αποτελούν φωτεινό οδηγό κάθε αληθινού Τέκνου του Φωτός.

Επομένως, το Τυπικό του Τεκτονισμού, όπως όλα τα τυπικά των μυσταγωγικών συστημάτων, απευθύνεται πρωτίστως σε όσους (από εμάς) συναισθάνονται ότι ευρίσκονται στο σκότος και αναζητούν την οδό που θα τους οδηγήσει στο Φως, αναζητούν τη διδαχή που θα τους επιτρέψει να εισδύσουν στη σφαίρα των δημιουργικών αντιλήψεων και να κατανοήσουν ότι το τυπικό –εκτός των ανώτερων κραδασμικών του ικανοτήτων (ζήτημα για το οποίο οφείλω εν προκειμένω να σιγήσω)- αποτελεί άσκηση της εξύψωσης των ανθρωπίνων ιδεωδών. Αυτός είναι ο λόγος που ο Τεκτονισμός προτρέπει τους φοιτούντες σε αυτόν να μελετούν τα Τυπικά. Πέραν της ψυχικής φορτίσεως που προσδίδει το Τυπικό στους συμμετέχοντες στις τεκτονικές εργασίες, ανυψώνει τον εσώτερο νου και την καρδιά και καθιστά τους μυημένους ικανούς «προς βελτίωσιν, εθίζοντες το πνεύμα προς σύλληψιν των υψηλών ιδεών της δόξης, της αρετής και του καθήκοντος».

Μυητική οδός

Οι τελετές που αναφέρονται σε ένα τεκτονικό τυπικό έχουν πολλές φορές περιγραφεί, ερμηνευθεί και αναλυθεί ανάλογα με τη διάθεση, την παίδευση και το πρίσμα κάθε μελετητή. Αυτά, όμως, είναι όλα που προσφέρει το τυπικό; Αρκεί η γνώση, η ανάλυση και η ερμηνεία; Μήπως αυτά δεν είναι παρά τελετουργίες; Μήπως «η πραγματική μύηση πρέπει να ξεχωρίζει ... από τις συμβολικές μυήσεις, που δεν είναι παρά οι εικόνες της»; Αυτή είναι και η ουσία της χρήσης του Τεκτονικού Τυπικού. Το Τυπικό δεν αποτελεί ούτε περιέχει «αποκαλυπτική» ή «μυστική» διδασκαλία. Η μυστική του διδασκαλία δεν βρίσκεται πουθενά τυπωμένη, ούτε αναφέρεται κατά τις εργασίες, αλλά έγκειται στην αυτοσυγκέντρωση και την μυστική κατάβαση στο ίδιον «εγώ».

Όταν μελετούμε το εσωτερικό περιεχόμενο του Τυπικού, αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό ανάγεται στην Προσπάθεια, στην αναζήτηση της Τελειότητας, στην επικοινωνία του Ανθρώπου με το Θείο, μέσα και δια μέσου της Γνώσης και της Αγάπης. Το Τυπικό μας επιτρέπει να βρούμε τον κοινό δεσμό, που ανυψώνει τον άνθρωπο σε μύστη. Η ταυτότητά του, που η απαρχή και η εξέλιξή της είδαμε πόσο δυσδιάκριτη είναι, φέρνει στον νου μια παράδοση που γίνεται διαισθητικά αισθητή, μια παράδοση που έχει χαθεί και που χρειάζεται να την ανακαλύψουμε και πάλι με την εσωτερική κατανόηση και επίκληση των συμβόλων, των εννοιών και των αλληγοριών που εκφράζει.

Αυτός είναι και ο κύριος λόγος για τον οποίο είναι δυσχερές να ερμηνεύσουμε τον συμβολισμό του Τυπικού στη συνηθισμένη γλώσσα, χωρίς να κινδυνεύσουμε να αλλοιώσουμε την εσωτερική του αξία. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι η μυητική οδός που δεικνύει του Τεκτονικό Τυπικό σκοπό έχει την εσωτερική μύηση, δηλαδή την αέναη αναζήτηση του Απολεσθέντος Λόγου, την τελική επανενσωμάτωση του ανθρώπου στην ουσία του, με το νου και την καρδιά (λογική και συναίσθημα), με την αναζήτηση της εναρμόνισης προς τον Παγκόσμιο Ρυθμό.

Ακολουθία – Εναρμόνιση

Ακούγεται συχνά στις Στοές ότι πρέπει να επιδεικνύουμε τον ανάλογο σεβασμό προς τα τυπικά μας. Αναρωτιέμαι, όμως, πώς είναι δυνατόν να σεβασθείς κάτι που δεν κατανοείς και ιδίως που δεν θέλεις –να προσπαθήσεις- να το κατανοήσεις; Ίσως, είναι και αυτό ένα ακόμη σημείο των καιρών, το οποίο εντάσσεται στο γενικότερο πνεύμα πολλών εξ ημών να ζητούμε «ελευθέρως και αβιάστως» να εισέλθουμε σε έναν χώρο, τον οποίον το πρώτο πράγμα που πράττουμε είναι όχι να τον γνωρίσουμε, να τον δεχθούμε ή να τον απορρίψουμε με εντιμότητα και ήθος, αλλά να τον ευτελίσουμε, να τον απαξιώσουμε, αποποιούμενοι τα μέσα που ο ίδιος ο χώρος μας δίδει για δικό μας όφελος.

Στο σημείο αυτό θα σιγήσω. Επιτρέψτε μου απλώς να αναγνώσω ένα χωρίο του Ιωάννου Βασιλή: «Ουδείς εξ ημών κατέχει την αλήθεια. Προσήλθαμε, λοιπόν, ενταύθα για να γνωρίσουμε –ίσως- μία οδόν οδηγούσα προς αυτήν. Θα ήταν αυτόχρημα βεβήλωσις των κειμένων μας όταν δεν είμεθα ικανοί να κατανοούμεν το το νόημα του περιεχομένου των, να τα αλλοιώνωμεν και να τα νοθεύωμεν με τας υποκειμενικάς μας αντιλήψεις... Έργον ευσυνειδησίας θα ήτο να σεβασθώμεν τα κείμενα των Τυπικών μας. Θα ήτο πράξις εντιμότητος να ομολογήσωμεν την αδυναμίαν μας ότι δεν κατανοούμεν ταύτα και να τα παραδώσωμεν αλώβητα εις τους μεταγενεστέρους μας».

Επίμετρο

Μακριά από εμάς ο δογματισμός και η προσωπική αυθεντία που συνθλίβουν την ηθική και πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου. Με τον δρόμο της Αγάπης που προβάλλει από το τεκτονικό Τυπικό και τη Γνώση του Φωτός, που βρίσκεται μέσα μας, ο Τεκτονισμός δεν μπορεί να ισχυρισθεί ότι παρέχει κάποιον κανόνα ατομικής και κοινωνικής ζωής. Δεν μπορεί, όμως, άραγε να προσφέρει διά του Τυπικού του το «μυητικό κλειδί» που θα επιτρέψει να φτάσουμε στην εσωτερική ευτυχία, την αρμονική ισορροπία ανάμεσα στο εσωτερικό εγώ μας και στον εξωτερικό κόσμο που μας περιβάλλει.

Masonry (Catholic Cyclopaedia)

2010-04-08T12:46:00.001+03:00

CHARLES WEBSTER LEADBEATER (1847-1934)

2010-01-13T11:52:00.001+02:00

H οικογένεια του Leadbeater
Η καταγωγή της οικογένειας του Καρόλου Γουέμπστερ Λεντμπήτερ (C.W. Leadbeater) ήταν από τη Νορμανδία της Γαλλίας. Το αρχικό όνομα της οικογένειας ήταν LeBâtre, το οποίο αργότερα πέρασε -λόγω της προφοράς- στην αγγλική γλώσσα ως Leadbeater. Ο παλαιότερος καταγεγραμμένος κλάδος της οικογένειας εγκαθίσταται στο Northumberland της Αγγλίας, ενώ ίχνη ενός άλλου συναντώνται στην Ιρλανδία. Ο πρώτος κλάδος, από τον οποίο κατάγεται και η οικογένεια του Leadbeater, ακολούθησε τον Πρίγκηπα Κάρολο της Σκωτίας, τασσόμενος στο πλευρό της δυναστείας των Στιούαρτ (Stuart).

Ο Charles Webster Leadbeater γεννήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1847. Από μικρός διακρίνεται για το ζωηρό και ανήσυχο πνεύμα του. Κατά τη διάρκεια των παιδικών του χρόνων ακολουθεί την υπόλοιπη οικογένεια στη Βραζιλία, όπου ο πατέρας του εργάζεται ως επιβλέπων την κατασκευή του εκεί σιδηροδρομικού δικτύου.

Όμως, τόσο ο πατέρας του όσο και ο μικρότερός του αδελφός αρρωσταίνουν από μία τροπική νόσο και πεθαίνουν ξαφνικά, προτού η οικογένεια επιστρέψει στην Αγγλία.

Ο Leadbeater και η Εκκλησία της Αγγλίας
Όταν πέθανε ο πατέρας του Leadbeater, αυτός βρισκόταν στην εφηβεία. Η οικογένειά του, αν και ήταν εύπορη, λίγα χρόνια αργότερα χάνει όλη της την περιουσία μετά τη χρεοκοπία μιας μεγάλης τράπεζας. Για τον λόγο αυτό δημιουργείται άμεσα η ανάγκη εργασίας για τον ανήλικο ακόμα Charles. Για ένα μικρό διάστημα εργάζεται ως κλητήρας στη γνωστή τράπεζα William Deacons & Co., η δουλειά όμως αυτή είναι για τον ανήσυχο νέο βαρετή και χωρίς το παραμικρό ενδιαφέρον.

Ο Leadbeater κατά τα μαθητικά του χρόνια αποδεικνύεται εξαιρετικά επιμελής στα εκκλησιαστικά του καθήκοντα, παρακολουθεί δε συχνά τη λειτουργία και τις εκκλησιαστικές εκδηλώσεις στο Ναό των Αγίων Πάντων (Church of All Saints) στην οδό Margaret του Λονδίνου. Επειδή ο θείος του είχε μεγάλη επιρροή στους εκκλησιαστικούς κύκλους, υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να χειροτονηθεί και ο ίδιος. Ο Αιδεσιμότατος W.W. Capes, ο θείος του Leadbeater, ήταν την εποχή εκείνη Εφημέριος (Rector) στην ενορία του Bramshott, στο Liphook του Hampshire.

Ήταν, επίσης, Λέκτορας στο μάθημα της αρχαίας ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δίδασκε δε στο Queen’sCollege, καθώς και στο περίφημο HertfordCollege. Μετά από θεολογικές σπουδές, ο νεαρός Charles χειροτονείται Διάκονος από τον Επίσκοπο HaroldBrowne του Winchester, στις 22 Δεκεμβρίου 1878 και κατόπιν, ιερέας στις 21 Δεκεμβρίου του επομένου έτους στο Ναό του Αγ. Ανδρέου, στο Farnham του Surrey.

Η δεκαετία του 1870 βρίσκει τον Charles Leadbeater να διδάσκει και να διευθύνει το σχολείο το οποίο ήταν υπό την επίβλεψη της ενορίας της Αγ. Τριάδος στησυνοικία Tottenham του Βορείου Λονδίνου. Στη συνέχεια διορίζεται βοηθός εφημέριος στην ενορία Bramshott του Hampshire. Ο νεαρός κληρικός αποδεικνύεται ιδιαίτερα δραστήριος.

Οργανώνει εκδηλώσεις για παιδιά και νέους, ιδρύει μάλιστα πολλές οργανώσεις υπό την αιγίδα της Εκκλησίας της Αγγλίας, όπως «Λέσχες Μελέτης για νέους», αργότερα το «Union Jack Field Club», την «Εκκλησιαστική Εταιρεία» («Church Society») και, τέλος, τον «Τομέα των Νέων της Εκκλησία της Αγγλίας» («The Juvenile Branch of the Church of England») τον Μάρτιο του 1884. Τις ελεύθερες του ώρες μελετά Αστρονομία, διαθέτει δε ένα αξιόλογο κατοπτρικό τηλεσκόπιο με το οποίο παρατηρεί την κίνηση των πλανητών.

Επίσης, συνηθίζει να παρευρίσκεται σε πνευματιστικές συνεδρίες (séances) στο Λονδίνο, όπου και συναντά τον William Eglinton, τον διάσημο πνευματιστή και διάμεσο (medium). Δεν παραλείπει, όμως, να οργανώνει και ο ίδιος ανάλογες συναντήσεις στο σπίτι του. Μέσω του πνευματισμού και της μελέτης των ψυχικών φαινομένων ανακαλύπτει τα κείμενα της Έλενα Πέτροβνα Μπλαβάτσκυ (Helena Petrovna Blavatsky) και τη Θεοσοφική Εταιρεία.

Ιδιαίτερη ήταν η απήχηση που είχε στον ίδιο το βιβλίο Ο Απόκρυφος Κόσμος (TheOccultWorld) τoυ Α.Π. Σίννεττ (A.P. Sinnett). Όπως είναι αμενόμενο, γίνεται μέλος της Θεοσοφικής Εταιρείας στις 21 Νοεμβρίου του 1883.

Ο Leadbeater είχε προσπαθήσει να έλθει σε επικοινωνία τον Μάρτιο του 1884 με τους Διδασκάλους της Σοφίας (με την Μεγάλη Λευκή Αδελφότητα). Είχε χρησιμοποιήσει ως πνευματικό οδηγό τον Eglinton, αλλά δεν είχε λάβει απάντηση για πολλούς μήνες. Την 1η Νοεμβρίου του ιδίου έτους η Κυρία Μπλαβάτσκυ (Madame Blavatsky) ετοιμαζόταν να αποπλεύσει για την Ινδία μαζί με τον κύριο και την κυρία Α.Τ. Κούπερ-Ό(α)κλεϋ (A. J. Cooper-Oakley). Δύο ημέρες πριν, στις 30 Οκτωβρίου ο Leadbeater ήρθε στο Λονδίνο για να την αποχαιρετήσει και κατέλυσε στο σπίτι του κυρίου και της κυρίας Sinnett.

Εκείνο το βράδυ πληροφορήθηκε από τον Διδάσκαλο Ντζβαλ Κουλ, μέσω της Blavatsky, ότι υπήρξε απάντηση στο γράμμα του αλλά πως δεν γνώριζε τίποτε για το περιεχόμενό του. Το πρωινό της 31ης Οκτωβρίου ο Leadbeater επέστρεψε με το τραίνο των 11:35 στο σπίτι του, στο Liphook, μια περιοχή 45 μίλια μακριά από το Λονδίνο, όπου και τον περίμενε η απάντηση του Διδασκάλου.

Στις 3 Νοεμβρίου 1884 ο Leadbeater καλεί όλα τα μέλη της ενορίας του στο σπίτι του και, μετά από μία γιορτή με πυροτεχνήματα, τους προσφέρει τσάι και γλυκίσματα και τους ανακοινώνει ότι την επόμενη ημέρα θα έφευγε προς άγνωστη κατεύθυνση. Μάλιστα, δωρίζει όλα του τα υπάρχοντα (ακόμα και τον αγαπημένο του γάτο τον Peter) σε τρία μικρά παιδιά του χωριού. Το πρωί παίρνει το τραίνο για το Λονδίνο και το ίδιο απόγευμα αναχωρεί για τη Μασσαλία. Από εκεί επιβιβάζεται σε ένα ατμόπλοιο με κατεύθυνση την Αλεξάνδρεια. Στο PortSaid αλλάζει πλοίο, αυτή τη φορά με προορισμό το Madras των Ινδιών.

Η -για πολλούς- ξαφνική αναχώρηση του Leadbeater, που εγκατέλειψε το ποίμνιό του και την διαφαινόμενη λαμπρή καριέρα του, μοιάζει αρχικά παράλογη. Αυτή, όμως, συνδέεται με το γεγονός ότι ο Διδάσκαλος Κ.Χ. τον επέλεξε για Μαθητή Του.Όταν φτάνει στο Άντυαρ (Adyar), όπου βρίσκεται η έδρα της Θεοσοφικής Εταιρείας, εργάζεται στο περιοδικό «Ο Θεοσοφιστής» («The Theosophist»), το οποίο είχε ιδρύσει η Κυρία Blavatsky. Το 1886, συνοδεύει την ίδια την Blavatsky στην Κεϋλάνη (σημερινή Σρι Λάνκα), όπου συναντά τον Συνταγματάρχη Όλκοττ (Olcott), ο οποίος τότε βρισκόταν εκεί με σκοπό τη μελέτη και τη διατήρηση του Βουδισμού. Ο Leadbeater αποφασίζει να εργασθεί ως βοηθός του Olcott και εγκαθίσταται στο νησί.

Ο Leadbeater και ο Βουδισμός
Στον Leadbeater προτάθηκε από τον Olcott να ασπασθεί τον Βουδισμό. Δέχεται, υπό τον όρο ότι δεν θα αποκηρύξει την Εκκλησία της Αγγλίας, από την οποία είχε δεχθεί το Μυστήριο του Βαπτίσματος.

Τον Ιούνιο του 1886 τον βρίσκουμε στο Colombo της Κεϋλάνης όπου στον αριθμό 61 της οδού Maliban στεγάζει την έδρα της Βουδιστικής Θεοσοφικής Εταιρείας («Buddhist Theosophical Society»). Ο Leadbeater συνήθιζε να ταξιδεύει στα μικρά χωριά με ένα αμαξίδιο για την οργάνωση των σχολείων και την επιμόρφωση του φτωχού πληθυσμού. Μάλιστα, ιδρύει ένα Αγγλικό Σχολείο στο Colombo το οποίο αργότερα ονομάσθηκε «Amanda College». Εκείνη την περίοδο γράφει το βιβλίο «Σύνοψις της Κατηχήσεως του Βουδισμού» («Little Buddhist Catechism»), εμπνεόμενος από το βιβλίο του Olcott «Βουδιστική Κατήχησις» («Buddhist Catechism»).

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κεϋλάνη ο Leadbeater γνωρίζει έναν νεαρό αγόρι ονόματι Κορουπούμουλατζ Ζιναραζαντάζα (Coruppumulagge Jinarajadasa). Προκαλείται σ’ αυτόν μεγάλη εντύπωση διότι πιστεύει ότι αποτελεί μετενσάρκωση του μικρού του αδελφού. Παραμένει στο Colombo μέχρι τον Νοέμβριο του 1888, όταν και επιστρέφει στην Αγγλία για λόγους που παραμένουν άγνωστοι.

Ο Leadbeater και η Αγγλική Θεοσοφική Εταιρεία.
Το 1889 ο C.W. Leadbeater επιστρέφει στην Αγγλία μαζί με τον Jinarajadasa. Στο μεταξύ ο θείος του έχει πεθάνει, έχει δε αποκοπεί από τους συγγενείς του. Ζει στα όρια της φτώχειας, δουλεύοντας ως δημοσιογράφος και παραδίδοντας ιδιαίτερα μαθήματα. Παρά την κακή οικονομική του κατάσταση καταφέρνει να πληρώνει τα δίδακτρα για την εκπαίδευση του Jinarajadasa, αλλά και ενός μικρού Άγγλου του Τζωρτζ Άραντέιλ (George Arundale). Αργότερα και οι δύο θα γίνουν παγκόσμιοι Πρόεδροι της Θεοσοφικής Εταιρείας.

Την εποχή εκείνη εισέρχεται στην Θεοσοφική Εταιρεία η Δρ. Άννυ Μπέζαντ (Dr. Annie Besant). Είναι η περίοδος που ο Leadbeater ασχολείται εντατικά με την ενορατική έρευνα. Δίδει, επίσης, διαλέξεις, και γράφει βιβλία για μία πληθώρα θεμάτων αναφορικά με τα πειράματά του επάνω στις ιδιότητες της ενοράσεως.

Σταδιακά, γίνεται ένας από τους πιο ικανούς και γνωστούς στο κοινό ομιλητές της Θεοσοφικής Εταιρείας. Στις αρχές του 1900 η φήμη του ξεπερνά τα Βρετανικά σύνορα. Πολλά μέλη της Εταιρείας στέλνουν τα παιδιά τους για να τα διδάξει Εσωτερισμό καθώς και την ανάπτυξη των ψυχικών και πνευματικών δυνάμεών τους που βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση. Από το 1900 έως το 1904 δίδει περιοδικά διαλέξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και την Αυστραλία.

Ατυχώς, η πορεία αυτή θα επισκιασθεί στα 1906 από ένα σκάνδαλο το οποίο ξεσπά στους κόλπους της Θεοσοφικής Εταιρείας, γνωστό και ως το «Σκάνδαλο Leadbeater». Ο λόγος είναι δυο καταγγελίες νεαρών μαθητών του Leadbeater με σεξουαλικό περιεχόμενο. Τριβές δημιουργούνται στους κόλπους της Εταιρείας.

Αμέσως, ο ίδιος παραιτείται για να μην διασαλεύσει την τάξη στην αδελφότητα που τόσο αγαπά, αλλά, παρ’ όλη την καλή του θέληση η Θεοσοφική Εταιρεία διασπάται. Την αποπομπή του ζητούν, εκτός των άλλων, τόσο ο Olcott όσο και η Besant. Από την άλλη πλευρά, σημαίνοντα μέλη της Θεοσοφικής Εταιρείας, όπως οι Sinnett και Μήντ (Mead), οργανώνουν μία «Επιτροπή Διαμαρτυρίας» υπέρ του. Παρά την προσπάθειά τους ο Leadbeater θέτει τον εαυτό του εκτός Θεοσοφικής Εταιρείας.

Μετά την παραίτησή του ο Leadbeater επιλέγει ως τόπο διαμονής την Ηπειρωτική Ευρώπη, τη νήσο του Jersey και αποφεύγει την Αγγλία και το Adyar. Συνεχίζει τις ενορατικές του έρευνες και διδάσκει. Έχει το προνόμιο να απολαμβάνει τη φιλία και την υποστήριξη πολλών μελών της Θεοσοφικής Εταιρείας. Στις αρχές του 1907 ο Olcott, αντιλαμβανόμενος ότι αδίκησε τον Leadbeater του στέλνει ένα απολογητικό γράμμα. Το ίδιο θα κάνει και η Besant, η οποία τον Φεβρουάριο του ιδίου έτους, του γράφει: «Δεν μπορώ να σου εκφράσω το πόσο πολύ ανακούφισε την ψυχή μου το γεγονός ότι ανασύρθηκε επιτέλους από τα μάτια μου ο πέπλος».

Ο Συνταγματάρχης Olcott μετέστη στο Adyar τον Φεβρουάριο του 1907. Η Besant, μετά από μεγάλη εκλογική μάχη, γίνεται -με πολύ μικρή πλειοψηφία- η δεύτερη παγκόσμια Πρόεδρος της Θεοσοφικής Εταιρείας τον Ιούνιο του ιδίου έτους. Στα τέλη του 1908 οι Πρόεδροι των Διεθνών Τμημάτων της Θεοσοφικής Εταιρείας, θεωρώντας ότι ο Leadbeater είχε αδικηθεί, ζήτησαν την επανένταξή του στους κόλπους της Εταιρείας. Ο Leadbeater εκλήθη στο Adyar τον Φεβρουάριο του 1909 όπου και αναλαμβάνει εκ νέου καθήκοντα.

Leadbeater και Krishnamurti
Ένα απόγευμα του Απριλίου του 1909 ο Leadbeater συνάντησε ένα παιδί με ασυνήθιστη αύρα. Η εμφάνισή του ήταν πολύ κακή. Ήταν σαφώς υποσιτισμένο, βρώμικο, ντυμένο με κουρέλια και έβηχε συνεχώς. Τα δόντια του ήταν σπασμένα και το βλέμμα του δεν έδειχνε, εν πρώτοις, πολύ έξυπνο άνθρωπο. Σύμφωνα δε με την μαρτυρία του Έρνεστ Γούντ (Ernest Wood), επρόκειτο για ένα εξαιρετικά αδύναμο παιδί, το οποίο έδειχνε ότι κινδύνευε ανά πάσα στιγμή να πεθάνει. Επιπλέον, δεν γνώριζε καθόλου την Αγγλική, γεγονός που καθιστούσε την επικοινωνία μαζί του εξαιρετικά δύσκολη.

Μία μέρα, κατά τη διάρκεια μιας τοπικής εορτής, ο Leadbeater ζητά από το παιδί να καθίσει δίπλα του. Τοποθετεί τότε τα χέρια του στο κεφάλι του και προχωρεί σε μία ενορατική εξέταση. Από τη στιγμή εκείνη θέτει ως σκοπό του την πνευματική καλλιέργεια του παιδιού. Ο Leadbeater δεν ανακοινώνει την ανακάλυψη του Κρισναμούρτι (Krishnamurti) στην Annie Besant παρά αρκετούς μήνες αργότερα.

Στο διάστημα αυτό ασχολείται προσωπικά με τη μόρφωση του παιδιού και πείθει τον πατέρα να σταματήσει τη φοίτησή του στο τοπικό σχολείο και να του τον εμπιστευθεί. Το παιδί αρχίζει να διδάσκεται αγγλική ιστορία, ξένες γλώσσες, κολύμβηση, τένις. Όλα αυτά δυσαρεστούν μέχρι ενός σημείου τον Narianiah, τον πατέρα του παιδιού, διότι πίστευε ότι έθιγαν τις θρησκευτικές του αντιλήψεις. Με τα χρόνια την εκπαίδευση του παιδιού αναλαμβάνει η Besant, η οποία θέλει να του μεταδώσει μια παιδεία ακόμη περισσότερο ευρωπαϊκού τύπου.

Ο Leadbeater και η Besant θεώρησαν, με βάση τα γραπτά της Blavatsky, πως μέσα στο σώμα του Krishnamurti θα εισερχόταν ο Παγκόσμιος Εκπαιδευτής, που στην Δύση έγινε γνωστός με το όνομα Χριστός και στην Ανατολή με το όνομα Μαϊτρέγια, ο οποίος, μάλιστα, έφερε τον τίτλο του Μποντισάτβα, δηλαδή του διαδόχου του Βούδδα. Για τον λόγο αυτό ο Leadbeater ίδρυσε το 1911 το Τάγμα του Αστέρος της Ανατολής (The Order of the Star in the East) που είχε σκοπό του να προετοιμάσει την ανθρωπότητα για την έλευση του Παγκόσμιου Εκπαιδευτού, καθώς και να εκπαιδεύσει τους πρώτους μαθητές του. Μάλιστα, ο Leadbeater δημοσίευσε μια σειρά από άρθρα όπου ανέφερε τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του Krishnamurti.

Όμως, ο Παγκόσμιος Εκπαιδευτής ουδέποτε εισήλθε στο σώμα του Krishnamurti, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει μεγάλο σκάνδαλο που αποτέλεσε και το μεγαλύτερο τραύμα της Θεοσοφικής Εταιρείας. Ο Krishnamurti, παρ’ όλο που μυήθηκε στην Μεγάλη Λευκή Αδελφότητα και ανάδοχός του ήταν ο ίδιος ο Leadbeater, απαρνήθηκε τη Θεοσοφική Εταιρεία και ακολούθησε τον δικό του δρόμο. Έχει λεχθεί πως οι εσωτερικές οργανώσεις, που εδρεύουν στον ορατό κόσμο, πάντοτε υπόκεινται στην πιθανότητα του λάθους, και η Θεοσοφική Εταιρεία δεν διέφυγε από αυτόν τον κανόνα.

Η εξέλιξη του Krishnamurti, ως φιλοσόφου, είναι εν πολλοίς γνωστή. Πρέπει, όμως, να τονισθεί ότι η σχέση του Leadbeater με τον Krishnamurti δεν εξελίχθηκε, αν και θα ήταν αναμενόμενο, σε μία βαθιά και φυσική σχέση, όπως είθισται μεταξύ μαθητή και διδάσκαλου. Όμως, ο μαθητής παρέμεινε εφ’ όρου ζωής ευγνώμων στον μέντορά του, απέδιδε δε σε αυτόν την πραγματική στροφή στη ζωή του προς την μελέτη του απόκρυφου (αόρατου), καθώς και της ανώτερης εσωτερικής εκπαιδεύσεως.

Leadbeater και Τεκτονισμός
Τον Φεβρουάριο του 1914 ο Leadbeater αναχωρεί από το Adyar για μία σειρά διαλέξεων στη Βιρμανία, την Ιάβα, τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Το 1915 φτάνει στο Σύντνεϋ (Sydney) της Αυστραλίας. Συναντάται με τον James Ingall Wedgwood τον οποίο γνωρίζει ήδη από το 1906. Κατά την παραμονή του στην Αυστραλία ο Leadbeater μυείται στον Τεκτονισμό σε μία Στοά η οποία τελούσε υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Μικτής Στοάς «Το Ανθρώπινον Δίκαιον» (Droit Humain).

Ο Leadbeater χαρακτηρίζει τη νέα μυητική του εμπειρία «εξαιρετικά χρήσιμη» και αρχίζει αμέσως ενορατικές έρευνες και μελέτες για τη δομή και την καταγωγή των Τεκτονικών τυπικών. Προτείνει, μάλιστα, συγκεκριμένες αλλαγές για την καλύτερη εφαρμογή και απήχηση του Τεκτονικού τυπικού στους αόρατους κόσμους. Να σημειωθεί ότι ο Leadbeater είχε έρθει σε επαφή με τον Τεκτονισμό σε πλείστες περιπτώσεις κατά το παρελθόν και μάλιστα με το Μικτό Τεκτονικό Τάγμα. Αυτό, διότι η ίδια Besant είχε μυηθεί στο Λονδίνο από την πρώτη εκεί Μικτή Τεκτονική Στοά με το όνομα «Ανθρώπινο Καθήκον» («Human Duty»). Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος δεν είχε ζητήσει εισδοχή, περιοριζόμενος στην ενασχόλησή του με τις έρευνες και τις μελέτες του.

Ο Wedgwood είναι αυτός που τα επόμενα χρόνια θα τον μυήσει και στον Μαρτινισμό, μεταδίδοντάς του την Μαρτινιστική Μύηση που είχε λάβει από τον Επίσκοπο Ωγκυστέν Σαμποζώ (Augustin Chaboseau) στο Παρίσι λίγα χρόνια πριν. Αναφέρεται ότι ο Wedgwood μύησε τον Leadbeater και στους ανώτερους Βαθμούς του Αιγυπτιακού Τύπου του Μισραΐμ και της Μέμφιδος στους οποίους είχε και ο ίδιος μυηθεί από τον Τζων Γυάρκερ (JohnYarker) το 1910.

Στα χρόνια που ακολουθούν ο Leadbeater ανέρχεται στον 33ο και τελευταίο Βαθμό του Α\Α\Σ\Τ\. Αναλαμβάνει δε την οριστική αναθεώρηση των τυπικών των Συμβολικών Βαθμών, σύμφωνα με την αρχαία απόκρυφη σημασία και παράδοση. Το 1923 πρωτοστατεί στην μετάφραση του τυπικού του 18ου Βαθμού από τα Λατινικά στα Αγγλικά, καθώς και την υιοθέτηση στο τυπικό αυτό στοιχείων από την αρχέγονη Αιγυπτιακή Τεκτονική Εργασία.

Ο Leadbeater και η Φιλελεύθερη Καθολική Εκκλησία
Το 1916 ο Wedgwood επέστρεψε στο Sydney ως Επίσκοπος της Φιλελεύθερης Καθολικής Εκκλησίας. Στις 22 Ιουλίου του ιδίου έτους χειροτονεί Επίσκοπο τον Leadbeater. Οι δυο τους αναλαμβάνουν το τεράστιο έργο της αναμορφώσεως της Παλαιάς Καθολικής Λειτουργίας (Old Catholic Liturgy), ιδρύουν δε το Φιλελεύθερο Καθολικό Ινστιτούτο Μελετών («Liberal Catholic Institute of Studies»).

Τα επόμενα χρόνια ο Leadbeater θα αναλάβει τη θρησκευτική οργάνωση και τη διοίκηση της Ωκεανίας, ενώ ο Wedgwood θα αναλάβει την εξάπλωση της νέας κινήσεως στις Βρετανικές νήσους. Να σημειωθεί ότι τα πρώτα έντυπα εκκλησιαστικά τελετουργικά (rituals) εκδίδονται το 1919 στο Sydney βασισμένα στην Παλαιά Καθολική Λειτουργία με την προσθήκη στοιχείων μυστικισμού.

Από τότε, η Φιλελεύθερη Καθολική Εκκλησία γίνεται για τον Leadbeater η κύρια δραστηριότητά του, αν και συνεχίζει να ασχολείται και να γράφει για ζητήματα που σχετίζονταν με τη Θεοσοφική Διδασκαλία και τον Τεκτονισμό. Δεν σταματά να δίδει διαλέξεις, σημαντική δε ήταν η αρωγή του και οι πράξεις φιλανθρωπίας προς νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια.

Τα τελευταία χρόνια
Το 1930 η Besant ζητά από τον γηραιό πλέον Leadbeater (τότε 83 χρονών) να μεταβεί στο Adyar για να την βοηθήσει. Εκείνος δέχεται, επιθυμώντας αυτός να είναι ο τόπος που θα τερματίσει την επίγεια ύπαρξή του. Το 1934 ο ογδονταεπτάχρονος Leadbeater αποφασίζει να επισκεφτεί το Sydney. Κατά τη διάρκεια, όμως, του ταξιδιού αρρωσταίνει και αποβιβάζεται στο Περθ (Perth) της Δυτικής Αυστραλίας για άμεση νοσηλεία. Παραμένει για 16 ημέρες σε νοσοκομείο, αλλά στις 26 Φεβρουαρίου οι γιατροί δηλώνουν ότι έχει χαθεί κάθε ελπίδα. Μετέστη εν Αιωνία Ανατολή τρείς ημέρες αργότερα, την 1η Μαρτίου του 1934. Σύμφωνα με τον Αιδεσιμότατο Σ. Φίσερ (S. Fisher) τα τελευταία του λόγια ήταν: «Συνεχίστε το Έργο, προχωρήστε ακόμη μακρύτερα, διατηρήστε τον ενθουσιασμό σας».

Αυτός ήταν ο επίλογος της ζωής ενός σπουδαίου ανθρώπου. Ενός Διδασκάλου ο οποίος με το παράδειγμά του δίδαξε την παιδεία προς την τελειότητα και τη θέωση. Άλλωστε, όπως ο ίδιος συνήθιζε να λέει: «Η απόλυτη ανιδιοτέλεια αποτελεί την κορωνίδα όλων των αρετών».

Συγγραφικό έργο (εκδόσεις, μονογραφίες, συλλογικά έργα):

The Astral Plane: Its Scenery, Inhabitants and Phenomena, Theosophical Publishing Society, London, 1895.
The Aura: An Enquiry into the Nature and Functions of the Luminous Mist Seen about Human and Other Bodies, έκδοσηπεριοδικούThe Theosophist, Madras, 1895.
The Devachanic Plane: Its Characteristics and Inhabitants, Theosophical Publishing Society, London,1896.
Invisible Helpers: A Story of Helping at Night the So-called "Dead" by Those Who Are Still in the Land of the "Living",Theosophical Publishing Society, London, 1896.
Dreams: What They Are and How They Are Caused, Theosophical Publishing Society, London, 1896.
Our Relation to Children, Theosophical Publishing Society, London, 1898.
The Christian Creed: Its Origin and Signification, Theosophical Publishing Society, London, 1899.
Clairvoyance, Theosophical Publishing Society, London, 1899.
Thought-Forms: A Record of Clairvoyant Investigation, (σεσυνεργασίαμετηνAnnie Besant), Theosophical PublishingSociety, London, 1901.
The Unseen World, The Office of The Theosophist, Adyar - Madras,1901.
An Outline of Theosophy: A Simple Elucidation of Theosophical Principles, Theosophical Publishing Society, London, 1902.
Man Visible and Invisible: Examples of Different Types of Men Seen by Means of Trained Clairvoyance, Theosophical Publishing Society, London, 1902.
The Smaller Buddhist Catechism, Buddhist Theosophical Society, Colombo, 1902.
The Other Side of Death: Scientifically Examined by Clairvoyant Observation and Carefully Described, Theosophical Publishing Society, London, 1903.
Some Glimpses of Occultism, Ancient and Modern, Theosophical Book Concern. Chicago, 1903.
Guardian Angels and Other Unseen Helpers: A Lecture, Theosophical Publishing Committee, Harrogate, 1903.
The Law of Cause and Effect: A Lecture, Theosophical Publishing Committee, Harrogate, 1903.
Occult Chemistry: A Series of Clairvoyant Observations on the Chemical Elements, (σεσυνεργασίαμετην Annie Besant), Office of The Theosophist, Adyar - Madras, 1908.
Theosophical Talks at Adyar, Theosophical Publishing Society, London, 1910.
What Theosophy Does For Us, Theosophical Publications Committee, Harrogate, 1910.
The Inner Life: Theosophical Talks at Adyar, The Rajput Press, Chicago, 1911.
Adyar, The Home of the Theosophical Society: Views taken expressly by Alcyone (J. Krishnamurti) with descriptive letterpress, Office of The Theosophist, Adyar - Madras, 1911.
The Perfume of Egypt and Other Weird Stories, Office of The Theosophist, Adyar - Madras, India, 1911.
The Power and Use of Thought, Theosophical Publishing House, Adyar, 1911.
A Textbook of Theosophy, Office of The Theosophist, Adyar, 1912.
The Attitude of the Enquirer, Office of The Theosophist, Adyar - Madras, 1912.
The Inner Life, Τόμ. 1-2, Theosophical Publishing House, Madras, 1912.
The Life After Death, and How Theosophy Unveils It, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1912.
Papcha Sila: The Five Precepts, (σεσυνεργασίαμετονBhikkhu Silachara), Theosophical Publishing House, Madras, 1913.
To Those Who Mourn: Solace for Bereaved Person based on Principles of Evolution and Reincarnation. Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1913.
Man, Whence, How, and Whither: A Record of Clairvoyant Investigation, (σεσυνεργασίαμετην Annie Besant), Theosophical Publishing Society, London, 1913.
Some Occult Experiences Described by Johan van Manen and Annotated by C.W. Leadbeater., Theosophical Publishing House, Adyar, 1913.
The Hidden Side of Things: A Treatise on the Occult Realities behind Ordinary Experiences, Ceremonies, Etc. by a Seer, Τόμ. 1-2, Theosophical Publishing House, Adyar, 1913.
Vegetarianism and Occultism: On the Effects of Meat Eating and Slaughter of Animals Quoting Scientist's Views of 1913 in Defense ofVegetarianism, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1913.
Australia and New Zealand as the Home of a New Sub-race: Four Lectures Delivered under the Auspices of the Theosophical Society at Sydney, in August, 1915, Batson & Co, Sydney, 1915.
Why a Great World Teacher?: Address Given by Mr. C.W. Leadbeater, at Concordia Hall, Sydney, on Sunday, 23rd May 1915, to the Order of the Star in the East and Visitors, OSE, Sydney, 1915.
An Occult View of the War, Theosophical Publishing House, Los Angeles - California, 1917.
Starlight: Seven Addresses Given for Love of the Star, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1917.
The Coming of the World-Teacher and Death, War and Evolution, George Allen & Unwin, London, 1917.
Ancient Ideals in Modern Masonry: An Address Given to the Sydney Lodge No. 404, London Craft Lodge of Universal Co-Freemasonry, Sydney, 1917.
The Fourth Dimension: A Lecture, Theosophical Press, Chicago, 1918.
Difficulties in Clairvoyance, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1919.
The Hidden Side of Christian Festivals, The St. Alban Press, Los Angeles, 1920.
The Science of the Sacraments: An Occult and Clairvoyant Study of the ChristianEucharist, The St. Alban Press, Los Angeles, 1920.
The Monad, and Other Essays upon the Higher Consciousness, Theosophical Publishing House, Adyar, 1920.
Talks on "At the Feet of the Master": A Commentary in Thirty-two Talks, Theosophical Publishing House, Adyar, 1922.
The Lives of Alcyone: A Clairvoyant Investigation of the Lives Throughout the Ages of a Large Band of Servers, (σεσυνεργασίαμετηνAnnie Besant), Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1924.
Healing Forces and Healing Angels, St. Alban Press, London, 1925.
The Masters and the Path: A Treatise on the Path to Perfection with Its Initiations and Ultimate Goal from a TheosophicalViewpoint, Theosophical Publishing House, Αdyar, 1925.
Glimpses of Masonic History, Theosophical Publishing House, Adyar, 1926.
Telepathy and Mind-cure, Theosophical Publishing House, London, 1926.
The Hidden Life in Freemasonry, Theosophical Publishing House, Adyar, 1926.
Talks on the Path of Occultism: A Commentary on “At the Feet of the Master”, “The Voice of the Silence" and “Light on the Path”, (σεσυνεργασίαμετηνAnnie Besant), Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1926.
The Chakras: A Monograph, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1927.
Spiritualism and Theosophy: Scientifically Examined and Carefully Described, Theosophical Publishing House, Adyar, 1928.
The World Mother as Symbol and Fact, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, India, 1928.
How Theosophy Came to Me: Autobiographical Reminiscences, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1930.
The Work of Theosophists,Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1930.
Messages from the Unseen, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1931.
The Beginnings of the Sixth Root Race: A Prophecy of the Near and Far Future, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1931.
The Third Object of the Theosophical Society, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1934.
The Soul's Growth Through Reincarnation: The Lives of Erato and Spica, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1941.
The Soul's Growth Through Reincarnation: The Lives of Orion,Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1946.
The Soul's Growth Through Reincarnation: The Lives of Ursa, Vega and Eudox,Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1948.
The Soul's Growth Through Reincarnation: The Lives of Ulysses, Abel, Arcor and Vale, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1950.
The Occult History of Java, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1951.
Creating Character, (σεσυνεργασίαμετην Annie Besant), Theosophical Publishing, House, Adyar - Madras, 1951.
The Law of Sacrifice, (σεσυνεργασίαμετονC. Jinarajadasa), Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1951.
On the Liberal Catholic Church: Extracts from Letters of C.W. Leadbeater to Annie Besant, 1916-1923, Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1952.
The Noble Eightfold Path,(σεσυνεργασίαμετην Annie Besant), Theosophical Publishing House, Adyar - Madras, 1955.

Βιβλιογραφία:

Ligou D. (dir.), Dictionnaire de la Franc-maçonnerie, Presses Universitaires de France,4éme édition, 1998.
Shearman H., C.W. Leadbeater in Retrospect, στοπεριοδικόThe Theosophist,Ιανουάριος, 1964.
Shearman H., Charles Webster Leadbeater, A Biography, The St. Albans Press, London, 1980.
TillettG., Elder Brother: Biography of Charles Webster Leadbeater, Point Loma Publications Inc., 1982.
Χατζηπέτρος Π.Π., λήμμα «Λεντμπήτερ Κάρολος», σε Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Τόμ. 15, Εκδ. Οίκος Φοίνιξ, Αθήνα.

Freemasonry and Christmas

2009-12-21T10:50:00.001+02:00

At its surface, the Christmas holiday has no intrinsic connection to the fraternity of Freemasonry. What I mean by that is nowhere in the degrees does it link itself to any particular holiday in its practice, in particular the Christmas holiday season.

There are, however, certain celebrations that have become a part of the fraternity which are linked to one of the interesting symbols that resides at the heart of the practice. Without any specific reference, Masons are said to come from a Lodge of the Holy Saints John, the specific why and how of this connection is lost in the sands of metaphorical time, but some connection infers a balance to the celestial equinox (from summer to winter and back again).

Through this link, winter is said to be represented by the Saint John the Evangelist, whose feast day falls on December 27th. This Holy Saint John has an interesting symbolic significance, in that, as John the Baptist (who represents the other Holy Saint John) was the precursor to the coming Christ, John the Evangelist is said to be the first disciple at the Lake of Genesareth who recognized the Christ and believe that he had risen. Of the Saint it is also said that he was the only disciple of Christ to not to forsake him in the hour of His Passion at the foot of the cross. John the Evangelist is also called the Apostle of Charity, which may be in part, his connection to Freemasonry in addition to his unwavering resolve and purity of his love of the divine.

In creating the original construct of the two Johns, the conclusion that I came to was that they struck a balance between zeal and knowledge, the Baptist who was the precursor of the Christ living in his zeal for the coming son of God and the Evangelist as the representation of knowing that the Christ was the son of God.

Only in piecing the component of knowing did it become clear to me that it was not about the degree of knowledge gained, but the degree to which the Evangelist trusted his intuition, to know what was before him. An interesting parallel comes in the book of Matthew where this very lesson is communicated to Peter from the Christ who says in Matthew 16:15-17

“But what about you?” he asked “Who do you say I am?”
“You are the Christ, the Son of the living God.” Simon Peter answered
“Blessed are you, Simon son of Jonah, for this was not revealed to you by man, but by my Father in heaven.” Jesus replied

This is somewhat out of original context, but illustrative of revealed knowledge based on experience, on learning. John the Evangelist came to that knowledge by his experience with the Christ. Another way of looking at this experience is coming from darkness to light, an awakening, and if you take it further, the dawning of awareness. This awareness sits squarely with the idea of Sol Invictus, or the conquering sun which overcomes its captivity of night from the summer solstice and again begins to vanquish the night in its ever increasing minutes of daylight.

Looking at some of the other symbolic connections, the Evangelist is said to relate to the alchemical symbol of the up pointed triangle which represents fire, where again we can see a link to light and knowledge. When we combine the alchemical sign of the Baptist with that of the Evangelist, we create the star of Solomon, and the duality of fire and water, further, the duality of light and dark and summer and winter.

Further work attributed to John the Evangelist are the Epistles of John, and the book of Revelation, though his connection to them in later centuries has been contentious, as much of his life from 2000 years ago is lost to time. Within the church his feast day is first mentioned in the Sacramentary of Pope Adrian I near 772 A.D.

The message of the church and something each of us can take away from John the Evangelist is to “Apply thyself, therefore, to purity of heart, and thou shalt be like Saint John, a beloved disciple of Jesus, and shalt be filled with heavenly wisdom.” The feast of the Evangelist is little remembered today, except within Masonry where it is celebrated by a few lodges that still practice the Table Lodge ritual where brothers gather together to celebrate it with toasts to those brothers present and absent.

In the past, it was considered a feast day of high importance for Freemasonry because of its proximity to the holidays and the presence of lodge members being close to home. Because of this, it gave those brothers a festival to meet under to punctuate the closing of the year. Meeting like this though is something less convenient in this modern day as most with families’ travels abroad to celebrate the holiday.

Because it is celebrated less does not diminish the importance of the day, nor the symbol itself, as in the modern ritual we are reminded that we come from the Holy Saint John’s in Jerusalem, and as such we should pause and reflect on just what that means. John the Evangelist gives us an important lesson to pursue knowledge and wake from the darkness and renew our commitment to the awakening light of the Victorious Sun. Even taken out the Christian metaphor, we can salute with Sol Invictus, as knowledge is re-awakened from its cold wintry defeat.

Through the lens of symbolism, John the Evangelist gives us a means to find resonance with the holiday of giving and compassion to the fraternity of brotherly love, relief, and truth.

Merry Christmas!